Thôn Làng Câu trước đây thuộc huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái; nay thuộc xã Tân Hợp, tỉnh Lào Cai. Nhắc đến Làng Câu là nhắc đến quế. Người Dao nơi đây đã gắn bó với cây quế từ nhiều đời, từ khi còn là loài cây rừng, theo bà con khai phá đất mới và dần trở thành sản vật quý, mang lại giá trị kinh tế cao. Từ hương thuốc và tinh dầu đặc trưng, quế đã trở thành nguồn sinh kế ổn định, là "cây nhà lầu, cây xe hơi” của bà con.
Ông Triệu Văn Chu, gần 90 tuổi, người dân thôn Làng Câu chia sẻ: "Tôi chẳng biết cây quế có từ khi nào. Từ nhỏ đã thấy ông bà có quế, nhưng ít lắm, dùng làm thuốc và đổi muối, mì chính. Không nghĩ có ngày nhà nhà trồng quế như bây giờ. Người Dao xưa không biết buôn bán, nhờ quế mà giờ khá hơn nhiều. Đường vào bản trước đây chỉ như đường của sóc, đường con hưu con nai, nay thì to đẹp".
Ông Lý Hữu Thọ, một cao niên khác ở Làng Câu cho biết: bà con dân tộc Dao ở đâu cũng yêu cây quế. Trước đây, an ninh trật tự còn chưa tốt, giống quế lại hiếm nên nhiều khi vừa trồng hôm trước, hôm sau đã bị nhổ trộm. Thế nhưng, không ai nản chí, đi đến đâu là quế trồng theo đến đó và đến giờ thì đã được đền đáp xứng đáng. "Bây giờ từ hạt gạo, hạt muối đến nhà cửa có được đều nhờ cây quế. Cuộc sống dễ hơn trước. Tết cũng đầm ấm hơn, chứ xưa muốn ăn to cũng không có gì mà ăn".
Vài năm trở lại đây, thôn Làng Câu và xã Tân Hợp chú trọng tổ chức lại sản xuất quế theo hướng bài bản hơn: từ trồng mới, chăm sóc, khai thác đến sơ chế và tiêu thụ. Chuỗi sản xuất được hoàn thiện giúp tăng thu nhập cho người dân, nhiều hộ có điều kiện mua sắm, làm nhà xây to, kiên cố thay thế nhà gỗ tạm và lo cho con cái học hành.
Gia đình chị Đặng Thị Thêm - một trong những hộ có diện tích quế lớn ở Làng Câu cho biết, mỗi năm, gia đình chị thu nhập khoảng 250 triệu đồng từ bán các sản phẩm từ cây quế, như vỏ quế lá quế... Nhờ cây quế mà nhiều người không phải đi làm xa, có điều kiện mua ô tô, xây nhà, Tết đủ đầy hơn. Hiện gia đình chị vẫn đang trồng quế theo hướng hữa cơ, tuy lớn chậm hơn nhưng sẽ bền vững lâu dài. "Quế dùng phân hóa học thì lớn nhanh nhưng dầu không đạt. Người ta mua một lần rồi hạ giá. Còn quế hữu cơ dù vất vả nhưng bán được giá hơn cả vùng dưới".
Ông Triệu Thừa Quyên, Trưởng thôn Làng Câu cho biết: trước đây cuộc sống bà con rất khó khăn, nay cây quế – cây truyền thống của người Dao đã giúp bà con thoát nghèo và thay đổi tư duy sản xuất theo nhu cầu thị trường. Toàn thôn có 138 hộ, chỉ còn 2 hộ nghèo; thu nhập bình quân trên 100 triệu đồng/hộ/năm từ quế. "Ngày xưa nhặt hạt gieo hạt, tỷ lệ sống thấp. Nay có khuyến nông hướng dẫn ươm bầu dầu, tỷ lệ sống đạt đến 95%. Nhà nào cũng có quế; có hộ đến 60 -70 héc ta. Nhờ quế mà đời sống khấm khá, Tết đến, xuân về nhà nhà ăn tết rất vui vẻ".
Từ trồng tự phát, quế nay đã phủ xanh hơn 7.000 ha ở xã Tân Hợp, riêng Làng Câu có khoảng 1.000 ha. Ông Triệu Đinh Khôi, Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Hợp, tỉnh Lào Cai cho biết, mỗi năm cây quế mang lại cho nhân dân trên 350 tỷ đồng, giúp tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm nay chỉ còn 2,2%. "Quế đóng góp rất lớn cho phát triển kinh tế – xã hội xã Tân Hợp. Xã bám các nghị quyết và chính sách hỗ trợ để bảo tồn giống quế quý, hỗ trợ trồng và thu hút doanh nghiệp chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, xuất khẩu trực tiếp".
Chiều cuối năm, khi nắng tắt sau dãy núi, làn sương mỏng phủ lên những đồi quế xanh ngát ở Làng Câu lung linh huyền ảo. Trong mỗi nếp nhà người Dao, bếp lửa hồng thêm ấm, hương quế quyện mùi cơm mới, báo hiệu một mùa xuân mới đang đến - xuân của ấm no và hạnh phúc./.
Thừa Xuân/ VOV Tây Bắc
Bình luận