Trước những yêu cầu phát triển mới cũng như sự thay đổi trong đời sống của người dân, xuất hiện nhiều mâu thuẫn, xung đột phức tạp hơn. Theo các đại biểu, ngoài những hòa giải viên am hiểu phong tục, tập quán địa phương, những người có khả năng gắn kết cộng đồng thì rất cần những người hiểu biết về pháp luật, thông thạo các quy trình liên quan đến văn bản pháp luật như những luật sư tham gia vào hòa giải, góp phần nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở.

Trong một số lần tiếp xúc cử tri, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Đoàn TP Hồ Chí Minh cho biết, có những hòa giải viên ở cơ sở hỏi về những kiến thức pháp luật rất cơ bản, như các quy định liên quan đến thừa kế, quyền sở hữu tài sản và một số vấn đề khác. Theo đại biểu, một trong những hạn chế lớn nhất của lực lượng hòa giải viên ở cơ sở là kiến thức pháp luật. Điều đó cho thấy nhu cầu bổ sung kiến thức pháp luật cho lực lượng hòa giải viên ở cơ sở là rất cần thiết.

Đánh giá cao điều 18 của dự thảo Luật quy định người được mời tham gia hòa giải là người có trình độ pháp lý, theo đại biểu Bùi Văn Dũng, đoàn Thanh Hóa, mâu thuẫn ở cơ sở hiện nay ngày càng phức tạp, tranh chấp đất đai có thể cần người hiểu hồ sơ địa chính, tranh chấp thừa kế cần kiến thức pháp luật dân sự, mâu thuẫn gia đình có khi cần người hiểu tâm lý trẻ em hoặc công tác xã hội. Không thể yêu cầu một hòa giải viên ở thôn, ở tổ dân phố phải biết tất cả các lĩnh vực những điều đó. Do vậy, mời những người am hiểu pháp lý ở từng lĩnh vực là rất khả thi. Tuy nhiên, cần bổ sung thêm quy định địa phương hỗ trợ việc kết nối để mời người tham gia hòa giải.

Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung, đoàn Tây Ninh là người có kinh nghiệm và thời gian công tác trong lĩnh vực tư pháp cho rằng, quá trình hòa giải ở cơ sở có nhiều luật sư tự nguyện tham gia hòa giải để xây dựng khối đoàn kết của cộng đồng. Mỗi vụ việc có luật sư tham gia thì thủ tục, quy trình để được tòa án công nhận hòa giải thành cũng chặt chẽ hơn.

Đại biểu Chu Mạnh Hùng, Ủy ban Văn hóa xã hội cho rằng, cần bổ sung nguyên tắc đảm bảo tính độc lập, khách quan và công tâm, tránh sự thiên vị làm ảnh hưởng đến kết quả hòa giải khi mời hòa giải viên.

Nhiều ý kiến đề nghị để thu hút người có hiểu biết về pháp luật như luật sư, luật gia, người có kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật tham gia tư vấn, hỗ trợ cho hòa giải viên, cần quy định chính sách thù lao tương xứng cho người được mời tham gia hòa giải cả trong trường hợp tư vấn, hỗ trợ cho hòa giải viên và trực tiếp tham gia hòa giải ở cơ sở.