Qua kinh nghiệm từ các kỳ APEC, truyền thông ngày càng cho thấy vai trò quan trọng trong việc kết nối những nội dung chính sách phức tạp với công chúng, tạo sự đồng thuận và lan tỏa giá trị của hợp tác khu vực. Đây cũng là những kinh nghiệm thiết thực để Việt Nam chuẩn bị cho Năm APEC 2027.

Kết nối chính sách với công chúng

APEC là diễn đàn quy tụ 21 nền kinh tế thành viên, với chương trình nghị sự trải rộng trên nhiều lĩnh vực như thương mại, đầu tư, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Các cuộc thảo luận tại diễn đàn thường mang tính chuyên môn cao, hướng tới những mục tiêu và sáng kiến có ý nghĩa đối với toàn khu vực. Tuy nhiên, những kết quả hợp tác chỉ có thể phát huy đầy đủ giá trị khi được doanh nghiệp, người dân và các bên liên quan hiểu rõ, nhận thấy lợi ích thiết thực và có thể tham gia vào tiến trình chung. Đây chính là điểm thể hiện vai trò của truyền thông trong các kỳ APEC. Không đơn thuần đưa tin về các cuộc họp hay công bố kết quả hội nghị, truyền thông còn giúp giải thích những vấn đề chính sách phức tạp bằng ngôn ngữ dễ hiểu, làm rõ ý nghĩa của các sáng kiến đối với đời sống kinh tế - xã hội, qua đó đưa APEC đến gần hơn với công chúng. Theo ông Fernando Salas, Giám đốc Truyền thông và Quan hệ công chúng, Ban Thư ký APEC Quốc tế, kinh nghiệm từ các năm đăng cai cho thấy truyền thông hiệu quả là yếu tố thiết yếu, gắn kết các hoạt động chính sách và tổ chức, đồng thời giúp những kết quả hợp tác tạo ra tác động thực chất. Đại diện Ban Thư ký APEC nhấn mạnh: "Nhiều vấn đề mà APEC giải quyết rất phức tạp và mang tính kỹ thuật. Vai trò của mỗi người trong chúng ta là giúp chuyển những cuộc thảo luận đó thành những thông điệp rõ ràng, dễ hiểu và có ý nghĩa cho các đối tượng khác nhau, bao gồm doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách, các bên liên quan về truyền thông và toàn thể công chúng"

Bên cạnh chức năng truyền tải thông tin, truyền thông tại các kỳ APEC còn là công cụ để nước chủ nhà kể câu chuyện về tầm nhìn phát triển, các ưu tiên kinh tế và khát vọng hướng tới tương lai. Một chiến lược truyền thông nhất quán giúp kết nối các hoạt động, sáng kiến và kết quả của cả năm đăng cai dưới một thông điệp chung, qua đó tạo nên hình ảnh xuyên suốt về vai trò và đóng góp của nước chủ nhà đối với hợp tác khu vực. Điều này cũng cho thấy truyền thông không nên chỉ được triển khai sau khi các quyết định chính sách đã được đưa ra. Ngược lại, công tác truyền thông cần “nhập cuộc” ngay từ đầu, song hành với quá trình xây dựng chương trình nghị sự, tổ chức hội nghị và triển khai các sáng kiến. Sự phối hợp giữa cơ quan tổ chức, cơ quan báo chí và các bên liên quan sẽ giúp thông tin được truyền tải kịp thời, chính xác, phù hợp với từng nhóm công chúng, đồng thời tạo sức lan tỏa vượt ra ngoài phạm vi tuần lễ cấp cao.

