Theo các hiệp hội tim mạch lớn trên thế giới, nguyên nhân thường gặp nhất của hẹp van động mạch chủ hiện nay là quá trình thoái hóa và vôi hóa van theo tuổi tác. Bệnh thường xuất hiện ở người trên 65 tuổi và tỷ lệ mắc tăng nhanh ở nhóm trên 75 tuổi. Điều đáng lo ngại là bệnh có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Khi xuất hiện các triệu chứng như khó thở khi gắng sức, đau ngực, chóng mặt hoặc ngất, người bệnh thường đã bước vào giai đoạn nặng. Các chuyên gia tim mạch ví hẹp van động mạch chủ nặng giống như một “nút thắt cổ chai” trong hệ tuần hoàn. Nếu không được điều trị, người bệnh có nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp tim nguy hiểm, nhập viện nhiều lần và thậm chí đột tử.

GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, Chủ nhiệm Bộ môn Tim mạch, Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, hẹp van động mạch chủ khít có triệu chứng là một trong những bệnh tim có tiên lượng xấu nhất nếu không điều trị, với nguy cơ tử vong còn cao hơn nhiều loại ung thư phổ biến. Đây chính là lý do bệnh được xem là một trong những bệnh van tim cần được can thiệp kịp thời nhất hiện nay.

Trước đây, để điều trị hẹp van động mạch chủ thường phải phẫu thuật mổ mở. Điều này khiến nhiều bệnh nhân cao tuổi, hoặc người có nhiều bệnh lý đi kèm như suy thận, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường hay tiền sử phẫu thuật tim khó đủ điều kiện điều trị.

Trong khi đó, thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVI) giúp người bệnh tránh một cuộc phẫu thuật mở ngực.

"Kỹ thuật TAVI cho phép bác sĩ đưa van sinh học mới đến vị trí van bệnh thông qua hệ thống ống thông, thường được tiếp cận từ động mạch đùi. Van mới sẽ được bung ra ngay bên trong van cũ đã hẹp và nhanh chóng khôi phục dòng máu bình thường" - GS.TS Phạm Mạnh Hùng cho biết.

Theo các chuyên gia, ưu điểm của TAVI là giảm mức độ xâm lấn so với phẫu thuật truyền thống, rút ngắn thời gian nằm viện và giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn. Nhiều bệnh nhân có thể đi lại chỉ sau một đến hai ngày và xuất viện sau vài ngày điều trị.

Hiện nay, chỉ định TAVI đã được mở rộng từ nhóm bệnh nhân nguy cơ phẫu thuật rất cao sang nhiều nhóm bệnh nhân khác sau khi có thêm các dữ liệu nghiên cứu quốc tế.

Việc thực hiện thành công hai ca TAVI đầu tiên tại Viện Tim mạch – Bệnh viện 19-8 là kết quả của quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng về nhân lực, chuyên môn và trang thiết bị hiện đại. Đây cũng là một trong những thành tựu chuyên môn quan trọng của Viện Tim Mạch mới được thành lập đầu năm 2026. 

Với sự đầu tư mạnh mẽ của Bệnh viện 19-8 và Bộ Công an, cùng đội ngũ chuyên gia tim mạch hàng đầu Việt Nam, Viện Tim Mạch đang từng bước làm chủ những kỹ thuật tiên tiến nhất trong điều trị bệnh tim mạch hiện đại, từ can thiệp động mạch vành phức tạp, điều trị rối loạn nhịp, bệnh tim cấu trúc cho tới thay van tim qua đường ống thông.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là người trên 65 tuổi, nên đi khám tim mạch định kỳ nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở khi gắng sức, đau tức ngực, giảm khả năng vận động, chóng mặt hoặc ngất. Siêu âm tim là phương pháp đơn giản, không đau và có giá trị cao trong phát hiện sớm hẹp van động mạch chủ.

Trong bối cảnh tuổi thọ dân số ngày càng tăng, số lượng người mắc bệnh van tim thoái hóa chắc chắn sẽ tiếp tục gia tăng. Sự phát triển của các kỹ thuật hiện đại như TAVI đang mở ra cơ hội điều trị hiệu quả và an toàn hơn cho hàng nghìn bệnh nhân Việt Nam mỗi năm./.

                                                                                                                                                                      Thúy Ngà