Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận hôm nay không chỉ là dữ liệu phục vụ giám định, mà còn là thêm một tia hy vọng để những gia đình đã chờ đợi suốt hàng chục năm có cơ hội tìm lại người thân của mình. 

Gần 70 tuổi, sức khỏe đã yếu đi nhiều, nhưng nỗi nhớ người anh trai là liệt sĩ Bùi Văn Tửu, hy sinh năm 1954 tại chiến trường phía Bắc, chưa bao giờ nguôi trong lòng ông Bùi Văn Tạc, ở làng Mrông Yố, xã Ia Phí, tỉnh Gia Lai. Sáng nay, được chính quyền địa phương và lực lượng chức năng đưa về phường Pleiku để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ công tác giám định ADN, ông không giấu được niềm xúc động. Ông Bùi Văn Tạc nói: “Mong mỏi lớn nhất là giờ tìm được tên, tìm được mộ để đưa về với ông bà, về với tổ tiên. Người thân trong gia đình giờ mất gần hết rồi.”

Cũng có mặt từ rất sớm tại điểm lấy mẫu là bà Lê Thị Hòa, ở xã Đăk Đoa. Gia đình bà có hai người anh là liệt sĩ Lê Thắng, hy sinh năm 1972 và liệt sĩ Lê Lợi, hy sinh năm 1974, đều ngã xuống trên chiến trường phía Nam, thuộc tỉnh Quảng Trị ngày nay. Nhiều năm qua, bà cùng người thân đã không ít lần lặn lội đi tìm thông tin, dò hỏi khắp nơi với hy vọng tìm được nơi an nghỉ của các anh, nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả. Bởi vậy, việc lấy mẫu ADN lần này thắp lên trong gia đình một niềm hy vọng mới.

“Giờ gia đình rất mong muốn tìm được hai anh, có danh tính, tên tuổi ở nghĩa trang để gia đình hằng năm đến thăm các anh.”

Ở miền biển Quy Nhơn, niềm vui hy vọng hiện rõ trên gương mặt ông Nguyễn Văn Phước khi được lấy mẫu ADN với mong ước tìm được người anh trai là liệt sĩ Nguyễn Tỷ, hy sinh năm 1969. Năm ấy, ông Phước vừa cất tiếng khóc chào đời. Cha mẹ mất sớm, những ký ức về người anh chỉ còn lại qua lời kể của người thân. Hơn nửa thế kỷ qua, gia đình vẫn thờ cúng liệt sĩ Nguyễn Tỷ nhưng chưa một lần biết ông hy sinh và an táng ở đâu.

“Năm tôi ra đời cũng là năm anh tôi mất, hồi đó do quá nhỏ nên chỉ nghe ba mẹ nói thôi nên hôm nay có sự kiện lấy mẫu ADN thân nhân rất là mừng. Lâu nay vẫn cúng anh nhưng không biết anh ở đâu nên rất buồn. Mong muốn anh mình được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ để mình có nơi đến thăm viếng.”

Đợt cao điểm lấy mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Gia Lai được triển khai  tại 9 địa điểm trên địa bàn tỉnh. Lực lượng công an, cán bộ y tế cùng tình nguyện viên được bố trí xuyên suốt quá trình thu nhận mẫu. Thượng tá Nguyễn Hòa Bình, Phó trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Gia Lai cho biết, thân nhân liệt sĩ được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, kiểm tra thông tin cá nhân xác minh quan hệ huyết thống, lấy mẫu sinh phẩm và cập nhật dữ liệu theo đúng quy trình kĩ thuật.

“Chỉ đạo, hướng dẫn công an cấp xã trong việc rà soát, cập nhật các thông tin liệt sĩ chưa xác định danh tính cũng như thân nhân để lấy mẫu ADN, các lực lượng chiến sĩ đã không quản ngày đêm đến từng nhà dân vận động tuyên truyền để người dân tham gia”

Đến nay, Gia Lai đã hoàn thành việc rà soát, xác minh và cập nhật thông tin liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Toàn tỉnh đã cập nhật thông tin của hơn 32 nghìn liệt sĩ; trong đó có hơn 8 nghìn liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đồng thời xác định được khoảng 4.200 thân nhân thuộc diện lấy mẫu ADN, với hơn 3.600 trường hợp đã đăng ký tham gia.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Gia Lai, việc triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm" không chỉ nhằm đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu ADN mà còn xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ để nâng cao hiệu quả xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của hàng nghìn gia đình.

“Triển khai chiến dịch 500 ngày đêm ngoài việc lấy mẫu ADN để gửi đi xác định, chúng tôi cũng tìm kiếm và thống kê toàn bộ thân nhân các liệt sĩ, những người chưa tìm kiếm được thân nhân liệt sĩ của mình để làm đồng bộ, dữ liệu khớp nối, giúp tìm kiếm xác định ADN liệt sĩ. Đây cũng là dịp để các lớp thế hệ tri ân với sự đóng góp của các liệt sĩ  cho nền độc lập tự do của Tổ quốc, để sớm đưa liệt sĩ về với thân nhân và gia đình”

Có những gia đình đã chờ đợi hơn nửa thế kỷ chỉ để biết người thân mình đang ở đâu. Hành trình ấy có thể còn nhiều thời gian, nhưng mỗi mẫu sinh phẩm ADN được thu nhận hôm nay là thêm một cơ hội để những thông tin còn dang dở được nối lại. Và đó cũng là cách các cấp, các ngành cùng cộng đồng tiếp tục thực hiện nghĩa tình đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, để ngày càng nhiều liệt sĩ được trở về với tên tuổi của mình và với sự đón đợi của gia đình./.

Hoàng Qui/VOV - Tây Nguyên