Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird chia sẻ như vậy trong câu chuyện về hành trình phát triển của Việt Nam, kết quả thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng, kỳ vọng cho quan hệ Việt Nam-Australia cùng những lời chúc tốt đẹp cho Năm mới Bính Ngọ 2026. 

PV: Thưa Đại sứ, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng đánh dấu bước đột phá chiến lược, ưu tiên quốc phòng, an ninh và hội nhập chủ động. Theo Đại sứ, tư duy chủ động này sẽ tác động thế nào tới quan hệ song phương giữa Việt Nam và Australia, cũng như vị thế của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới?

Đại sứ Gillian Bird: Trước hết, tôi xin chúc mừng Việt Nam khi tổ chức rất thành công Đại hội lần thứ 14 của Đảng. Sự kiện đã thu hút sự quan tâm không chỉ ở Việt Nam mà còn trên phạm vi quốc tế. Chúng tôi rất vui mừng khi thấy một trong những kết quả nổi bật của Đại hội là nâng vị thế của ngoại giao ngang hàng với các lĩnh vực như an ninh, quốc phòng. Chúng tôi cũng rất vui khi thấy cách tiếp cận toàn diện của Việt Nam đối với hội nhập quốc tế, đã được Đại hội Đảng lần này củng cố. Cả hai khía cạnh này đều rất quan trọng vì sẽ tăng cường sự tham gia mạnh mẽ của Việt Nam trong khu vực và quốc tế, tương tự cách tiếp cận chính sách đối ngoại của Australia.

Australia giống như Việt Nam, là những quốc gia tầm trung rất năng động trong khu vực; và chúng tôi cho rằng, sự hợp tác giữa hai bên là vô cùng quan trọng. Tham vọng của Việt Nam đối với khu vực rất giống với Australia. Cả hai nước đều muốn góp phần định hình một khu vực hòa bình, ổn định và thịnh vượng, chủ quyền được tôn trọng. Vì vậy, kết quả của Đại hội Đảng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho Việt Nam hợp tác với các đối tác như Australia để cùng định hình khu vực mà chúng ta mong muốn. Điều đó càng quan trọng hơn trong bối cảnh thế giới đầy bất ổn. Với các quốc gia có cùng chí hướng như Australia và Việt Nam, sự hợp tác đó càng quan trọng hơn bao giờ hết. Chúng tôi thực sự mong muốn tiếp tục cùng hướng đến mục tiêu đó, dựa trên những kết quả rất tích cực của Đại hội Đảng lần thứ 14.

PV: Như Đại sứ đã đề cập, Đại hội lần thứ 14 của Đảng đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Vậy với những kết quả này, Đại sứ kỳ vọng gì về mối quan hệ giữa Việt Nam và Australia trong tương lai?

Đại sứ Gillian Bird: Chúng tôi cho rằng, những kết quả của Đại hội Đảng rất tham vọng và có tầm nhìn, sẽ giúp củng cố hơn nữa mối quan hệ Australia - Việt Nam. Thực tế, mối quan hệ hiện tại giữa hai nước đã rất tốt đẹp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện - điều mà chúng ta rất tự hào. Hai bên hợp tác sâu rộng trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, phát triển, giao lưu nhân dân, quốc phòng và an ninh. Nhưng có lẽ, lĩnh vực mà hai bên muốn thúc đẩy nhiều hơn nữa đó là kinh tế và thương mại. Chúng tôi hiểu tầm quan trọng của chương trình nghị sự kinh tế ở Việt Nam, và Đại hội Đảng vừa qua đã tái khẳng định mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 - điều mà Australia rất ủng hộ. Vì vậy, chúng tôi muốn hợp tác nhiều hơn nữa với các bạn trong lĩnh vực này, và chúng ta may mắn vì đã có một nền tảng vững chắc để tiếp tục thúc đẩy hợp tác hiệu quả hơn nữa.

Australia và Việt Nam cùng tham gia hiệu quả ba Hiệp định thương mại tự do khu vực rất quan trọng gồm: Hiệp định Thương mại Tự do Australia-ASEAN-New Zealand (AANZFTA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Chúng tôi rất vui mừng khi Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên Hội đồng CPTPP 2026. Australia đã giữ vai trò này vào năm ngoái và giờ chuyển giao cho Việt Nam. Chúng tôi cũng rất mong chờ sự kiện APEC mà Việt Nam tổ chức vào năm 2027. Như vậy, các bạn đang có một chương trình nghị sự kinh tế rất quan trọng và giống như Việt Nam, Australia cho rằng, ngoại giao kinh tế là một phần quan trọng trong chính sách đối ngoại.

PV: Vậy Đại sứ đánh giá thế nào về quyết tâm của Việt Nam trong việc đạt được các mục tiêu phát triển bền vững vào năm 2045 và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050? Theo Đại sứ, các đối tác như Australia có thể đưa ra cam kết hợp tác nào để đồng hành cùng Việt Nam để theo đuổi mục tiêu kép này?

Đại sứ Gillian Bird: Trước hết, Australia rất hoan nghênh các mục tiêu đầy tham vọng và khả thi của Việt Nam. Chúng rất giống với tham vọng của chúng tôi trong vấn đề biến đổi khí hậu, và cũng là nền tảng rất tốt cho mối quan hệ đối tác giữa hai nước. Rõ ràng, quá trình chuyển đổi năng lượng đang diễn ra tốt đẹp ở Việt Nam, thể hiện rõ nhất ở việc các bạn tập trung vào năng lượng tái tạo, dần loại bỏ sự phụ thuộc vào điện than. Và để thực hiện cả hai điều đó, điều thực sự quan trọng là quá trình chuyển đổi năng lượng song hành với tăng trưởng kinh tế. Theo tôi, Việt Nam gây ấn tượng khi sở hữu công suất năng lượng tái tạo lớn nhất trong khu vực Đông Nam Á, với hơn 50% công suất đến từ năng lượng mặt trời, gió hoặc thủy điện.

