Chỉ còn 1 ngày trước thời hạn 30/6/2026 - mốc hoàn thành Đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố theo chỉ đạo của Chính phủ, các địa phương trên cả nước đang gấp rút hoàn thiện phương án, lấy ý kiến nhân dân và kiện toàn bộ máy ở cơ sở. Theo Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026, việc sắp xếp không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối mà còn phải gắn với nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, bảo đảm công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận của nhân dân và có chính sách phù hợp đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách sau sắp xếp.

Tại xã Bố Hạ (tỉnh Bắc Ninh), địa phương đã hoàn thành Đề án khi giảm từ 38 thôn xuống còn 15 thôn, đồng thời tinh gọn đội ngũ cán bộ thôn từ 114 người xuống còn 45 người. Điều đáng chú ý là quá trình lấy ý kiến nhân dân diễn ra thuận lợi, nhiều hội nghị chỉ mất khoảng 30 phút đã đạt được sự thống nhất cao. Đâu là kinh nghiệm để tạo được sự đồng thuận ấy? Sau khi tinh gọn bộ máy, cần thêm những chính sách gì để đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu mới?  Phóng viên Hà Phương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Chí Hiếu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bố Hạ, tỉnh Bắc Ninh.

PV: Thưa ông, nhiều địa phương cho biết việc lấy ý kiến sắp xếp thôn phải mất nhiều giờ, thậm chí nhiều cuộc họp mới tạo được sự thống nhất. Trong khi đó, tại Bố Hạ, nhiều hội nghị chỉ diễn ra khoảng 30 phút đã nhận được sự đồng thuận rất cao. Đâu là kinh nghiệm của địa phương?

Ông Nguyễn Chí Hiếu: Theo tôi, sự đồng thuận không đến từ cuộc họp mà đến từ cả một quá trình chuẩn bị trước đó. Trong quá trình xây dựng Đề án, chúng tôi xác định có hai nội dung người dân quan tâm nhất. Thứ nhất là địa giới hành chính sau sắp xếp. Thứ hai, và cũng là vấn đề nhạy cảm hơn, là tên gọi của thôn mới. Đối với người dân, tên thôn không đơn thuần là một địa danh hành chính mà còn gắn với lịch sử, văn hóa, truyền thống và ký ức của nhiều thế hệ. Chính vì vậy, Ban Chỉ đạo của xã dành rất nhiều thời gian nghiên cứu, thảo luận qua nhiều vòng, xin ý kiến nhiều cấp để lựa chọn phương án phù hợp nhất. Khi mọi phương án đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, phân tích thấu đáo, bàn bạc công khai và minh bạch thì đến lúc lấy ý kiến nhân dân, người dân hiểu rõ mục tiêu, hiểu rõ lợi ích nên đồng thuận rất cao. Theo tôi, bài học lớn nhất là không nóng vội trong chuẩn bị nhưng phải quyết liệt trong tổ chức thực hiện.

PV: Sau khi giảm từ 38 thôn xuống còn 15 thôn và tinh gọn đội ngũ cán bộ từ 114 xuống còn 45 người, áp lực đối với cán bộ cơ sở chắc chắn sẽ lớn hơn rất nhiều. Theo ông, cần những chính sách gì để bộ máy mới vận hành hiệu quả?

Ông Nguyễn Chí Hiếu: Đúng là sau sắp xếp, khối lượng công việc của cán bộ thôn sẽ tăng lên đáng kể vì địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn và yêu cầu quản lý cũng cao hơn. Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhìn thấy những thuận lợi rất rõ. Điều quan trọng nhất là đội ngũ cán bộ đã được sàng lọc, lựa chọn những người có năng lực, trách nhiệm và tâm huyết để tiếp tục đảm nhiệm công việc. Song, chỉ lựa chọn con người thôi chưa đủ. Điều chúng tôi mong muốn là Trung ương và tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư cho cơ sở, nhất là hệ thống thiết chế văn hóa, điều kiện làm việc, hạ tầng phục vụ quản lý và chuyển đổi số. Bên cạnh đó, cần tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ xã và cán bộ thôn về kỹ năng quản trị, cải cách hành chính, chuyển đổi số và đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giải quyết công việc. Trong bất kỳ mô hình quản lý nào thì con người vẫn là yếu tố quyết định. 

PV: Một trong những yêu cầu của Trung ương là việc sắp xếp phải đi đôi với giải quyết chế độ, chính sách cho đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Từ thực tiễn của địa phương, ông có kiến nghị gì?

Ông Nguyễn Chí Hiếu: Đây là vấn đề chúng tôi đặc biệt quan tâm.Sau sắp xếp, quy mô của mỗi thôn lớn hơn trước rất nhiều. Khối lượng công việc cũng tăng lên tương ứng. Nếu chế độ, chính sách vẫn giữ như cũ thì rất khó thu hút và giữ chân những người có năng lực, tâm huyết gắn bó với cơ sở. Do đó, chúng tôi kiến nghị các cấp có thẩm quyền tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn. Trong đó, cần quan tâm nhiều hơn đến chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc, cơ hội đào tạo, bồi dưỡng và ứng dụng công nghệ trong thực thi nhiệm vụ. Khi đội ngũ cán bộ cơ sở được bảo đảm về điều kiện làm việc và có động lực cống hiến thì chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở sẽ được nâng lên, góp phần để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu quả và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Hà Phương