Với diện tích hơn 54.000 m², Văn Miếu – Quốc Tử Giám có hệ thống công trình kiến trúc và không gian tham quan đa dạng. Vì vậy, một sơ đồ tổng thể trực quan, khoa học sẽ giúp du khách dễ dàng định hướng và khám phá đầy đủ các khu vực trong di tích. Sơ đồ mới giới thiệu tổng thể cấu trúc không gian, vị trí các công trình; tờ gấp cung cấp thông tin về lịch sử, kiến trúc và những giá trị văn hóa, giáo dục tiêu biểu.

   Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho biết: “Chúng tôi đã phối hợp với Đại sứ quán Pháp, Đại học Kiến trúc Hà Nội thiết kế và xây dựng sơ đồ tờ tham quan chung của di tích tại cổng chính. Hệ thống tờ gấp có 3 ngôn ngữ: tiếng Việt, tiếng Pháp và tiếng Anh. Đặc biệt, tờ gấp này do các họa sĩ, các kiến trúc sư vẽ tay tất cả các hạng mục kiến trúc của di tích, rất hấp dẫn và thú vị. Sắp tới, khách tham quan vào di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ được sở hữu sơ đồ, tờ gấp, đây là một sản phẩm mang tính nghệ thuật, quà tặng để du khách có thể lưu giữ những kỷ niệm tại Hà Nội.”     

     Không chỉ cung cấp thông tin, sơ đồ còn giúp du khách nhận diện đầy đủ các không gian, chủ động lựa chọn hành trình tham quan, kể cả những khu vực trước đây ít được chú ý.

     TS, KTS Nguyễn Thái Huyền, Phó Viện trưởng Viện Đào tạo Quốc tế, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, người thực hiện dự án thiết kế sơ đồ tổng thể và tờ gấp Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho biết: “Sơ đồ thể hiện được toàn bộ các không gian của Văn Miếu một cách tổng thể nhất, chân thực nhất, bao gồm các nội dung về kiến trúc và cảnh quan. Đặc biệt là các khuôn viên và không gian từ đầu ngoài cổng chính, từ Hồ Văn tới khu vực nhà Thái Học. Không gian của khu nhà Thái Học lâu nay thường bị khách tham quan bỏ qua vì vị trí khuất. Giờ đây trong sơ đồ, các không gian được thể hiện một cách hoàn chỉnh, đầy đủ các hạng mục để khách tham quan có thể dễ dàng nhận diện mình đang ở đâu và làm thế nào để có thể tham quan được toàn bộ các không gian Văn Miếu và không bỏ sót bất kỳ công trình nào.”    

      Dự án có sự tham gia của các kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Quá trình thiết kế kết hợp nghiên cứu lịch sử, kiến trúc với phương pháp diễn giải di sản hiện đại, bảo đảm tính khoa học và tính ứng dụng trong thực tế. Việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan cũng mở đầu cho chương trình hợp tác lâu dài giữa Việt Nam và Pháp trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Thời gian tới, hai bên sẽ đẩy mạnh số hóa, xây dựng nền tảng tư liệu đa ngôn ngữ, tập hợp các tài liệu lịch sử, văn bia và tư liệu về giáo dục, khoa cử Việt Nam, kết hợp bản đồ tương tác, mã QR và thuyết minh số, phục vụ nghiên cứu và giúp công chúng tiếp cận di sản thuận tiện hơn.   

       Cùng với đó là kế hoạch xây dựng các hành trình khám phá di sản theo chủ đề, trước hết trong khuôn viên Văn Miếu - Quốc Tử Giám, sau đó mở rộng kết nối với mạng lưới Văn Miếu, Văn chỉ và các làng khoa bảng tiêu biểu trên cả nước. Thông qua sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ số và phát triển du lịch di sản, Văn Miếu - Quốc Tử Giám có thể trở thành điểm khởi đầu của những hành trình khám phá lịch sử giáo dục, khoa cử và truyền thống hiếu học Việt Nam.

     Từ việc cải thiện trải nghiệm tham quan đến xây dựng nền tảng tư liệu và kết nối các điểm đến di sản, những hợp tác này mở ra hướng tiếp cận mới trong bảo tồn, phát huy giá trị Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Đây cũng là những bước chuẩn bị cho hành trình hướng tới dấu mốc 1.000 năm Quốc Tử Giám vào năm 2076, để truyền thống hiếu học và trọng dụng nhân tài tiếp tục được lan tỏa trong đời sống hôm nay.

                                                                                                                                     Thuỷ Tiên/VOV1