Iran chuyển từ phong tỏa sang kiểm soát eo biển Hormuz

Thứ năm, 16:05, 21/05/2026

VOV1 - Không chỉ đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz bằng sức mạnh quân sự, Iran đang từng bước thiết lập một cơ chế kiểm soát thực tế đối với tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới. Trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục đấu khẩu căng thẳng, nhưng vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán.

Cơ quan Quản lý Eo biển Vùng Vịnh của Iran ngày 20/5 chính thức xác định vùng giám sát đối với eo biển Hormuz và yêu cầu mọi hoạt động di chuyển qua khu vực này phải có sự phối hợp và cho phép của Iran. Theo cơ chế mới, các tàu thuyền muốn đi qua Hormuz sẽ phải gửi yêu cầu trước, nhận hướng dẫn điện tử và chờ phê duyệt từ phía Iran. Tehran đồng thời để ngỏ khả năng áp dụng các khoản phí đối với tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải này.

Iran tuyên bố sẽ tiếp tục kiểm soát hoạt động quá cảnh tại Hormuz, nhưng đồng thời cũng cho thấy nước này sẵn sàng mở cửa trở lại hoàn toàn eo biển nếu đạt được một thỏa thuận toàn diện với Mỹ và phương Tây, bao gồm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và chấm dứt phong tỏa đối với Iran.

Ngoại trưởng Iran Abbas Aragchi khẳng định Tehran sẵn sàng cả cho đối đầu lẫn đàm phán nếu điều đó phục vụ lợi ích quốc gia.

“Bất cứ nơi nào cần phải chiến đấu, chúng ta sẽ chiến đấu; bất cứ nơi nào cần phải đàm phán, chúng ta sẽ đàm phán. Nếu lợi ích quốc gia đòi hỏi chuẩn bị cho ngoại giao và đàm phán, chúng tôi sẵn sàng làm điều đó.”

àu hàng Marsa Victory mang cờ hiệu của St Kitt's & Neviswhile neo ở ngoài khơi bán đảo Musandam, Oman, chờ qua eo biển Hormuz

Trong khi đó, Mỹ tiếp tục duy trì sức ép quân sự, song cũng phát tín hiệu chưa muốn đẩy xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát. Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nếu Iran không đưa ra “câu trả lời đúng đắn”, nhưng cho biết Nhà Trắng vẫn dành thêm thời gian cho các nỗ lực ngoại giao.

“Chúng ta phải mở eo biển Hormuz. Nhưng tôi không vội. Lý tưởng nhất là tôi muốn thấy ít người thiệt mạng hơn.”

Trong bối cảnh Saudi Arabia, Qatar và UAE đang thúc đẩy kéo dài thời gian đàm phán nhằm tránh nguy cơ bùng phát một cuộc chiến mới có thể làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến năng lượng toàn cầu, giới phân tích cho rằng Iran đang biến Hormuz thành công cụ vừa mang tính an ninh, vừa mang tính kinh tế và địa chính trị. Nhà phân tích Israel Danny Citinowicz nhấn mạnh:

“Hiện tại, các tàu không thể đi qua eo biển mà không có sự chấp thuận của chính quyền Iran. Và nếu Mỹ cố gắng thay đổi tình hình này bằng quân sự, leo thang xung đột sẽ là điều khó tránh khỏi.”

Diễn biến mới cho thấy eo biển Hormuz giờ đây không chỉ là điểm nóng quân sự, mà đang trở thành đòn bẩy chiến lược mới của Iran trong cuộc cạnh tranh ảnh hưởng với Mỹ và các đồng minh phương Tây./.

Hồng Nhung/VOV1