Sáng 10/8 (theo giờ địa phương), tại trường Đại học Công nghệ Sydney, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Tài chính phối hợp với  trường Đại học Công nghệ Sydney (Australia) tổ chức Diễn đàn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, giáo dục đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực Việt Nam-Australia 2026. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại diễn đàn. Cùng dự có đồng Bộ trưởng Ngoại giao, Thương Mại và nhập cư Australia Matt Thistlethwaite; quan chức cấp cao Việt Nam-Australia; hơn 500 đại diện các nhà khoa học, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách của hai nước Việt Nam và Australia.

Phát biểu dẫn đề tại diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, trong bối cảnh Việt Nam và Australia đã trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện, các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục ngày càng khẳng định vai trò trọng yếu. Hai nước đã xây dựng được một nền tảng hợp tác vững mạnh trong thời gian vừa qua. Trong đó có chương trình Australia for Innovation với cam kết 10 năm, là cầu nối hiệu quả giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Gần đây nhất, trong năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã phê duyệt chương trình hợp tác nghiên cứu chung, trọng tâm là công nghệ chiến lược giai đoạn 2026 - 2028. Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, trên nền tảng đã có, điều cần làm tiếp theo là kết nối các chương trình, cơ sở nghiên cứu, nguồn vốn và thị trường thành một hệ thống hợp tác tạo ra động lực lớn hơn. Để làm được điều này, giai đoạn mới cần 3 dịch chuyển: Từ trao đổi kinh nghiệm sang cùng xác định và giải quyết các bài toán phát triển lớn của hai đất nước. Từ chuyển giao công nghệ sang cùng nghiên cứu, đồng tài trợ và tạo ra tài sản trí tuệ, sản phẩm mới. Từ các dự án nghiên cứu lẻ sang xây dựng một hệ sinh thái hợp tác lâu dài.

Về phần mình, ông Matt Thistlethwaite, đồng Bộ trưởng Ngoại giao, Thương Mại và nhập cư Australia nhấn mạnh, trung tâm của mọi tiến bộ nhân loại, trung tâm của tăng trưởng kinh tế, trung tâm của cải thiện chất lượng cuộc sống, đó là những tiến bộ trong khoa học và công nghệ. Đối với Việt Nam, khoa học và công nghệ sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế liên tục và đổi mới là trọng tâm của các kế hoạch tăng trưởng quốc gia. Ông Matt Thistlethwaite cho biết, Australia sẽ tài trợ các dự án nghiên cứu giữa Australia và Việt Nam trong khuôn khổ sáng kiến hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới Australia - Việt Nam. Trong đó tập trung vào các dự án nghiên cứu và công nghệ sạch, kinh tế xanh, kinh tế biển và quản lý chất thải. Đồng thời  xây dựng các mối liên kết lâu dài, mang tính kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, giữa các doanh nghiệp và các đối tác trong trong các ngành khác nhau:

