Tỷ phú Elon Musk cáo buộc OpenAI phản bội sứ mệnh ban đầu là hoạt động phi lợi nhuận nhằm phục vụ lợi ích nhân loại trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Bồi thẩm đoàn gồm 9 người kết luận rằng ông Elon Musk đã nộp đơn kiện quá muộn và không đáp ứng thời hạn pháp lý theo quy định. Kết luận mang tính tư vấn này được Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers chấp nhận làm phán quyết chính thức của tòa.

Vụ kiện liên quan đến tranh chấp xoay quanh định hướng phát triển của OpenAI. Ông Elon Musk là một trong những nhà đồng sáng lập OpenAI vào năm 2015 và từng đầu tư khoảng 38 triệu USD trong những năm đầu hoạt động. Trong đơn kiện, tỷ phú Elon Musk cho rằng Giám đốc điều hành Sam Altman cùng các cộng sự đã âm thầm chuyển hướng OpenAI sang mô hình vì lợi nhuận, trái với cam kết ban đầu về việc phát triển AI vì lợi ích cộng đồng. Tuy nhiên, phía OpenAI bác bỏ cáo buộc này và khẳng định chưa từng có cam kết rằng công ty sẽ duy trì mô hình phi lợi nhuận vĩnh viễn. Luật sư của OpenAI, ông William Savitt, cho rằng vụ kiện là nỗ lực nhằm cản trở sự phát triển của OpenAI và hỗ trợ cho xAI do tỷ phú Elon Musk thành lập năm 2023: “Ông Musk có thể đưa ra những tuyên bố của mình, và ông ấy có thể kể những câu chuyện của mình. Nhưng điều mà 9 thành viên của bồi thẩm đoàn này đã nhận thấy là những câu chuyện của ông ấy không phải sự thật. Và sự thật là OpenAI là một tổ chức phi lợi nhuận, hoạt động dựa trên sứ mệnh, và đã và sẽ tiếp tục trung thành với sứ mệnh đó như đã và đang làm.”

Phản ứng trước phán quyết của tòa án liên bang Mỹ, Luật sư của tỷ phú Elon Musk, ông Steven Molo, cho biết phía nguyên đơn sẽ kháng cáo và cuộc đối đầu pháp lý với OpenAI “còn lâu mới kết thúc”: “Khi bạn có một công thức hoàn toàn mới cho các công ty khởi nghiệp. Bạn nhận tiền trợ cấp công khai dưới hình thức một tổ chức từ thiện. Khi tham vọng của bạn cần nhiều tiền hơn, bạn chỉ cần đưa tất cả lợi nhuận từ nguồn thu đó, trong trường hợp này là công nghệ, vào một bộ máy kinh doanh vì lợi nhuận, và các giám đốc và quan chức của tổ chức từ thiện sẽ được làm giàu lên hàng tỷ đô la. Đó là một công thức hoàn toàn mới cho Thung lũng Silicon.”

Phiên tòa thu hút sự chú ý lớn của giới công nghệ khi có sự tham gia làm chứng nhiều lãnh đạo công nghệ hàng đầu. Dan Ives, một nhà phân tích tại Wedbush, cho biết phán quyết đã loại bỏ một trở ngại đáng kể đối với khả năng chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của OpenAI, có thể định giá doanh nghiệp ở mức 1 nghìn tỷ đô la. Vụ kiện phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt trong ngành AI. Giáo sư Stavros Gadinis, Trường Luật Berkeley, Mỹ, cho biết: “Đây là một cuộc đua và không thể tiến lên phía trước nếu thiếu khoản đầu tư lớn. Và đây là kiểu cuộc đua mà bạn hoặc là về nhất, có thể là nhì, hoặc là không tham gia. Một câu hỏi mà nhiều công ty sẽ phải đối mặt là đòi hỏi đầu tư vốn rất lớn, với rủi ro thảm họa rất cao, và với tốc độ phát triển mà chính phủ không thể kiểm soát.”

Nhiều chuyên gia xem là một “vụ án bản lề” về việc AI nên phục vụ cộng đồng hay mục tiêu thương mại và sự thay đổi của OpenAI từ một tổ chức nghiên cứu sang một “gã khổng lồ” AI toàn cầu. Vụ kiện có thể mở đường cho mô hình phát triển mới của các công ty công nghệ AI khi khởi đầu với lý tưởng phi lợi nhuận để thu hút nhân tài, niềm tin xã hội và hỗ trợ nghiên cứu nhưng dần chuyển sang mô hình thương mại hóa để huy động vốn quy mô lớn./.

Thiều Dương/Ban Thời sự VOV1