Giữa không gian thiên nhiên của hồ Suối Chiếu, những giá trị văn hóa của người Mường sẽ được kể lại bằng ngôn ngữ nghệ thuật thực cảnh. Nhưng điểm khác biệt của “Hồn Mường Thức Giấc” không chỉ nằm ở những màn trình diễn trên sân khấu. Du khách sẽ bắt đầu hành trình khám phá bằng trải nghiệm “Nhập Mường”, bước vào không gian văn hóa được dàn dựng từ những chất liệu tâm linh, Mo Mường, trước khi tiếp tục hòa mình vào các hoạt động diễn xướng dân gian và chương trình thực cảnh kéo dài 60 phút.

Với cách tổ chức này, khán giả không còn đứng ngoài quan sát mà trở thành một phần của hành trình khám phá văn hóa. Đạo diễn Trần Trung cho biết: "Khác biệt lớn nhất ở đây là khán giả đến với "Hồn Mường Thức Giấc" không phải là khán giả chỉ ngồi xem. Điều hay nhất ở đây là chúng ta phải hòa nhập vào không gian của người Mường ngay từ lúc ban đầu. Trung có một hệ thống để mọi người nhập vào không gian đó, gọi là "Nhập Mường". Khán giả hãy lên và trải nghiệm. Trung kỳ vọng rằng, với ý tưởng rất đặc sắc này, không gian khác thì các bạn chỉ đến xem thôi, trải nghiệm theo kiểu một chiều thôi. Còn đến với chương trình này thì các bạn tương tác ngay từ đầu. Các bạn nhập vào không gian của họ, các bạn hiểu về văn hóa của họ và sẽ có cảm xúc thật về văn hóa của người Mường. Đây là kỳ vọng lớn nhất để mọi người có thể lan tỏa thông điệp tốt đẹp, bản sắc giàu văn hóa của người Mường nói riêng và của Việt Nam nói chung".

Không chỉ tạo ra một hình thức thưởng thức nghệ thuật mới, chương trình còn được kỳ vọng góp phần đánh thức tiềm năng du lịch của vùng đất Mường Cơi. Bởi nơi đây có cảnh quan thiên nhiên, có những di sản văn hóa được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ, nhưng chưa được khai thác tương xứng.

Theo đạo diễn Mai Long, nghệ thuật thực cảnh sẽ là cách để kể câu chuyện về vùng đất, con người và những giá trị văn hóa ấy bằng một góc nhìn giàu cảm xúc hơn: "Mường Cơi Sơn La có đầy đủ di sản bản địa cũng như cảnh quan thiên nhiên rất đẹp và có hồn, đủ sức thuyết phục để cho chúng tôi tổ chức một show thực cảnh ở đó. Đấy cũng là một vùng có rất nhiều cơ hội và tiềm năng du lịch tuy nhiên chưa được đánh thức. Chúng tôi muốn qua lăng kính của nghệ thuật, chúng tôi sẽ làm cho vùng đất đấy, từng viên đá, từng con suối có linh hồn hơn, nó giống như một chứng nhân lịch sử để chứng kiến và bảo vệ, cũng như giữ gìn di sản văn hóa bản địa này. Chúng tôi mong muốn sau chương trình thực cảnh, linh hồn của di sản được đánh thức trở lại".

Để hiện thực hóa ý tưởng này, chương trình được xây dựng từ chính những chất liệu văn hóa tại địa phương như: tiếng Đang, nhịp khua đuống, điệu múa Mợi, lời mo và các phong tục trong đời sống cộng đồng. Đáng chú ý, khoảng 300 học sinh Trường THPT Tân Lang dự kiến tham gia lực lượng quần chúng cùng các nghệ nhân và người dân địa phương. Qua đó, thế hệ trẻ không chỉ được tiếp cận mà còn trực tiếp tham gia vào việc tái hiện, lan tỏa những giá trị văn hóa của quê hương.

Với chính quyền xã Mường Cơi, chương trình thực cảnh "Hồn Mường Thức Giấc" được xác định là bước khởi đầu trong định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa tại địa phương. Chủ tịch UBND xã Mường Cơi Đinh Đức Thắng cho biết: "Xuất phát từ mục tiêu giữ gìn văn hóa các dân tộc trên địa bàn, chúng tôi lựa chọn điểm khởi đầu qua show thực cảnh ‘Hồn Mường thức giấc’. Show thực cảnh mà thành công sẽ là tiền đề để chúng tôi thực hiện các nội dung liên quan đến phát triển du lịch, văn hóa trên địa bàn. Show thực cảnh này sau khi diễn thành công, chúng tôi sẽ tổ chức luân phiên theo tình hình thực tế, có thể là theo tuần hoặc theo tháng để thu hút khách du lịch đến với Mường Cơi".

Từ chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hồn Mường Thức Giấc”, xã Mường Cơi kỳ vọng mở ra hướng khai thác mới với các giá trị văn hóa bản địa phục vụ du lịch. Để hướng đi này phát huy hiệu quả, điều quan trọng là duy trì sức sống của sản phẩm, gắn sự tham gia của cộng đồng với việc bảo tồn những giá trị nguyên bản. Khi di sản thực sự hiện diện trong đời sống, đó sẽ là nguồn lực để du lịch Mường Cơi phát triển bền vững./.

                                _Huyền Trang - VOV1_