“Đối với Việt Nam, khoa học công nghệ sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững và đổi mới sáng tạo là trọng tâm trong các kế hoạch tăng trường của Việt Nam. Chúng tôi hoan nghênh Ngài và chính phủ của Ngài đã đi tiên phong trong các sáng kiến này. Đặc biệt là Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị nhằm thúc đẩy đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Với Australia và Việt Nam, tiến bộ khoa học và công nghệ sẽ giúp thúc đẩy hai nước vượt qua các trở ngại phía trước. Trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và các khoản đầu tư theo Chiến lược Đông Nam Á đến năm 2040 của Australia, hai nước đang tìm kiếm thêm nhiều cách thức để cùng nhau đạt đượ mục tiêu này thông qua hợp tác và đầu tư mạnh mẽ hơn vào khoa học, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo”.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, diễn đàn là một sáng kiến có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh quan hệ  Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Australia đang phát triển hết sức tốt đẹp, ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả, nhất là trong những lĩnh vực sẽ quyết định năng lực cạnh tranh và sự thịnh vượng của mỗi quốc gia trong nhiều thập niên tới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, đối với Việt Nam, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao không còn chỉ là một lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để thực hiện khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Vì vậy, Đảng, Nhà nước Việt Nam đã xác lập mô hình phát triển mới, trong đó tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế được xác định là những động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế: “Những quyết sách quan trọng vừa được Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua tiếp tục khẳng định quyết tâm đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, phát huy mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân, thu hút hiệu quả các nguồn lực quốc tế. Việt Nam đang chuyển mạnh từ mục tiêu thu hút đầu tư sang hợp tác cùng phát triển; từ tiếp nhận công nghệ sang đồng sáng tạo công nghệ; từ tham gia chuỗi giá trị sang từng bước giữ vững những vị trí có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Australia đang đẩy mạnh Chiến lược kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040, chương trình "tương lai sản xuất ở Australia, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và tự cường với khu vực Đông Nam Á. Điều này cũng tạo ra những nền tảng quan trọng để hai nước thúc đẩy các cơ hội hợp tác trong tương lai”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Australia là một trong những đối tác có nhiều thế mạnh mà Việt Nam đặc biệt coi trọng và mong muốn cùng đồng hành trong quá trình phát triển. Trong đó, hai nước hội tụ những lợi thế chiến lược và yếu tố bổ trợ rất tự nhiên cho nhau. Hai nước đã xây dựng được những nền tảng hợp tác rất vững chắc như: Các chương trình Đối tác Đổi mới sáng tạo, Đối tác Phát triển kỹ năng; các chương trình tài trợ nghiên cứu chung, trung tâm Đổi mới sáng tạo chung cũng đã được hình thành. Các trường đại học chất lượng cao của Australia đã có mặt tại Việt Nam từ sớm và đang tiếp tục được mở rộng. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã thiết lập hoạt động đầu tư kinh doanh tại Australia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, trước yêu cầu cấp thiết của tình hình, Việt Nam mong muốn chia sẻ với Australia tầm nhìn về Quan hệ Đối tác kiểu mới mạnh mẽ hơn, sâu sắc hơn và ở tầm mức chiến lược hơn giữa Việt Nam - Australia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Trong đó, hai nước phải chuyển từ hợp tác sang đồng kiến tạo, từ chuyển giao công nghệ sang đồng nghiên cứu và đồng phát triển, từ kết nối giữa các tổ chức riêng lẻ sang liên kết hai hệ sinh thải đổi mới sáng tạo, xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực, nơi doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các quỹ đầu tư cùng kết nối, cùng sáng tạo và cùng phát triển. Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai nước tập trung vào 5 định hướng lớn, trong đó cần xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược kết nối về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với tầm nhìn dài hạn, coi đây là một trụ cột mới của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Australia: “Thúc đẩy đầu tư hai chiều trong các ngành công nghệ cao, hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), các phòng thí nghiệm chung, các chương trình ươm tạo doanh nghiệp và các dự án đổi mới sáng tạo có khả năng thương mại hoá; thúc đẩy hình thành các cơ chế hỗ trợ tài chính cho nghiên cứu chung, chia sẻ rủi ro nghiên cứu, hướng tới đồng phát triển, đồng đầu tư. Việt Nam khuyến khích đầu tư chất lượng cao từ Australia vào thị trường Việt Nam; phát triển các sản phẩm tài chính xanh, hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, trung tâm đổi mới sáng tạo... và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm trong phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đồng thời mở rộng hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học, chuyên gia công nghệ và các nhà quản trị đổi mới sáng tạo; khuyến khích mạnh mẽ trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh và chuyên gia giữa hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng rằng, với quyết tâm của Chính phủ hai nước, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các trường đại học, viện nghiên cứu và các nhà khoa học, hai bên sẽ tạo ra những bước đột phá mới, góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Australia trở thành hình mẫu hợp tác về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực trong khu vực./.

Việt Cường/Ban Thời sự VOV1