Tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, mỗi hiện vật không chỉ được lưu giữ như một dấu tích của thời gian, mà còn là nơi lưu giữ những câu chuyện về con người và lịch sử. Năm 2025, Bảo tàng phối hợp với Đại học RMIT Việt Nam - cơ sở Hà Nội ra mắt cuốn sách “Một thời và mãi mãi”, ứng dụng công nghệ số hóa 3D để công chúng có thể khám phá hiện vật từ nhiều góc độ. Từ đó, mô hình Bộ kit Di sản (Heritage Kit) tiếp tục được phát triển, kết hợp hiện vật, công nghệ và các hoạt động tương tác qua ba lớp trải nghiệm: “Chạm” để khám phá hiện vật qua quan sát, công nghệ 3D và AI, trong đó người tham gia có thể trực tiếp trò chuyện với hiện vật. “Chơi” là các hoạt động workshop tương tác, kết hợp mã QR để tìm hiểu thêm thông tin. Từ đó, “Hiểu” giúp mỗi người cảm nhận, yêu và lan tỏa giá trị di sản theo cách riêng của mình.

    Bà Lê Cẩm Nhung, Trưởng phòng Truyền thông Giáo dục đối ngoại, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cho biết: “Với chương trình “Chạm, chơi, hiểu”, bảo tàng mong muốn, ngoài việc tiếp cận với 3D hay trò truyện với  hiện vật thì các bạn sẽ cùng trải nghiệm các hoạt động khác như: ghép hình, chơi thẻ bài Flashcard. Đây là bước thử nghiệm ban đầu, bảo tàng sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến, để hoàn thiện nâng cấp phiên bản này. Hy vọng đây sẽ là hình thức trải nghiệm mới. Thay vì chúng ta đưa học sinh đến đây, thăm quan tour thông thường, có hướng dẫn viên thuyết minh, thì bây giờ các bạn sẽ có những tiết học thú vị hơn thông qua những workshop như thế này hoặc thông qua đường link, các bạn cũng có thể tổ chức những buổi học online tại trường của mình.”      

    Chương trình mang đến chuỗi hoạt động giáo dục di sản đa dạng, kết hợp giữa công nghệ số hiện đại và các hình thức tương tác trực quan. Điểm nhấn nổi bật là trải nghiệm “Trò chuyện với hiện vật” ứng dụng công nghệ AI và số hóa 3D, cho phép công chúng đối thoại trực tiếp với các hiện vật như Chiếc đèn chai của sư thầy Đàm Duyên sử dụng trong thời gian tham gia dân công gánh bộ hay Chiếc Khăn rằn của bà Lê Thị Anh dùng để chỉ đạo đấu tranh trong hoạt động đấu tranh chính trị ở miền Nam.     

    Hào hứng tham gia các hoạt động trải nghiệm, bạn Đỗ Thị Ngọc Hà, sinh viên Học viện Phụ nữ Việt Nam chia sẻ:  “Mình thấy rất thú vị. Bảo tàng không cho sờ vào hiện vật, nhưng thông qua những hình ảnh AI và 3D như thế này, mình có thể tiếp cận được và quan sát mọi góc độ của hiện vật. Điển hình khi mình tìm hiểu, quan sát thì biết được câu chuyện cũng như ý nghĩa của chiếc khăn rằn, vật dụng đã gắn bó, đồng hành cùng những chiến sỹ trên tuyến đường Trường Sơn lịch sử.”

    Với nhiều hoạt động hấp dẫn, workshop “Chạm - Chơi - Hiểu" mang đến những cách thức mới, giúp các bạn trẻ dễ dàng tiếp cận thông tin các hiện vật. Bạn Nguyễn Thị Ngọc Anh cho biết: “Khi tham gia, trải nghiệm ý tưởng này của giáo sư cũng như bảo tàng, em thấy khá mới mẻ, thu hút sự quan tâm của giới trẻ hiện nay, đặc biệt trong chương trình trải nghiêm này có một số trò chơi như xếp hình, trò chuyện với hiện vật bằng công nghệ AI, trải nghiệm quá trình in 3D và cuối cùng chúng ta sẽ trải qua các trạm. Khi được trải nghiệm, tiếp xúc với công nghệ in 3D, mình thấy rất thú vị. Vì với những người tham gia trải nghiệm thì không chỉ nhìn ngắm mà họ luôn muốn được mang về một món quà lưu niệm.”         

     Bên cạnh đó, khu vực workshop mở ra không gian tương tác qua trò chơi ghép tranh về các chủ đề trưng bày, tác phẩm "Bức thêu trong tù" và thử thách ghi nhớ cùng bộ thẻ Flashcard 10 hiện vật hấp dẫn. Khách tham quan còn được quét mã QR khám phá 10 hiện vật trong ấn phẩm "Một thời và mãi mãi"; quan sát trực tiếp quy trình in 3D và tham gia hoạt động "Mang di sản về nhà" để tự tay sở hữu phiên bản hiện vật mini kích thước 3-4 cm tích hợp mã QR tra cứu thông tin trên nền tảng số. 

    Mô hình Bộ kit Di sản “Chạm - Chơi - Hiểu” sẽ tiếp tục được Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam giới thiệu rộng rãi tới công chúng trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sẽ diễn ra vào tháng 11 năm 2026; hứa hẹn mang tới trải nghiệm trong việc ứng dụng công nghệ số để bảo tồn và phát huy giá trị di sản, góp phần lan tỏa mạnh mẽ các sản phẩm văn hóa sáng tạo tới đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.

                                                                                                                                          Thuỷ Tiên/VOV1