Giữa không gian núi rừng Tây Bắc, ngay từ sáng sớm, phiên chợ xuân diễn ra tại bản Mông vùng cao Phiêng Phả, Chiềng Lao, Sơn La đã trở nên nhộp nhịp, với tiếng khèn, tiếng sáo, tiếng bà con ý ới gọi nhau xuống buổi chợ.
Trước khi đến với phiên chợ vài ngày, ông Lầu A Trống ở Bản Phiêng Phả, xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La đã tất bật nhóm lò, miệt mài tỉ mỉ rèn nên những con dao của đồng bào Mông bên bếp lửa đỏ rực, với mong muốn mang đến chợ những con dao đẹp, sắc và bền để giới thiệu tới bà con trong xã và các khu vực lân cận. Ông Lầu A Trống cho biết: “Ngày trước, khi cuộc sống còn nhiều khó khăn, gia đình tôi không có đủ dao và dụng cụ để lao động sản xuất. Từ thực tế đó, bản thân tôi đã học hỏi, tự làm ra những dụng cụ cần thiết để phục vụ gia đình, rồi dần làm thêm để bán cho bà con nhân dân”.
Những cây nỏ và cây khèn được chế tác hoàn toàn thủ công, kết hợp từ thân gỗ và thân tre được ông Mùa A Say, xã Xím Vàng, tỉnh Sơn La, người chế tác khèn gần 20 năm mang đến trưng bày tại chợ xuân. Theo ông Say: cây nỏ và cây khèn được trao truyền qua bao thế hệ từ cha ông đến thế hệ con cháu người Mông, trở thành một sản phẩm văn hóa, được nhiều người tìm mua để trưng bày, lưu giữ như một kỷ niệm về bản sắc dân tộc nơi vùng cao: “Khèn Mông đã có từ bao đời nay và được sử dụng trong đám tang, tiễn đưa người đã khuất về với tổ tiên; ngoài ra khèn Mông còn được các nam giới thể hiện tài năng, sự dẻo dai qua các điệu múa khèn trong những ngày lễ tết, vui xuân”.
Tại phiên chợ xuân, nhiều sản phẩm nông sản, gia súc, gia cầm và các loại rau rừng, măng tươi, thảo dược, mật ong…cũng được bà con khắp vùng mang đến mua bán, trao đổi. Anh Sùng A Tạm, xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La cho biết: “Chúng tôi làm hương từ các loại lá cây hái trong rừng. Sau khi phơi khô rồi mới giã và se thành từng que hương như thế này. Hương được dùng trong gia đình, trong những dịp lễ, cúng và mang ra phiên chợ để bán, giới thiệu cho du khách biết về nghề truyền thống của mình”.
Những gian hàng làm bằng tre, nứa và lợp bằng cỏ tranh ở phiên chợ xuân Chiềng Lao cũng mang đến đặc trưng riêng. Đông đảo bà con các dân tộc ở các xã lân cận và các tỉnh Điện Biên, Lai Châu và Lào Cai đã đến đây gặp gỡ, giao lưu văn hóa, tham gia các môn thể thao, vừa để trải nghiệm và mua sắm những mặt hàng truyền thống của đồng bào dân tộc Mông. Anh Sùng A Súa - Xã Chế Tạo, tỉnh Lào Cai cho biết: “Hôm nay tôi đến chợ này tìm được cây nỏ này rất là đẹp, tôi rất ưng, tôi sẽ mua về để treo trưng bày trong nhà cho con cái sau này mới về cây nỏ của đồng bào mình; hiện nay ở Chế Tạo cũng có nhưng không đẹp như cây này”.
Mỗi năm tổ chức một lần vào dịp Tết đến, xuân về, phiên chợ Xuân vùng cao Chiềng Lao, Sơn La đã góp phần tái hiện những nét sinh hoạt văn hóa lâu đời của đồng bào Mông, để rồi từ đó tình nghĩa cộng đồng làng bản càng thêm gắn kết./.
Vừ Chu/ VOV Tây Bắc
Bình luận