Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã tiến hành không kích các cơ sở radar và giám sát ven biển của Iran tại Goruk, Sirik và đảo Qeshm sau khi bắn hạ 4 máy bay không người lái mà Mỹ cho là đe dọa hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz. Phía Mỹ khẳng định đây là hành động tự vệ nhằm bảo vệ tuyến vận tải biển chiến lược của thế giới.

Ngay lập tức, Bộ Ngoại giao Iran lên tiếng cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ngày 8/4 sau các cuộc không kích kể trên. Iran cho rằng động thái của Mỹ không chỉ đi ngược các nguyên tắc của luật pháp quốc tế mà còn làm gia tăng nguy cơ bất ổn tại Trung Đông. Iran đồng thời kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế có biện pháp xử lý kịp thời, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm đối với mọi hậu quả phát sinh từ các hành động mà Iran coi là trái pháp luật. Người dẫn chương trình tin tức của IRIB đọc thông cáo của Bộ Ngoại giao Iran nêu rõ:

“Việc Mỹ liên tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn một lần nữa cho thấy quốc gia này không chỉ thiếu thiện chí giảm thiểu căng thẳng và quay trở lại con đường ổn định, mà còn đang đặt an ninh khu vực vào nguy cơ bất ổn nghiêm trọng thông qua các hành động phiêu lưu mạo hiểm của mình.”

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng vừa tuyên bố đã tiến hành các đòn tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait để trả đũa.

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, Mỹ được cho là đã âm thầm hỗ trợ hơn 100 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz an toàn trong thời gian gần đây. Các biện pháp được áp dụng bao gồm điều phối bằng trực thăng quân sự, hạn chế tín hiệu định vị và triển khai các kênh liên lạc bảo mật nhằm giảm nguy cơ bị theo dõi hoặc tấn công.

Trên mặt trận kinh tế, Bộ Tài chính Mỹ công bố các lệnh trừng phạt mới nhằm vào một mạng lưới bị cáo buộc xuất khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của Iran sang Nam Á và Đông Nam Á thông qua các công ty bình phong tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Trung Quốc. Phía Mỹ cho rằng mạng lưới này đã che giấu nguồn gốc hàng hóa để né tránh các biện pháp cấm vận.

Trước những lo ngại về nguy cơ bất ổn đối với an ninh năng lượng và hàng hải toàn cầu, Nga kêu gọi duy trì sự ổn định của thị trường năng lượng thế giới. Tổng thống Vladimir Putin nhấn mạnh Nga đang phối hợp với OPEC+ nhằm bảo đảm cân bằng cung - cầu dầu mỏ, đồng thời cảnh báo những gián đoạn nguồn cung từ khu vực Trung Đông có thể làm gia tăng biến động trên thị trường quốc tế.

Các nỗ lực ngoại giao hiện vẫn đang được đẩy mạnh. Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi đã tới Tehran để tiến hành vòng tiếp xúc mới với giới chức Iran, trong bối cảnh Pakixtan tiếp tục đóng vai trò trung gian nhằm giảm căng thẳng giữa Mỹ và Iran.

Tuy nhiên, triển vọng đạt được một thỏa thuận lâu dài giữa Mỹ và Iran vẫn đang đối mặt nhiều trở ngại. Iran khẳng định tiến trình đàm phán không thể tách rời tình hình Lebanon và yêu cầu chấm dứt các hoạt động quân sự liên quan tới Hezbollah. Trong khi đó, Mỹ mong muốn tập trung vào việc duy trì an ninh hàng hải, kéo dài lệnh ngừng bắn và mở đường cho các cuộc thương lượng về chương trình hạt nhân của Iran. Giới phân tích nhận định Lebanon, eo biển Hormuz và các vấn đề an ninh khu vực đang trở thành những phép thử quan trọng đối với nỗ lực ngoại giao giữa các bên xung đột. Nguy cơ giao tranh sẽ còn tiếp tục nếu các bên không sớm tìm được tiếng nói chung trong các vòng đàm phán sắp tới./.

Phương Anh/VOV1