Việc Việt Nam đăng cai APEC 2027 sẽ tạo cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp trong nước tăng cường tiếp xúc với các nhà đầu tư, tập đoàn đa quốc gia của Mỹ và các nền kinh tế thành viên. Từ những kết nối tại sự kiện, doanh nghiệp Việt Nam có thể tiến gần hơn tới các chuỗi cung ứng công nghệ cao, năng lượng sạch và thương mại bền vững. Đây cũng là cơ hội để quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam - Mỹ chuyển từ những thành tựu đã đạt được sang những lĩnh vực hợp tác có chiều sâu và giá trị gia tăng cao hơn. Chúng tôi phỏng vấn ông Mark Gillin, Chủ tịch Ban Lãnh đạo Quốc gia Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham Việt Nam) về nội dung này: 

PV: Thưa ông, năm sau, Việt Nam sẽ lần thứ 3 trở thành nước chủ nhà APEC. Sự kiện này sẽ tạo ra cơ hội gì cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc bắt kịp xu thế của các nền kinh tế mới nổi về thương mại xanh và tăng trưởng bền vững?

Mark Gillin: Tôi nghĩ cơ hội lớn nhất mà sự kiện này mang lại là quảng bá hình ảnh Việt Nam với thế giới. Khi mọi người tận mắt nhìn thấy những gì đang diễn ra tại Việt Nam, nhận thức của họ về đất nước của các bạn có thể sẽ thay đổi. Ở một cấp độ khác, sự kiện này tạo ra khả năng kết nối mạng lưới. Các nhà đầu tư cấp cao, các tập đoàn đa quốc gia lớn sẽ có mặt ở đây để gặp gỡ, trò chuyện với các nhà cung cấp, đối tác tiềm năng.

PV: Mỹ có thế mạnh về công nghệ sạch, năng lượng tái tạo, quản lý chuỗi cung ứng và các giải pháp cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng. APEC có thể đóng vai trò như thế nào trong việc thúc đẩy sự hợp tác giữa các doanh nghiệp Mỹ và Việt Nam trong lĩnh vực này?

Mark Gillin: Tất cả những gì bạn vừa đề cập, như chuỗi cung ứng, năng lượng bền vững… đều thu hút nhiều cuộc thảo luận cụ thể, từ đó giúp các bên cùng quan tâm xích lại gần nhau để tìm kiếm các cơ hội, mở rộng mạng lưới kết nối. Kinh doanh chỉ thực sự diễn ra khi con người kết nối với nhau, vì vậy tôi cho rằng việc tạo dựng mạng lưới cũng quan trọng không kém gì nội dung chủ đề.

PV: Với những thành tựu đã đạt được trong 30 năm qua, quan hệ đối tác kinh tế giữa Việt Nam và Mỹ có thể phát triển như thế nào trong thời gian tới, nhất là với những lĩnh vực liên quan đến phát triển xanh và bền vững như chúng ta vừa đề cập?

Mark Gillin: Đầu tiên tôi muốn nói về bản chất của hoạt động thương mại. Bản chất thương mại giữa Việt Nam và Mỹ đang có tính công nghệ cao hơn. Việt Nam đang leo lên các bậc cao hơn trong chuỗi giá trị đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ. Thứ hai, chúng ta cũng thấy rằng một số lĩnh vực kinh doanh trước đây vốn khép kín đối với đầu tư thì nay đang rất rộng mở. Tôi kỳ vọng và hy vọng sẽ thấy sự cởi mở trong lĩnh vực năng lượng, năng lượng xanh. Bên cạnh đó, chúng ta sẽ tiếp tục thảo luận về công nghệ. Ví dụ, Mỹ đã ban hành Đạo luật CHIPS và tìm kiếm một chuỗi cung ứng toàn cầu vững chắc đối với chất bán dẫn. Và vì vậy, chúng tôi đang hợp tác với Việt Nam về chuyển giao công nghệ, trao đổi và xây dựng năng lực để giúp hiện thực hóa điều đó. Kỹ thuật số là một yếu tố rất quan trọng.

Tôi cũng muốn đề cập cập tới khái niệm Đổi Mới 2.0 - điều mà chúng ta đã bàn thảo trong một thời gian rất dài. Đó chính là việc xây dựng những hệ thống quy định mang tính kiến tạo thay vì hạn chế, hướng tới sự ổn định và có thể dự báo

PV: Để giải quyết bài toán chuyển đổi mà nhiều nền kinh tế APEC đang hướng tới, trong đó có Việt Nam, một yếu tố quan trọng là phải có lực lượng doanh nghiệp tư nhân đủ vững mạnh. Vậy theo ông, chúng ta có thể làm điều đó bằng cách nào?

Mark Gillin: Theo tôi, Việt Nam có thể thực hiện điều đó theo một số cách sau. Đầu tiên, các bạn cần có bí quyết công nghệ. Khi nhìn vào giai đoạn mới phát triển của Việt Nam, trong đó có thúc đẩy xuất khẩu, các bạn đã tích lũy được nhiều bí quyết công nghệ trong các doanh nghiệp nhà nước. Và rất nhiều kỹ sư, chuyên gia nắm giữ bí quyết đó đã chuyển sang lập doanh nghiệp tư nhân. Bên cạnh đó, các bạn cũng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), và bí quyết công nghệ cũng vào Việt Nam theo kênh này. Những người làm việc trong các nhà máy đó đã đúc rút được kỹ năng chuyên môn, sau đó tự mình ra ngoài thành lập các doanh nghiệp vừa nhỏ. Đây không phải điều có thể xảy ra sau một đêm mà là một quá trình tích lũy và phát triển.

Khi đã có bí quyết công nghệ, các bạn cần những thị trường vốn để tạo điều kiện cho dòng tài chính lưu thông, bởi nhiều doanh nghiệp mới và doanh nghiệp nhỏ sẽ không có sẵn nguồn vốn. Do đó, các bạn cần hệ thống luật pháp giúp hình thành những hệ thống tài chính tạo để tạo điều kiện cho dòng tiền chảy vào. Các chủ đầu tư cần hiểu về vốn chủ sở hữu và cách thức hoạt động của thị trường vốn. Đây là một câu chuyện dài hơi hơn, nhưng đang diễn ra và sẽ tiếp tục trong tương lai.

PV: Nền kinh tế Việt Nam nên tập trung vào những yếu tố nào trong giai đoạn chuẩn bị để các doanh nghiệp tận dụng tối đa cơ hội kết nối mà APEC mang lại?

Mark Gillin: Truyền thông và công tác lập kế hoạch là những nội dung cần tập trung. Việt Nam cần nắm bắt một cách chủ động lẫn phản ứng linh hoạt để hiểu rõ ai sẽ là người đến tham dự, đảm bảo mọi người biết rõ các cơ hội kết nối nằm ở đâu và tạo ra các không gian cho sự kết nối đó. Nói cách khác, sự kiện không chỉ được tổ chức một chiều, nghĩa là mọi người ngồi nghe các bài phát biểu, mà thực sự phải thiết kế trong chương trình những khoảng thời gian và không gian đủ lớn dành cho việc kết nối giao lưu.

Xin trân trọng cảm ơn ông.