Để thích ứng, các chuyên gia quốc tế nhấn mạnh các giải pháp tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, phát triển kinh tế số bao trùm và năng lượng tái tạo. Những góc nhìn đa chiều được kỳ vọng giúp Việt Nam chủ động hoàn thiện thể chế và xây dựng chương trình nghị sự đa dạng, phong phú cho Năm APEC 2027.

Chuẩn hóa quy tắc thương mại

Trước những thách thức mới của bối cảnh kinh tế thế giới, việc bảo vệ hệ thống thương mại đa phương và nâng cao tính bền vững của chuỗi sản xuất công nghiệp, chuỗi cung ứng đòi hỏi sự quản trị, điều phối thể chế linh hoạt. Lấy ví dụ trong thương mại nông sản và an toàn thực phẩm, ông Tobalina Cortés Nicolás Andrés - Nghiên cứu sinh tiến sĩ người Chile tại Đại học Nhân dân Trung Quốc (RUC) phân tích từ thực tiễn hợp tác quốc tế: “Thương mại thực phẩm xuyên biên giới không chỉ dựa vào mạng lưới vận tải mà đòi hỏi các tiêu chuẩn khoa học, sự điều phối chính sách và phối hợp liên ngành. Tiêu chuẩn Thực phẩm quốc tế (Codex) cung cấp khung tham chiếu cho các nền kinh tế và là nền tảng then chốt đẩy mạnh hợp tác an toàn thực phẩm. Chỉ có tham gia liên tục, đánh giá khoa học và xác định rõ ràng các quy tắc mới giúp các hệ thống khác nhau xây dựng được lòng tin, khiến hợp tác châu Á - Thái Bình Dương trở nên ổn định và tin cậy hơn”.

Bên cạnh yếu tố chuẩn mực về thể chế, việc chuyển hóa tiềm năng của các trung tâm kết nối khu vực và vùng kinh tế thành giá trị thực chất cũng là chìa khóa then chốt. Đánh giá về mô hình kết nối của Khu Vùng Vịnh lớn Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao (GBA) và Thâm Quyến, bà Lương Mỹ Phân - Thành viên Ủy ban Luật Cơ bản Đặc khu hành chính Hồng Kông, thuộc Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc; đại biểu Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc; Nghị sĩ Hội đồng Lập pháp Đặc khu hành chính Hồng Kông cho rằng: “Thâm Quyến là cửa ngõ trọng yếu để Khu Vùng Vịnh lớn Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao (GBA) kết nối với châu Á - Thái Bình Dương và vươn ra thế giới, cần chuyển hóa những thoả thuận mà hội nghị APEC mang lại thành các giá trị kinh tế - thương mại, sáng tạo công nghệ, tài chính và dịch vụ chuyên nghiệp lâu dài, tạo điều kiện để các dòng người, dòng vốn, dòng thông tin và dòng công nghệ hội tụ, phát triển tại Khu Vùng Vịnh lớn”.

Theo bà Lương Mỹ Phân, Hồng Kông cần phát huy các lợi thế sẵn có để làm sâu sắc hơn nữa hợp tác với Thâm Quyến và Khu Vùng Vịnh lớn, nắm bắt cơ hội xây dựng Khu Đô thị phía Bắc (Northern Metropolis), thu hút các nhà đầu tư, trường đại học và nhân tài toàn cầu tham gia, hỗ trợ cho các doanh nghiệp vươn ra toàn cầu. Trong khi đó, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế số đang mở ra không gian phát triển mới nhưng cũng đặt ra bài toán để có thể thu hẹp khoảng cách phát triển.

Tăng trưởng xanh, số hóa và hành trang APEC 2027

Phân tích về tác động hai mặt của công nghệ số, Giáo sư Jesús Pérez Tagle  - Giảng viên chính trị tại Viện Đào tạo chính trị quốc gia Mexico nhấn mạnh yếu tố công bằng và bao trùm: “Trí tuệ nhân tạo và công nghệ số đang biến khoa học viễn tưởng trước đây thành hiện thực. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương vừa sở hữu hệ sinh thái công nghệ tiên tiến nhất thế giới, vừa có những cộng đồng chưa được kết nối mạng với hạ tầng hạn chế, tạo ra thách thức hội nhập rất lớn. Mấu chốt của phát triển công nghệ không chỉ nằm ở việc đẩy nhanh đổi mới sáng tạo mà còn là việc định hình sự đổi mới sáng tạo đó, để công nghệ mở rộng tính năng động của con người, phân bổ cơ hội một cách công bằng giữa các quốc gia, cộng đồng, giới tính và thế hệ, tiếp sức cho các lĩnh vực dân sinh như nông nghiệp, y tế, giáo dục, hướng tới thực hiện thịnh vượng chung thông qua các hành động khu vực bao trùm và bền vững”.

Đồng quan điểm về tính kết nối đóng vai trò như một động lực thúc đẩy các cơ hội bình đẳng, ông Lahui Ako - Cố vấn APEC kiêm Đại diện lâm thời Papua New Guinea tại Hội đồng Hợp tác Kinh tế Thái Bình Dương (PECC), Văn phòng Tổng Thư ký, Ban Thủ tướng và Hội đồng Điều hành Quốc gia chỉ rõ con đường hiện thực hóa tăng trưởng bao trùm cho các khu vực chậm phát triển: “Tính kết nối là cơ chế then chốt chuyển hóa hội nhập kinh tế thành phát triển thực chất; thông qua hoàn thiện cung ứng năng lượng, mở rộng kết nối kỹ thuật số và thúc đẩy tham gia thị trường, có thể tạo nên vòng tuần hoàn tích cực giúp nâng cao năng suất, tăng trưởng đầu tư, tạo việc làm và cải thiện thu nhập của người dân. Lộ trình phát triển này có nhiều điểm tương đồng với quan điểm của hiện đại hóa kiểu Trung Quốc vốn coi trọng phát triển kết cấu hạ tầng, chuyển đổi số, nâng cấp công nghiệp và phối hợp phát triển vùng”.

Ông Lahui Ako cũng cho rằng, trong tương lai, APEC cần quan tâm nhiều hơn đến nhu cầu phát triển thực tế của các khu vực vùng sâu vùng xa, thúc đẩy nhiều hơn nữa các cộng đồng dân cư được chia sẻ cơ hội do kết nối mang lại, thu hẹp khoảng cách phát triển khu vực và hiện thực hóa thịnh vượng chung châu Á - Thái Bình Dương. Bằng việc chủ động tiếp thu các kinh nghiệm về chuẩn hóa tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) bao trùm, thu hẹp khoảng cách số và phát triển các vùng kinh tế có tiềm năng, Việt Nam được kỳ vọng sẽ định hình một chương trình nghị sự đột phá cho Năm APEC 2027, khẳng định vai trò cầu nối trong việc xây dựng một khu vực châu Á - Thái Bình Dương tự do, cởi mở, tự cường và thịnh vượng./.