Trong bức tranh phát triển du lịch hiện nay, những yếu tố như hạ tầng, sản phẩm hay dịch vụ thường được nhắc đến như động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, ở những điểm đến có lợi thế tự nhiên rõ rệt, “tài sản gốc” lại không nằm ở những công trình nhân tạo, mà chính là hệ sinh thái tự nhiên đã hình thành qua hàng nghìn năm.

Rừng, biển, đa dạng sinh học và cảnh quan tự nhiên không chỉ tạo nên bản sắc riêng cho mỗi điểm đến, mà còn quyết định khả năng duy trì sức hấp dẫn trong dài hạn. Khi những yếu tố này bị suy giảm, du lịch dù phát triển nhanh cũng khó giữ được sức cạnh tranh bền vững.

Trên thực tế, nhiều nghiên cứu về du lịch sinh thái trên thế giới đều chỉ ra rằng các điểm đến có hệ sinh thái được bảo vệ tốt thường có khả năng thu hút du khách ổn định hơn, đặc biệt là nhóm khách quốc tế quan tâm đến trải nghiệm thiên nhiên và du lịch có trách nhiệm. Thiên nhiên lúc này không chỉ là “phông nền” cho du lịch mà trở thành giá trị cốt lõi định hình sản phẩm du lịch.

Tại Đà Nẵng, mối quan hệ giữa thiên nhiên và du lịch thể hiện rõ qua những khu vực có giá trị sinh thái đặc biệt, trong đó bán đảo Sơn Trà là ví dụ điển hình. Nằm ở vị trí giao thoa giữa rừng và biển, Sơn Trà sở hữu hệ sinh thái rừng tự nhiên đa dạng, đóng vai trò quan trọng trong cân bằng môi trường sinh thái khu vực ven biển.

Đây cũng là nơi sinh sống của quần thể voọc chà vá chân nâu – loài linh trưởng quý hiếm được ghi nhận có số lượng lớn tại Việt Nam. Việc có thể quan sát loài động vật này trong môi trường tự nhiên đã góp phần tạo nên sức hút đặc biệt cho Sơn Trà, đồng thời khẳng định giá trị bảo tồn của khu vực trong hệ sinh thái toàn cầu.

Không chỉ mang ý nghĩa về đa dạng sinh học, Sơn Trà còn đóng vai trò như một “vùng đệm sinh thái” quan trọng, giúp điều hòa khí hậu và bảo vệ môi trường sống cho khu vực đô thị ven biển. Chính những giá trị này đang trở thành nền tảng để Đà Nẵng phát triển các loại hình du lịch gắn với thiên nhiên.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển du lịch và đô thị hóa nhanh, các hệ sinh thái tự nhiên cũng đối mặt với không ít áp lực. Điều này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận, từ khai thác sang bảo tồn, từ tăng trưởng ngắn hạn sang phát triển dài hạn dựa trên nền tảng sinh thái.

Trong bối cảnh đó, nhiều địa phương và tổ chức đang thúc đẩy mô hình phát triển dựa trên sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan, nhằm gia tăng nguồn lực cho công tác bảo tồn thiên nhiên.

Điển hình, tại Đà Nẵng, hướng tiếp cận này được triển khai thông qua các chương trình hợp tác nhằm đa dạng hóa nguồn lực tài chính, đồng thời nâng cao vai trò của cộng đồng trong bảo vệ đa dạng sinh học. Một trong những sáng kiến tiêu biểu là dự án do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ, phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn Đa dạng Sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) và các đối tác triển khai.

Dự án không chỉ hướng đến hỗ trợ tài chính cho các hoạt động bảo tồn, mà còn nhấn mạnh việc kết nối các sáng kiến cộng đồng, tổ chức xã hội và doanh nghiệp trong cùng một hệ sinh thái hành động vì môi trường.

Theo ông Trần Hữu Vỹ – Giám đốc GreenViet, giá trị lớn nhất của các chương trình hợp tác quốc tế nằm ở khả năng tạo ra sự liên kết giữa các bên, thay vì chỉ tập trung vào hỗ trợ nguồn lực đơn lẻ.

Ông cho rằng khi có sự đồng hành của các đối tác quốc tế, công tác bảo tồn không chỉ được tăng cường về nguồn lực mà còn được hỗ trợ về kỹ thuật, truyền thông và kết nối cộng đồng, từ đó nâng cao hiệu quả triển khai tại địa phương.

Thông qua các hoạt động của dự án, nhiều sáng kiến bảo tồn đã được triển khai tại khu vực Sơn Trà, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của đa dạng sinh học. Các hoạt động giám sát, nghiên cứu và truyền thông về loài Voọc chà vá chân nâu cũng được đẩy mạnh, nhằm bảo vệ hệ sinh thái đặc hữu của bán đảo này.

Song song với bảo tồn, xu hướng du lịch sinh thái tại Đà Nẵng đang dần hình thành rõ nét hơn. Các trải nghiệm gắn với thiên nhiên như khám phá hệ sinh thái rừng, quan sát động vật hoang dã hay tìm hiểu đa dạng sinh học đang thu hút sự quan tâm ngày càng lớn của du khách, đặc biệt là nhóm khách trẻ và khách quốc tế.

Trong xu thế toàn cầu, du lịch bền vững đang trở thành lựa chọn ưu tiên, khi du khách không chỉ tìm kiếm điểm đến đẹp mà còn quan tâm đến cách điểm đến đó được gìn giữ và phát triển. Điều này khiến yếu tố bảo tồn trở thành một phần quan trọng trong năng lực cạnh tranh của ngành du lịch.

Việc gắn bảo tồn thiên nhiên với phát triển du lịch tại Đà Nẵng đang mở ra hướng đi dài hạn, trong đó thiên nhiên không chỉ là tài nguyên khai thác mà còn là nền tảng tạo nên thương hiệu điểm đến. Khi các hệ sinh thái được duy trì, đó cũng là lúc du lịch có cơ hội phát triển theo hướng cân bằng hơn giữa tăng trưởng kinh tế và gìn giữ môi trường.