Đây là nội dung được các chuyên gia tập trung phân tích tại tọa đàm với chủ đề:“An ninh năng lượng - trụ cột của an ninh quốc gia trong bối cảnh rủi ro an ninh phi truyền thống”. Sự kiện do Trường Quản trị và Kinh doanh (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức sáng 22/7, tại Hà Nội.

Tại toạ đàm, các ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học nhấn mạnh, an ninh năng lượng không chỉ tác động trực tiếp đến an ninh con người mà còn gắn chặt với an ninh kinh tế, an ninh mạng và an ninh quốc gia. Những mối liên hệ ngày càng phức tạp giữa các lĩnh vực này đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, liên ngành và dựa trên quản trị rủi ro.

Theo GS.TS. Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh, an ninh năng lượng của Việt Nam đang đối mặt với nhiều rủi ro ngày càng gia tăng. Cụ thể, các nguồn cung nguyên liệu phục vụ sản xuất năng lượng trong nước như dầu, khí đốt và các nguồn phát điện truyền thống đang có dấu hiệu suy giảm, trong khi chi phí nhập khẩu ngày càng tăng. Bên cạnh đó, nguồn cung năng lượng trên thế giới thường xuyên bị gián đoạn do các xung đột thương mại, quân sự và những bất ổn địa chính trị, gây thêm sức ép đối với an ninh năng lượng của nước ta. Một thách thức lớn khác là nhu cầu năng lượng phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong những năm tới, đang đòi hỏi nguồn cung năng lượng rất cao về điện, xăng dầu và các loại nhiên liệu khác sẽ tiếp tục tăng mạnh, yêu cầu đặt ra là nguồn cung phải ổn định và bền vững…

Do đó, GS.TS. Hoàng Đình Phi đưa ra nhận định, cần sớm đánh giá đầy đủ những điểm mạnh, điểm yếu và các nguy cơ trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn để xây dựng chiến lược tổng thể phòng ngừa rủi ro đe doạ an ninh năng lượng quốc gia trên mọi lĩnh vực. Trên cơ sở đó, cần chủ động ứng phó từ sớm, từ xa, để giải quyết những rủi ro, qua đó nhằm đảm bảo việc phát triển ổn định, bền vững cho kinh tế đất nước thời gian tới. Để xây dựng hệ thống năng lượng có khả năng chống chịu trước thiên tai, dịch bệnh, và các cú sốc từ bên ngoài GS.TS. Hoàng Đình Phi cho rằng: “Để bảo đảm an ninh năng lượng, mỗi doanh nghiệp và tổ chức cần xây dựng chiến lược quản trị rủi ro trên cơ sở bám sát chủ trương, định hướng của Đảng. Các tập đoàn chủ lực phải tăng cường phối hợp với các trường Đại học, Viện nghiên cứu và chuyên gia tư vấn để xây dựng được chiến lược quản trị rủi ro đe dọa an ninh năng lượng. Sự liên kết này sẽ tạo nên cách tiếp cận thống nhất, góp phần xử lý hiệu quả các rủi ro trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn đe doạ đến an ninh năng lượng quốc gia”.

Đồng quan điểm, ông Mai Tuấn Đạt, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam cho rằng, bảo đảm an ninh năng lượng không thể chỉ dựa vào các biện pháp bảo vệ truyền thống mà phải được tiếp cận theo tư duy quản trị rủi ro tổng thể, kết hợp giữa công nghệ, con người, quy trình và cơ chế phối hợp liên ngành. Với quan điểm đó, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp theo nguyên tắc "nhận diện từ sớm, ứng phó từ xa, không để xảy ra sự cố" nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và ứng phó trước các nguy cơ và rủi ro mới.

Cho rằng bảo đảm an ninh năng lượng là nhiệm vụ vượt ra ngoài phạm vi của một doanh nghiệp hay một ngành, ông Mai Tuấn Đạt nêu rõ, đây là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các lực lượng chức năng.

“Giải pháp chiến lược sẽ phải việc triển khai thực hiện một cách đồng bộ thì mới có thể giúp các doanh nghiệp vượt qua được các cái thách thức rất lớn về nguy cơ an ninh phi truyền thống. Thứ nhất là đa dạng hóa cái nguồn cung nguyên liệu; Thứ hai đảm bảo an toàn, an ninh sản xuất của nhà máy được đi trước; Thứ ba là đảm bảo năng lực duy trì để trạng sức khỏe của nhà máy để đáp ứng được yêu cầu sản xuất, sẵn sàng ứng phó với những tình huống đứt gãy chuỗi cung ứng”, ông Mai Tuấn Đạt nêu quan điểm.

Cũng tại toạ đàm, các ý kiến của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp cùng nhau trao đổi, thảo luận nhiều giải pháp trong xây dựng hệ thống năng lượng linh hoạt, đa dạng hoá nguồn cung và đối tác; phát triển dự trữ năng lượng chiến lược cũng như nâng cao năng lực quản trị rủi ro quốc gia… Qua đó nâng cao sức chống chịu của hệ thống năng lượng quốc gia trước các cú sốc phi truyền thống nhằm đảm bảo an ninh quốc gia trong thời gian tới.