Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng và tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng lớn, các đơn vị điều độ, truyền tải và phân phối điện khu vực miền Nam đã thống nhất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp vận hành, bảo đảm hệ thống điện an toàn, ổn định và tin cậy. Đây là nội dung trọng tâm tại Hội nghị phối hợp vận hành hệ thống điện miền Nam quý II/2026 do Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tại Khánh Hòa.

Hệ thống điện miền Nam hiện có tổng công suất đặt 36.666 MW, chiếm khoảng 39% tổng công suất đặt nguồn điện quốc gia. Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện tiêu thụ toàn miền đạt gần 71,665 tỷ kWh, tăng 6,8% so với cùng kỳ năm 2025. Công suất cực đại của hệ thống đạt 22.583 MW, trong khi sản lượng điện ngày cao nhất đạt 469,2 triệu kWh. Riêng trong quý II/2026, sản lượng điện tiêu thụ tăng 9,2% so với cùng kỳ. Các số liệu trên cho thấy hệ thống điện miền Nam tiếp tục chịu áp lực lớn từ tốc độ tăng trưởng phụ tải, đồng thời phải thích ứng với sự thay đổi ngày càng rõ nét của dòng công suất do sự phát triển nhanh của các nguồn năng lượng tái tạo.

Báo cáo của Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3) cho thấy, tại khu vực Khánh Hòa và Lâm Đồng, sản lượng điện trong 6 tháng đầu năm 2026 lần lượt đạt khoảng 2,12 tỷ kWh và 2,97 tỷ kWh. Đáng chú ý, điện năng phát ngược từ lưới điện phân phối lên lưới điện truyền tải tại Khánh Hòa đạt khoảng 1,5 tỷ kWh, trong khi tại Lâm Đồng đạt khoảng 0,9 tỷ kWh.

Đặc điểm này phản ánh sự thay đổi phương thức vận hành của hệ thống điện, khi dòng công suất có thể biến động mạnh theo mùa, điều kiện thời tiết và từng thời điểm trong ngày. Thực tế đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác dự báo, điều độ, kiểm soát điện áp, phối hợp cắt điện và tổ chức sửa chữa lưới điện.

Song song với nhiệm vụ vận hành thường xuyên, PTC3 đang tập trung triển khai các công trình sửa chữa, bảo dưỡng và thí nghiệm thiết bị nhằm nâng cao độ tin cậy của lưới điện truyền tải. Để hạn chế ảnh hưởng đến khả năng giải tỏa công suất các nguồn năng lượng tái tạo vào ban ngày, nhiều công việc được PTC3 bố trí thực hiện vào ban đêm. Tuy nhiên, việc thi công trong điều kiện ban đêm cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác tổ chức hiện trường, an toàn lao động, chất lượng thao tác và thí nghiệm thiết bị.

Từ thực tế trên, PTC3 đề nghị các đơn vị điều độ và phân phối tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong việc xây dựng, phê duyệt và tối ưu lịch cắt điện; lựa chọn thời điểm công tác phù hợp, vừa bảo đảm điều kiện thi công an toàn, chất lượng, vừa giảm thiểu ảnh hưởng đến vận hành hệ thống và khả năng huy động các nguồn điện.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Công Thắng - Giám đốc PTC3 cho biết việc duy trì hội nghị phối hợp vận hành xuất phát từ yêu cầu thực tế trong trao đổi thông tin, điều hành phụ tải và khai thác hiệu quả nguồn, lưới điện.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị điều độ, truyền tải và phân phối đã góp phần bảo đảm cung cấp điện an toàn, đồng thời hỗ trợ xử lý kịp thời các bất thường, sự cố trên lưới điện do PTC3 quản lý, hạn chế ảnh hưởng đến hệ thống điện miền Nam.

Các đơn vị thống nhất tiếp tục rà soát phương thức vận hành, hệ thống rơ-le bảo vệ, tín hiệu SCADA, các kênh truyền thông tin và phương án xử lý sự cố. Những thiết bị có liên quan đến khu vực cấp điện phục vụ sự kiện phải được duy trì trong tình trạng vận hành tốt; các khiếm khuyết phải được phát hiện, xử lý sớm, hạn chế nguy cơ sự cố lan truyền hoặc gián đoạn cung cấp điện. Công tác phối hợp diễn tập, chuẩn bị vật tư dự phòng, phương tiện, lực lượng ứng trực và phương án khôi phục hệ thống cũng cần được triển khai đồng bộ, có phân công trách nhiệm cụ thể giữa các đơn vị điều độ, truyền tải và phân phối.

Ông Nguyễn Mạnh Tùng - Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam ghi nhận tinh thần chủ động của các đơn vị trong phối hợp giải quyết những vấn đề liên quan đến hạ tầng lưới điện, trung tâm điều khiển, dòng điện ngắn mạch và quy trình vận hành trạm điện. Đồng thời nhấn mạnh công tác phối hợp vận hành phải được thực hiện thường xuyên, liên tục. Những vấn đề phát sinh trong thực tế cần được các đơn vị chủ động trao đổi và xử lý kịp thời, không chờ đến các cuộc họp định kỳ mới đưa ra thảo luận.

"Việc duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên giữa các đơn vị điều độ, truyền tải và phân phối không chỉ góp phần bảo đảm hệ thống điện miền Nam vận hành an toàn, ổn định mà còn nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống bất thường, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và góp phần giữ vững an ninh năng lượng quốc gia" - Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam khẳng định./.

Nguyên Long