Năm 2025 vừa qua là một minh chứng rõ ràng cho sự tàn phá dữ dội và ngày càng khốc liệt của thiên tai khi có đến 468 người chết và mất tích, hàng nghìn ngôi nhà bị cuốn trôi, vùi lấp, thiệt hại kinh tế lên tới hơn 100 nghìn tỷ đồng. Thiên tai là không thể tránh khỏi, nhưng bị động trước thiên tai mới là điều đáng lo ngại nhất. Sau khi bão lũ đi qua, kinh nghiệm cho thấy, nhiều thiệt hại lẽ ra có thể giảm bớt nếu công tác cảnh báo, sơ tán và phòng ngừa được thực hiện tốt hơn.

Ở nhiều địa phương miền núi phía Bắc trong các đợt mưa lũ vừa qua, nhờ kinh nghiệm sống gắn bó với núi rừng, nhờ khả năng nhận biết những dấu hiệu bất thường của lũ quét, sạt lở…, nhiều trưởng bản đã kịp thời vận động người dân di dời trước khi lũ quét xảy ra.

Trong phòng chống thiên tai, yếu tố quyết định nhiều khi không phải là công nghệ hiện đại hay những thiết bị đắt tiền, mà là ý thức chủ động và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.  Thế nhưng, bên cạnh những tấm gương đầy trách nhiệm ấy, vẫn còn không ít nơi tồn tại tâm lý chủ quan, thờ ơ với cảnh báo thiên tai. Có người dân thấy nước dâng vẫn tiếc tài sản, không chịu di dời. Có nơi chính quyền cơ sở còn lúng túng, bị động. Có địa phương để người dân sinh sống ở khu vực nguy cơ sạt lở cao trong thời gian dài mà chưa có phương án tái định cư hiệu quả. Đó chính là điều đáng suy nghĩ và cần rút ra bài học kinh nghiệm để thích ứng với những trận mưa bão tới.

Thiên tai hiện nay không còn diễn ra theo quy luật cũ trước biến đổi khí hậu cực đoan. Những trận mưa với lượng mưa kỷ lục xuất hiện ngày càng nhiều. Nhiều đô thị chỉ cần vài giờ mưa là ngập sâu. Lũ quét, sạt lở xảy ra ở cả những nơi trước đây được coi là an toàn. Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải chuyển mạnh từ tư duy “ứng phó” sang “phòng ngừa”; từ bị động chống đỡ sang chủ động thích ứng.

Để chủ động ứng phó với thiên tai, trước hết phải nâng cao nhận thức cộng đồng. Người dân phải được trang bị kiến thức phòng tránh thiên tai như một kỹ năng sống thiết yếu. Trẻ em cần được học kỹ năng thoát hiểm trong trường học. Người dân vùng nguy cơ cao cần được tập huấn thường xuyên. Các bản tin cảnh báo phải đến được với từng hộ dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Cùng với đó là đầu tư đồng bộ cho hạ tầng phòng chống thiên tai. Những trận ngập vừa qua tại nhiều đô thị cho thấy hệ thống thoát nước còn nhiều bất cập. Tình trạng bê tông hóa, lấn chiếm dòng chảy, phá rừng đầu nguồn… đang làm gia tăng rủi ro thiên tai.

Bảo vệ rừng, giữ dòng chảy tự nhiên, quy hoạch dân cư an toàn, xây dựng hạ tầng chống chịu tốt hơn với thời tiết cực đoan… không còn là câu chuyện lâu dài, mà là yêu cầu cấp bách ngay lúc này. Thiên tai sẽ còn tiếp diễn khốc liệt hơn nếu chúng ta không thay đổi tư duy và hành động. Khi cộng đồng cùng chung tay, khi mỗi người dân đều có ý thức phòng ngừa, thì dù thiên tai có khốc liệt đến đâu, chúng ta vẫn có thể giảm nhẹ mất mát, bảo vệ sự bình yên cho người dân trước mỗi mùa mưa bão.

- Giải pháp công nghệ giúp nông sản tiến sâu vào thị trường.

- Quản lý và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

- Người dân hưởng lợi khi Nghị quyết đi vào cuộc sống.