Sẵn sàng kể câu chuyện của Việt Nam

Việt Nam đã hai lần đăng cai APEC vào các năm 2006 và 2017. Những dấu mốc này tạo nền tảng kinh nghiệm quan trọng để Việt Nam tiếp tục nâng cao chất lượng tổ chức và tận dụng hiệu quả hơn cơ hội quảng bá đất nước khi đảm nhiệm vai trò chủ nhà năm 2027. Trong bối cảnh môi trường truyền thông đã thay đổi đáng kể so với lần đăng cai gần nhất, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức thông tin về các sự kiện, mà còn phải xây dựng một chiến lược truyền thông tổng thể, có định hướng rõ ràng, chủ động và thích ứng với môi trường số. Với APEC 2027, đây không chỉ là câu chuyện về một diễn đàn kinh tế, mà còn là câu chuyện về một Việt Nam đang chuyển đổi, đổi mới sáng tạo, hội nhập sâu rộng và hướng tới tương lai. Việc quảng bá hình ảnh đất nước cần được đặt trong mối liên hệ với những ưu tiên hợp tác của APEC, qua đó vừa làm nổi bật đóng góp của Việt Nam đối với khu vực, vừa giới thiệu những tiềm năng, cơ hội phát triển và nét đặc sắc về văn hóa, con người Việt Nam. "Năm APEC 2027 không chỉ là nhiệm vụ quốc tế mà chúng ta đứng ra để nhận với các thành viên trong APEC. Đấy chính là một cơ hội rất tuyệt vời để cho chúng ta quảng bá về hình ảnh đất nước với cộng đồng quốc tế, tạo thêm rất nhiều cơ hội, trong đó có cả các cơ hội về kinh tế, cơ hội cho sự phát triển, hay là tạo động lực cho Phú Quốc, cho An Giang." - bà Lê Thị Thu Hằng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng Tiểu ban Tuyên truyền và Văn hóa APEC 2027 cho biết. 

Để câu chuyện mà Việt Nam muốn kể được lan tỏa rộng rãi, một kinh nghiệm nữa là cần phát huy thế mạnh của hệ thống báo chí, truyền thông trong nước, đồng thời chú trọng các kênh truyền thông đối ngoại và nội dung đa ngôn ngữ. Với sự tham gia của đại biểu, doanh nghiệp và các cơ quan truyền thông đến từ 21 nền kinh tế thành viên, APEC 2027 đòi hỏi thông tin không chỉ đến được với công chúng trong nước mà còn tiếp cận hiệu quả nhiều nhóm đối tượng quốc tế. Ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, cho rằng các cơ quan báo chí có hệ thống kênh và ấn phẩm bằng nhiều ngôn ngữ nước ngoài cần phát huy vai trò trong sự kiện này. Cũng theo ông Phạm Mạnh Hùng, năm 2027 sẽ rất khác so với những năm trước đây với sự phát triển của môi trường số, không gian số, các nền tảng mạng xã hội, vì vậy các phương tiện truyền thông truyền thống cũng cần tăng cường tác nghiệp trên các nền tảng số.

Thực tế này đòi hỏi công tác truyền thông APEC 2027 phải kết hợp hiệu quả giữa báo chí truyền thống và các nền tảng số, phát triển những hình thức thể hiện linh hoạt, hấp dẫn, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của từng nhóm công chúng. Bên cạnh các tin, bài chuyên sâu về chính sách và kết quả hội nghị, cần chú trọng những nội dung trực quan, các câu chuyện về con người, doanh nghiệp, địa phương và những thay đổi cụ thể mà hợp tác khu vực có thể mang lại. Qua đó, thông tin về APEC không chỉ được phổ biến rộng rãi mà còn trở nên gần gũi, dễ hiểu và có khả năng tạo tương tác. Một kinh nghiệm quan trọng khác là phải bảo đảm sự thống nhất trong thông điệp và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tham gia. Với hàng loạt hội nghị, hoạt động cấp bộ trưởng và sự kiện cấp cao diễn ra trong suốt năm 2027, công tác truyền thông cần có lộ trình xuyên suốt trước, trong và sau Năm APEC. Việc phân công rõ đầu mối chủ trì, xác định trách nhiệm phối hợp và thống nhất định hướng thông tin sẽ góp phần bảo đảm tính chính xác, kịp thời, tránh phân tán nguồn lực và tạo sự liền mạch trong câu chuyện truyền thông.

Có thể nói, đăng cai APEC 2027 vì thế không chỉ là nhiệm vụ đối ngoại quan trọng của Việt Nam, mà còn là cơ hội để kể một câu chuyện nhất quán về đất nước trong giai đoạn phát triển mới. Một chiến lược truyền thông chuyên nghiệp, chủ động, đa ngôn ngữ và thích ứng với môi trường số sẽ góp phần kết nối các ưu tiên hợp tác của APEC với công chúng, lan tỏa hình ảnh Việt Nam năng động, cởi mở và hội nhập, đồng thời tạo ra những giá trị lâu dài sau khi các hội nghị kết thúc.