Thời gian qua, lãnh đạo Quốc hội rất quan tâm đến công tác chuyển đổi số, số hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Quốc hội, trước khi có Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Quốc hội đã thành lập Ban Chỉ đạo Đề án Quốc hội điện tử và tổ chức nhiều cuộc họp; lựa chọn Tập đoàn Viettel tham gia xây dựng Quốc hội số, đồng thời mời chuyên gia người Việt ở Singapore phối hợp xây dựng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ hoạt động của Quốc hội.

Nổi bật năm 2025, Quốc hội đã phát động phong trào “Bình dân học vụ số”. Phong trào này đã góp phần phổ cập kỹ năng số, nâng cao năng lực chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Ngay tại Kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tiếp tục được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặt ra với Quốc hội, các đại biểu Quốc hội, để thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội lần thứ 14 của Đảng, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới; đặc biệt gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số".

Mới đây, tại cuộc làm việc với Ủy ban Khoa học công nghệ và môi trường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp tục đề nghị quán triệt chuyển đổi số phải đi vào thực chất, thiết thực, tránh hình thức, phong trào. Đổi mới sáng tạo nhằm tăng trưởng hai con số.

Nhìn lại giai đoạn của những năm đại dịch Covid-19 xảy ra, Quốc hội đã không bị gián đoạn mà hoạt động liên tục thông qua họp trực tuyến, biểu quyết điện tử và cung cấp tài liệu cho đại biểu kịp thời để đưa ra các quyết sách vượt qua đại dịch, tạo hành lang pháp lý cho Chính phủ hành động quyết liệt. Đặc biệt cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội vừa qua, lần đầu tiên, dấu ấn của công nghệ thông tin, chuyển đổi số được thể hiện rất đậm nét từ công tác quản lý cử tri, hồ sơ ứng cử và các bước liên quan. Trên nền tảng dữ liệu đã được chuẩn hóa, nhiều tiện ích số phục vụ trực tiếp người dân, từng bước đưa cử tri trở thành trung tâm của quá trình bầu cử. Đây là dấu ấn đặc biệt của Quốc hội.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ nâng cao hiệu quả, giảm thời gian, chi phí mà còn góp phần tăng cường tính công khai và tin cậy trong mắt cử tri với Quốc hội. Và ở đó, mỗi đại biểu Quốc hội cũng thể hiện được năng lực số nhằm thực hiện tốt hơn vai trò người đại biểu dân cử của mình. Trong kỷ nguyên dữ liệu, đại biểu không “đọc báo cáo” mà phải “đọc bằng chứng”. Chuyển đổi số góp phần thúc đẩy nghị trường vào “kỷ luật chứng cứ”, đại biểu phải biết dùng dữ liệu để soi đúng vấn đề, đo đúng tác động, chọn đúng giải pháp.

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học công nghệ và môi trường Trần Văn Khải cho rằng, “đại biểu số” không phải là người xuất hiện nhiều trên mạng, mà là người để cử tri nhìn thấy rõ quy trình làm việc và kết quả hành động trên môi trường số, với nền tảng là dữ liệu và pháp luật. 

Theo đại biểu Bế Trung Anh, đoàn Đắk Lắk, trong bối cảnh Quốc hội đảm nhiệm vai trò ngày càng cao, đại biểu không thể tiếp tục làm việc theo phương thức cũ. Muốn thực thi vai trò mới, cần có công cụ mới, đó là một hệ sinh thái toàn diện dựa trên dữ liệu, chuyên gia và nền tảng số.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhiều lần nhấn mạnh, Quốc hội nếu không tiến nhanh, tiến kịp theo yêu cầu mới thì sẽ chậm một bước; đồng thời khẳng định sự thành công của Quốc hội số không chỉ nằm ở công nghệ ứng dụng mà còn phụ thuộc vào nhận thức đúng đắn và sự cam kết mạnh mẽ từ các đại biểu trong việc chuyển đổi sang mô hình này./.

Uông Thị Thu Huyền