Sự đồng thuận và hiến kế từ thị trường

Tại một siêu đô thị có tốc độ gia tăng dân số cơ học cao như TP.HCM, giải pháp nhà ở xã hội cho thuê đang trở thành nhu cầu bức thiết để đảm bảo an sinh cho người lao động. Nhằm giải quyết triệt để bài toán này, định hướng vĩ mô đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ.

Mới đây, tại cuộc họp đánh giá tình hình thực hiện Chỉ thị số 34/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đã nhấn mạnh thông điệp quan trọng về nhà ở cho thuê.

Theo đó, từ nay đến năm 2030, nhà ở cho thuê phải được xác định là trụ cột chiến lược; ưu tiên tập trung tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng nhập cư và địa bàn có giá nhà vượt xa mặt bằng thu nhập của người dân.

Đồng thời, cần nghiên cứu, ban hành chính sách tăng tốc phát triển thị trường này. Trọng tâm là khuyến khích khu vực tư nhân và các tổ chức phi lợi nhuận tham gia xây dựng, tài trợ vốn, quản lý quỹ nhà giá rẻ và được Nhà nước trợ giá để hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp, không đủ khả năng mua nhà.

Chủ trương lấy nhà ở cho thuê làm trọng điểm ngay lập tức nhận được sự ủng hộ lớn từ cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên gia tại TP.HCM.

Là đại diện doanh nghiệp đã đưa ra thị trường gần 10.000 căn hộ nhà ở xã hội, ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng Giám đốc Công ty Lê Thành bày tỏ sự đồng tình sâu sắc với định hướng này.

Theo ông, để tăng nguồn cung và tiếp cận đúng khả năng chi trả của người dân, ông Nghĩa hiến kế nên cho phép doanh nghiệp làm các căn hộ diện tích nhỏ, từ 25-35 m2 nhằm kéo giảm giá thuê.

Dưới góc độ thị trường, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng, đặc thù việc làm và sự dịch chuyển lao động hiện nay đòi hỏi tư duy phát triển nhà ở phải đa dạng hóa mô hình.

Ông kiến nghị Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ phát triển nhà cho thuê do cá nhân đầu tư, xem đây là kênh bổ sung nguồn cung giá rẻ rất hiệu quả. Bên cạnh đó, nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội của các dự án thương mại cũng cần được minh bạch: "Chủ đầu tư được đề xuất 1 trong 3 phương thức là xây nhà ở xã hội trong dự án, hoán đổi quỹ đất khác có giá trị tương đương hoặc thanh toán bằng tiền. Điều này phải ghi ngay trong quyết định chủ trương đầu tư ngay từ đầu để làm rõ".

Dồn dập triển khai nhưng vẫn chờ... gỡ vướng

Từ đầu năm 2026, Liên đoàn Lao động TP.HCM đã quyết liệt phối hợp với các tập đoàn lớn, cam kết phát triển khoảng 100.000 - 110.000 căn, trong đó hơn 50.000 căn dành cho hình thức thuê và thuê mua.

Hàng loạt doanh nghiệp đã vào cuộc, như: Tập đoàn Hoa Sen cam kết tối thiểu 20.000 căn; Tập đoàn Phú Cường triển khai 7 dự án, dự kiến cung cấp khoảng 30.000 căn; Tập đoàn Becamex lên kế hoạch 6 dự án với tổng quy mô gần 10.500 căn. Công ty Phát triển Công nghiệp Tân Thuận (IPC) cũng tập trung xây nhà ở lân cận các khu chế xuất, công nghệ cao.

Không chỉ tạo chỗ ở, chất lượng sống của công nhân cũng được đặt lên hàng đầu. Ông Nguyễn Văn Hải, Uỷ viên Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động TP.HCM khẳng định: "Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động Thành phố đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị, để ngoài xây dựng nhà ở xã hội, thì còn xây dựng các khu nhà lưu trú cho công nhân ở các khu tập trung đông công nhân lao động, đặc biệt là khu chế xuất và khu công nghiệp".

Tuy nhiên, từ chủ trương đến thực tiễn vẫn còn khoảng cách do các điểm nghẽn về thủ tục hành chính. Ông Lê Hữu Nghĩa – Tổng Giám đốc Công ty Lê Thành, cho biết khâu xin phép đang là rào cản lớn nhất bào mòn nỗ lực của doanh nghiệp: "Chúng tôi vướng cả về người dân để xin thuê những dự án này được phê duyệt như thế nào. Và quy trình nhà ở xã hội thì hiện nay quy trình pháp lý là chung với nhà ở thương mại, mà chung như vậy còn khó khăn hơn vì dân số nén nhiều hơn. Chính vì vậy mà xin dự án nhà ở xã hội lại khó khăn".

Rõ ràng, để hiện thực hóa chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước, TP.HCM cần những giải pháp đột phá hơn nữa trong cắt giảm rào cản thủ tục.

Chỉ khi khơi thông được pháp lý, các dự án mới thực sự "chạy", tạo ra quỹ nhà ở cho thuê khổng lồ đáp ứng sự mong mỏi của hàng vạn người lao động.

Duy Phương/VOV TP.HCM