Tại Phú Thọ, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 223/KH-UBND ngày 20/01/2026, triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả cai nghiện ma túy, quản lý người sau cai nghiện và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Công tác rà soát, quản lý người nghiện và người thuộc diện quản lý sau cai được thực hiện thường xuyên; các trường hợp đủ điều kiện được lập hồ sơ, áp dụng biện pháp quản lý, cai nghiện phù hợp theo quy định pháp luật. Đồng thời, việc hỗ trợ người sau cai nghiện tại cộng đồng được chú trọng nhằm hạn chế tái nghiện và phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật.

Một trong những yêu cầu quan trọng là quản lý đúng đối tượng, đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Công tác rà soát, xác minh cần được tiến hành khách quan, có căn cứ, tránh định kiến hoặc đánh đồng người đang điều trị nghiện với người thực hiện hành vi phạm tội. Quản lý hiệu quả phải đi đôi với hỗ trợ, tạo điều kiện để người cần cai nghiện tiếp cận dịch vụ phù hợp và từng bước ổn định cuộc sống.

Cùng với đó, lực lượng công an cần phối hợp với chính quyền địa phương, ngành y tế và các đơn vị liên quan tăng cường nắm tình hình, kiểm tra các cơ sở kinh doanh, địa điểm có nguy cơ phát sinh vi phạm theo đúng chức năng, thẩm quyền. Những thông tin về dấu hiệu mua bán, tổ chức hoặc chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy cần được tiếp nhận, xác minh và xử lý kịp thời, không để hình thành các điểm phức tạp kéo dài. Riêng lực lượng Cảnh sát giao thông, từ ngày 01/7/2025 đến ngày 12/10/2026 đã phát hiện, xử lý 303 trường hợp người điều khiển phương tiện dương tính với chất ma túy.

Trong bối cảnh dân cư thường xuyên biến động, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý địa bàn. Công an tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và công an xã, phường rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa, cập nhật dữ liệu về người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện trên các hệ thống quản lý chuyên ngành, bảo đảm thông tin thống nhất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đặc biệt, Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 đã bổ sung biện pháp giám sát bằng thiết bị điện tử, tạo thêm công cụ cho công tác quản lý.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi dữ liệu được cập nhật chính xác, sử dụng đúng mục đích và bảo vệ theo quy định về bảo mật thông tin. Việc quản lý trên hệ thống phải gắn với công tác nắm tình hình thực tế, trao đổi thông tin giữa các cơ quan có trách nhiệm, không thay thế việc đánh giá cụ thể từng trường hợp.

Trong công tác điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone, Công an tỉnh đã xây dựng kế hoạch kiểm tra, xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với người tham gia điều trị tại 19 cơ sở điều trị và 21 cơ sở cấp phát thuốc Methadone trên địa bàn. Tính đến tháng 6/2026, lực lượng chức năng đã xét nghiệm 1.641 trong tổng số 1.672 trường hợp, phát hiện 15 trường hợp dương tính với chất ma túy. Ngành y tế tiếp tục duy trì điều trị cho 1.672 người, đồng thời phối hợp với công an và chính quyền địa phương trong quản lý, hỗ trợ người điều trị và phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm liên quan.

Những kết quả này cho thấy sự cần thiết của việc phối hợp giữa các ngành chức năng. Công tác kiểm tra, xét nghiệm cần được thực hiện theo đúng quy định, gắn với tư vấn và hỗ trợ chuyên môn, qua đó nâng cao hiệu quả điều trị và quản lý, thay vì chỉ tập trung vào phát hiện vi phạm.

Bên cạnh trách nhiệm của lực lượng chức năng, người dân giữ vai trò quan trọng trong phát hiện sớm các nguy cơ liên quan đến ma túy. Thông qua sinh hoạt khu dân cư, tổ tự quản và các kênh tiếp nhận tin báo chính thức, người dân có thể cung cấp thông tin có căn cứ về những dấu hiệu nghi vấn, góp phần giúp cơ quan chức năng chủ động xác minh, xử lý.

Một nội dung không thể tách rời quản lý địa bàn là hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng. Nửa đầu năm 2026, Phú Thọ đã hoàn thành hồ sơ, thực hiện cho vay vốn đối với 08 cá nhân sau cai nghiện theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ[TN3] , với tổng số tiền 1,3 tỷ đồng. Cùng với chính sách tín dụng ưu đãi, công tác quản lý sau cai được lồng ghép với các chương trình an sinh xã hội, đào tạo nghề và giải quyết việc làm, tạo điều kiện để người được hỗ trợ ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái nghiện.

Việc hỗ trợ sinh kế có ý nghĩa thiết thực bởi một công việc ổn định, sự đồng hành của gia đình và thái độ không kỳ thị từ cộng đồng có thể giúp người sau cai nghiện củng cố động lực thay đổi, từng bước xây dựng lại cuộc sống. Các đoàn thể tại cơ sở cần phối hợp nắm bắt nhu cầu, kết nối nguồn lực và hỗ trợ phù hợp, đồng thời tôn trọng quyền riêng tư của người được giúp đỡ.

Nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn, ngăn chặn ma túy từ sớm đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa quản lý đúng quy định, ứng dụng công nghệ, tiếp nhận thông tin từ nhân dân và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Khi lực lượng chức năng chủ động, chính quyền phối hợp chặt chẽ và người dân tích cực tham gia, công tác phòng, chống ma túy sẽ có nền tảng vững chắc, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự và xây dựng địa bàn an toàn, lành mạnh./.