Tại cuộc họp báo thông tin về Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài diễn ra chiều 10/8, ông Ngô Trịnh Hà, Phó chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao cho biết, Nghị quyết đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy của Đảng và Nhà nước đối với công tác kiều bào, trên cơ sở tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Nghị quyết 23-NQ/TW kế thừa toàn diện những quan điểm, tư tưởng lớn của Nghị quyết 36-NQ/TW, đồng thời bổ sung nhiều nội dung, tư tưởng mới. Trong đó, nổi bật là việc nâng tầm vị thế và vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài. Nếu Nghị quyết 36 xác định kiều bào là “nguồn lực”, Nghị quyết 23- NQ/TW nâng tầm thành “một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng”, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia. Kiều bào đồng thời được xác định là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành và trực tiếp tham gia sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Một điểm mới quan trọng khác là đổi mới tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, từ chủ yếu “vận động, tập hợp, chăm lo” sang “đồng hành, kiến tạo cơ chế”. Theo đó, Nhà nước cần hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách đồng bộ, thông thoáng, đột phá để kết nối, thu hút và phát huy hiệu quả nguồn lực của kiều bào.

Về nhiệm vụ, giải pháp, Nghị quyết 23- NQ/TW nhấn mạnh phát huy hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển nhanh, bền vững đất nước. Trọng tâm được chuyển sang khai thác các nguồn lực chiến lược, nhất là tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và mạng lưới kết nối toàn cầu. Nghị quyết đặc biệt chú trọng vai trò của chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân kiều bào trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, chuyển đổi số và hệ sinh thái khởi nghiệp.

Phương thức huy động nguồn lực cũng được đổi mới, từ vận động các cá nhân riêng lẻ sang xây dựng cơ sở dữ liệu, mạng lưới và hệ sinh thái toàn cầu; mở rộng hình thức đóng góp, không chỉ trở về nước làm việc trực tiếp mà còn có thể tham gia từ xa. Nghị quyết đồng thời nhấn mạnh việc gắn kết bền vững thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương thông qua giáo dục, trải nghiệm về nguồn, học tập, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân.

Đáng chú ý, Nghị quyết 23- NQ/TW đề cao vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”; không chỉ là cầu nối hữu nghị, hợp tác mà còn tham gia bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Kiều bào được phát huy vai trò như những “đại sứ văn hóa”, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Để triển khai Nghị quyết, công tác phối hợp liên ngành, liên lĩnh vực, liên địa bàn được tăng cường; nâng cao trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và người đứng đầu. Nghị quyết cũng yêu cầu đưa nội dung công tác người Việt Nam ở nước ngoài vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các ngành, lĩnh vực và địa phương, đồng thời tăng cường theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện.

Ông Ngô Trịnh Hà cho biết, trong thời gian tới, Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương để tổ chức tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết. Bộ Ngoại giao, đầu mối là Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, khẩn trương xây dựng nghị quyết của Chính phủ, kèm theo các Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị.