Trong không gian bao la của biển cả, khi hoàng hôn buông xuống, tiếng chuông chùa vang lên và ngân xa hòa cùng tiếng sóng biển khiến đảo Song Tử Tây (Quần đảo Trường Sa) như một làng quê yên bình trong đất liền. Mỗi sáng, mỗi chiều, tiếng chuông chùa vang lên giữa không gian bao la của biển trời, dưới mái chùa thanh tịnh, cán bộ, chiến sĩ, người dân và ngư dân cùng gửi gắm những ước nguyện bình dị: cầu quốc thái dân an, cầu cho biển yên sóng lặng, mưa thuận gió hòa, những chuyến biển bình an, tôm cá đầy khoang.

Đại đức Thích Nhuận Vạn, trụ trì chùa Song Tử Tây cho biết:"Chùa không chỉ là nơi đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của quân dân và ngư dân mà còn là nơi gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Mỗi người đến chùa đều mang theo những ước nguyện tốt đẹp cho gia đình, cho quê hương đất nước. Hàng ngày, Rằm, Mồng Một, các ngày Lễ, Tết, mọi người thường lên chùa thắp hương cầu bình an".

Những ngôi chùa tọa lạc trên các đảo ở Quần đảo Trường Sa như chùa Song Tử Tây, Sinh Tồn, Sơn Linh, Nam Huyên, Sinh Tồn Đông, Đá Tây A, Trường Sa, Vinh Phúc… được xây dựng theo kiến trúc truyền thống của chùa Việt, kết cấu một gian, hai chái hoặc 3 gian 2 chái, mái cong vút. Chùa có tam điện, điện thờ và ban thờ các anh hùng liệt sĩ… mang vẻ đẹp thanh tịnh, uy nghi giữa biển trời bao la, đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho quân và dân nơi đây. Chị Nguyễn Thị Lơ, người dân đảo Song Tử Tây chia sẻ: Vào các dịp lễ, Tết cổ truyền của dân tộc, ngày mồng Một, ngày Rằm hằng tháng, chùa là nơi quân và dân trên đảo đến dâng hương, cầu bình an, may mắn.

Trong nhiều năm qua, Đảng, Nhà nước và Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên quần đảo Trường Sa. Việc xây dựng và trùng tu các ngôi chùa không chỉ đáp ứng nguyện vọng tâm linh mà còn góp phần củng cố tinh thần đoàn kết, yêu nước.

Đại đức Thích Nhuận Đạt, trụ trì chùa Trường Sa cho biết: Trong tâm thức truyền thống, ở đâu có người Việt Nam sinh sống thì ở đó có đình, có chùa. Ở đảo Trường Sa cũng vậy, hình ảnh ngôi chùa từ lâu đã luôn là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho bà con nơi biển đảo xa xôi và có ý nghĩa thiêng liêng với những người sinh sống, thực hiện nhiệm vụ ở các đảo; bà con ngư dân đánh bắt hải sản trên vùng ngư trường quanh các đảo cũng ghé thuyền vào để lên chùa thắp hương, cầu mong sức khỏe, mỗi chuyến ra khơi đều may mắn. Người dân đến chùa cũng là hướng về cội nguồn dân tộc, hướng về đất liền và cầu mong sóng yên, biển lặng. Mỗi lần lên hương, thỉnh chuông, Đại đức Thích Nhuận Đạt đều cầu mong cho mưa thuận gió hòa, sóng yên, biển lặng, quốc thái dân an, cán bộ chiến sĩ trên đảo luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. 

Trên quần đảo Trường Sa hôm nay, cùng với những cột mốc chủ quyền, những công trình dân sinh, các ngôi chùa đã trở thành những “cột mốc tâm linh” đặc biệt góp phần gìn giữ phong tục, tập quán và bản sắc văn hóa dân tộc. Đối với những người lính Hải quân đang ngày đêm canh giữ biển trời, ngôi chùa còn là nơi gửi gắm niềm tin, giúp vơi đi nỗi nhớ quê hương, chắc tay súng bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Trung tá Trần Huy Phụng, Chính trị viên Đảo Trường Sa cho biết: "Giữa biển khơi xa, nhìn mái chùa, nghe tiếng chuông chùa, chúng tôi có cảm giác rất gần với đất liền, với quê hương. Những dịp đầu năm mới, ngày rằm hay các ngày lễ lớn, cán bộ, chiến sĩ thường đến chùa dâng hương, cầu mong quốc thái dân an, biển yên sóng lặng, gia đình mạnh khỏe và hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ngôi chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh mà còn là điểm tựa tinh thần, giúp mỗi người cảm nhận sâu sắc hơn về văn hóa dân tộc, về quê hương và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc".

Giữa biển khơi của Tổ quốc, những ngôi chùa ở Trường Sa hiện diện như những cột mốc tâm linh bền vững. Nơi đây, mạch nguồn văn hóa Việt được gìn giữ và tiếp nối qua từng tiếng chuông, nén hương trầm nghi ngút cùng niềm tin của quân dân và ngư dân đang ngày đêm bám biển. Những giá trị văn hóa được bồi đắp từ chiều sâu tâm thức ấy, thế trận lòng dân trên biển đảo ngày càng thêm vững chắc, tạo nên sức mạnh tinh thần cho hành trình phát triển bền vững kinh tế biển và bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc nơi đầu sóng ngọn gió.

Thu Lan