Kỳ họp không thường lệ thứ nhất dành phần lớn thời gian cho công tác lập pháp. Cử tri mong các dự án luật được xem xét, thông qua lần này sẽ tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số. Ông Đặng Bình Minh, Phó Trưởng ban Thời sự Câu lạc bộ Thăng Long Hà Nội cho rằng, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Pháp luật phải vừa bảo đảm quản lý hiệu quả, vừa tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông mọi nguồn lực và tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, đổi mới sáng tạo. Mỗi đạo luật cần hướng tới mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và cuối cùng là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.

Những nhiệm kỳ gần đây, số lượng luật, Nghị quyết được Quốc hội ban hành nhiều để kịp thời đáp ứng yêu cầu của thực tiễn nhưng vẫn có không ít độ trễ khi đi vào cuộc sống. Có những quy định được thiết kế rất tiến bộ nhưng địa phương không đủ điều kiện thực hiện. Có những chính sách đúng nhưng thiếu nguồn lực, thiếu cơ chế phối hợp, thiếu trách nhiệm giải trình nên hiệu quả rất hạn chế. Khoảng cách giữa nghị trường và thực tiễn còn khá xa. Đất nước mất đi những cơ hội phát triển. Doanh nghiệp mất thời gian chờ đợi.

Tư duy lập pháp một lần nữa cần được thay đổi. Việc xây dựng luật không chỉ trả lời câu hỏi "quy định như thế nào mà phải trả lời đồng thời câu hỏi quan trọng hơn: Ai thực hiện? Thực hiện bằng cách nào? Bao lâu thì thực hiện được? Nguồn lực ở đâu? Trách nhiệm thuộc về ai nếu chính sách không đi vào cuộc sống? Nói cách khác, năng lực thực thi phải trở thành một phần cấu thành của chất lượng lập pháp.

Một trong những bước chuyển chiến lược của trung ương đó là vấn đề đổi mới tư duy quản trị về nguồn lực và không gian phát triển. Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng, hoạt động chuyên trách tại Ủy ban kinh tế và tài chính cho rằng cùng với việc nâng cao chất lượng giám sát trong tổ chức thực hiện pháp luật, đặc biệt về vấn đề phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương 2 cấp, tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét nhiều dự án luật quan trọng để khơi thông các nguồn lực, trong đó có nguồn lực đất đai.

Hội nghị Trung ương 3, khóa 14 kết luận tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy bên trong; đồng thời, chuyển mạnh trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành năng lực quản trị quốc gia, năng lực kiến tạo phát triển và hiệu quả phục vụ Nhân dân; bảo đảm hệ thống chính trị đủ năng lực tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Theo đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh thì năng lực thực thi của chính quyền cơ sở là yếu tố quan trọng để đưa luật, Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống

Mọi chính sách ngay từ khi được thiết kế đều phải mang trong mình "năng lực thực thi", mọi đạo luật ngay từ khi được thông qua đều phải sẵn sàng đi vào cuộc sống. Đó là yêu cầu cách tiếp cận mới trong hoạt động lập pháp đối với kỳ họp không thường lệ thứ nhất Quốc hội khóa 16. Khi khoảng cách từ nghị trường đến thực tiễn được rút ngắn, khi tốc độ ban hành đồng tốc với khả năng thực hiện, khi từng quyết sách nhanh chóng chuyển hóa thành những công trình, dự án, dòng vốn đầu tư, cơ hội kinh doanh và chất lượng phục vụ người dân thì đó thước đo chất lượng của kỳ họp Quốc hội. Đó cũng là giá trị được khẳng định của tinh thần lập pháp kiến tạo phát triển.