Theo ThS.BSNT. Trưởng Quốc Sơn, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, các trường hợp dưới đây cho thấy việc chậm thăm khám hoặc điều trị không đúng cách có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

Trường hợp thứ nhất: Dát đen tồn tại hai năm, loét và chảy máu mới đi khám.

Người bệnh nam, gần 60 tuổi, xuất hiện dát đen ở lòng bàn chân trái khoảng hai năm nhưng không đau, không ngứa nên không đi khám. Hai tháng trước khi nhập viện, tổn thương bắt đầu tăng kích thước, trợt loét và chảy dịch lẫn máu.

Thăm khám ghi nhận dát đen kích thước 4,1 × 3,5 cm, ranh giới không rõ, trung tâm bị loét và chảy dịch. Sau phẫu thuật cắt bỏ và xét nghiệm giải phẫu bệnh, người bệnh được chẩn đoán ung thư tế bào hắc tố lòng bàn chân trái.

Trường hợp thứ hai: Tổn thương ở gót chân tăng kích thước, tự điều trị không hiệu quả.

Người bệnh nữ, hơn 80 tuổi, xuất hiện dát tăng sắc tố ở gót chân trái khoảng năm tháng trước khi nhập viện. Tổn thương lớn dần và bắt đầu loét khoảng một tháng trước khi đến viện. Người bệnh từng tự ngâm thuốc lá nhưng không cải thiện.

Các bác sĩ ghi nhận tổn thương kích thước 3,2 × 2,5 cm, ranh giới không rõ, bề mặt loét và chảy dịch. Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật xác định ung thư tế bào hắc tố gót chân trái.

Trường hợp thứ ba: Tổn thương tái phát sau phẫu thuật, điều trị kháng sinh nhiều lần không khỏi.

Người bệnh nữ, trên 70 tuổi, từng xuất hiện tổn thương tăng sắc tố ở gót chân phải và được chẩn đoán chai chân tại bệnh viện tuyến huyện. Người bệnh đã phẫu thuật cắt bỏ tổn thương.

Khoảng hai năm sau, tổn thương xuất hiện trở lại tại vị trí cũ, tăng kích thước, trợt loét và chảy dịch. Người bệnh được điều trị kháng sinh do nghi nhiễm trùng da và viêm mô bào tại hai cơ sở y tế nhưng không cải thiện.

Khi đến Bệnh viện Da liễu Trung ương, các bác sĩ ghi nhận mảng tăng sắc tố kích thước 4 × 3,6 cm ở gót chân phải, ranh giới không rõ, bề mặt trợt loét và chảy dịch. Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật xác định ung thư tế bào hắc tố gót chân phải.

Cả ba trường hợp đều được điều trị bằng phẫu thuật cắt bỏ tổn thương, ghép da che phủ vùng khuyết sau phẫu thuật và sinh thiết hạch gác. Các bước điều trị, theo dõi tiếp theo được quyết định tùy theo kết quả đánh giá bệnh lý.

Ung thư tế bào hắc tố thường được chú ý khi xuất hiện ở những vùng da dễ quan sát như mặt, tay, chân. Tuy nhiên, ở người châu Á, bệnh cũng thường xuất hiện tại những vị trí kín đáo, đặc biệt là lòng bàn chân, gót chân và vùng dưới móng.

Bệnh có thể khởi phát từ một nốt ruồi hoặc dát sắc tố nhỏ, không đau, không ngứa. Vì vậy, người bệnh dễ bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các tổn thương da lành tính như chai chân, nhiễm trùng da.

Theo TS.BS. Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, ung thư tế bào hắc tố xuất phát từ các tế bào hắc tố ở da và niêm mạc. Đây là loại ung thư có khả năng phát triển nhanh, xâm lấn sâu và di căn qua đường máu, hạch bạch huyết đến các cơ quan như não, phổi, gan.

Bệnh có tiên lượng tốt hơn đáng kể nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi tế bào ung thư còn khu trú tại lớp thượng bì. Khi đó, phẫu thuật cắt bỏ tổn thương có thể mang lại hiệu quả điều trị cao, tỷ lệ sống trên 5 năm có thể đạt trên 90%.

Ngược lại, khi khối u đã xâm lấn sâu hoặc di căn, việc điều trị trở nên phức tạp. Người bệnh có thể phải trải qua các phẫu thuật lớn, thậm chí tháo khớp hoặc đoạn chi, kết hợp với những phương pháp điều trị toàn thân như hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch. Tiên lượng lúc này cũng dè dặt hơn.

Từ các trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần chủ động kiểm tra toàn bộ bề mặt da, đặc biệt là những vị trí dễ bị bỏ sót như lòng bàn chân, gót chân, kẽ ngón và vùng dưới móng.

Người dân không nên tự ý ngâm thuốc lá, đắp thuốc hoặc sử dụng các loại thuốc không rõ nguồn gốc. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và thực hiện xét nghiệm giải phẫu bệnh khi có chỉ định.

GS.TS. Nguyễn Hữu Sáu, Chủ tịch Hội Da liễu Việt Nam, Trưởng nhóm Ung thư tế bào hắc tố, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, ung thư da nói chung và ung thư tế bào hắc tố nói riêng là những chủ đề được quan tâm tại Hội nghị Da liễu khu vực châu Á – châu Úc lần thứ 27 (RCD 2026), diễn ra tại Hà Nội từ ngày 11 đến 14/11/2026.

Hội nghị do Bệnh viện Da liễu Trung ương và Hội Da liễu Việt Nam phối hợp tổ chức, thu hút hơn 2.000 đại biểu trong nước và quốc tế, với 44 phiên khoa học chuyên đề, 2 phiên toàn thể cùng nhiều hội thảo chuyên sâu. Đây là dịp để các chuyên gia trao đổi kinh nghiệm, cập nhật tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý da liễu, trong đó có ung thư da.

GS.TS. Nguyễn Hữu Sáu nhấn mạnh, người dân không nên chờ đến khi tổn thương đau đớn mới đi khám. Một nốt ruồi hoặc dát đen bất thường ở lòng bàn chân, gót chân cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng. Phát hiện sớm và thăm khám đúng chuyên khoa là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị./.