Vậy điều đó có ý nghĩa gì đối với các đối tác như Australia? Điều đó có nghĩa là, chúng ta có thể làm rất nhiều việc cùng nhau. Thực tế, trong mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước, 1 trong 6 trụ cột được dành riêng cho sự hợp tác về năng lượng sạch, môi trường và tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Một số lĩnh vực mà Australia đặc biệt chú trọng hợp tác với Việt Nam bao gồm hỗ trợ Việt Nam tăng cường khung chính sách và pháp lý, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất điện và phát triển thị trường điện. Australia cũng đang cung cấp vốn đầu tư, đặc biệt là vốn ưu đãi ở giai đoạn đầu cho các quỹ hỗ trợ các công ty tham gia vào quá trình chuyển đổi khí hậu tại Việt Nam.

Chúng tôi cũng đang khuyến khích các công ty Australia đầu tư vào Việt Nam trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng. Tôi cũng muốn đề cập đến lĩnh vực nông nghiệp, bởi đây là một phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam và Australia; đóng một vai trò quan trọng nếu muốn đạt được các mục tiêu khí hậu đầy tham vọng. Vì vậy, chúng tôi đang hợp tác rất chặt chẽ với Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực lúa gạo, về các kỹ thuật và quy trình để nông dân Việt Nam trồng lúa có lượng khí thải thấp hơn.

PV: Bên cạnh các lĩnh vực như kinh tế, nông nghiệp, năng lượng như Đại sứ vừa đề cập, chúng ta biết rằng, giáo dục cũng là ưu tiên hàng đầu mà Australia hỗ trợ và đồng hành với Việt Nam. Đại sứ có thể chia sẻ một số thông tin cho sinh viên Việt Nam, đặc biệt là những suất học bổng cho năm 2026?

Đại sứ Gillian Bird: Có chứ, tất nhiên rồi. Thực tế, chúng tôi vừa đăng tải thông báo trực tuyến về các học bổng năm nay của Australia. Chúng tôi thực sự mong muốn tiếp tục phát triển nhóm sinh viên trẻ, tài năng người Việt Nam theo học tại Australia và sau đó trở về đóng góp vào câu chuyện tăng trưởng kinh tế tuyệt vời của các bạn mà chúng ta đang nói đến. Hiện đang có khoảng 36.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại Australia, và thêm 17.000 sinh viên khác đang học tập tại các trường đại học của Australia ở Việt Nam. Chúng tôi thực sự tự hào về mối liên kết giáo dục này.

Ví dụ, Đại học RMIT đã có hai cơ sở tại Việt Nam hoạt động được 25 năm, một ở TP. Hồ Chí Minh và một ở Hà Nội. Ngoài ra, hiện có hơn 300 mối quan hệ đối tác giữa các trường đại học Australia và các trường đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục của Việt Nam. Điều đó thật tuyệt vời, tất cả sẽ giúp Việt Nam đạt được những mục tiêu đầy tham vọng, trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Và tất nhiên, giáo dục cũng tạo ra những sợi dây kết nối tuyệt vời giữa người dân hai nước.

PV: Thưa Đại sứ, một thông tin đang chú ý là Việt Nam đã có một bước nhảy vọt ấn tượng trong chỉ số hạnh phúc khi tăng 37 bậc so với năm 2020 trong Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2025. Là một nhà ngoại giao đang làm việc và sinh sống ở đây, Đại sứ nhận thấy động lực nào đã thúc đẩy sự chuyển đổi này?

Đại sứ Gillian Bird: Vâng, xin được chúc mừng các bạn! Đây thực sự là những thành tựu ấn tượng. Phải nói rằng, điều này không có gì ngạc nhiên đối với bất cứ ai đã sống và làm việc ở Việt Nam, khi chứng kiến sự năng động và lạc quan nơi đây. Tôi đã có mặt ở Việt Nam với tư cách là một nhà ngoại giao trong suốt 20 năm qua, và mỗi lần trở lại, tôi đều kinh ngạc và sửng sốt trước sự chuyển mình đang diễn ra ở đất nước các bạn. Vì vậy, như tôi đã nói, xin chúc mừng, sự tiến bộ đó là nền tảng cho thứ hạng về chỉ số hạnh phúc mà bạn vừa đề cập. Nhìn lại trong vài thập kỷ qua, Việt Nam đã chứng kiến những cải thiện đáng kinh ngạc về chất lượng cuộc sống của người dân, tiếp cận tốt hơn với chăm sóc sức khỏe, giáo dục và cơ hội kinh tế. Hàng triệu người đã thoát nghèo, và Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế kiên cường và phát triển nhanh hàng đầu Đông Nam Á. Australia rất tự hào đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình tuyệt vời đó trong 50 năm qua, và chúng tôi mong muốn tiếp tục hợp tác với Việt Nam. Tôi cũng chắc chắn rằng, thứ hạng của các bạn sẽ tiếp tục tăng lên.

Và bạn biết không, thực tế khi ở đây, tôi đã có ấn tượng vô cùng tích cực. Tôi đã rất xúc động trước sự chào đón nồng hậu của các bạn. Tôi thực sự may mắn vì năm ngoái đã được hoà vào bầu không khí của các sự kiện vô cùng trọng đại - 80 năm Quốc khánh Việt Nam, 50 năm thống nhất đất nước. Tôi đã có cơ hội tham dự một số lễ kỷ niệm ấn tượng, thật tuyệt vời khi được chứng kiến sự nhiệt tình của người dân, khung cảnh trang hoàng rực rỡ trên khắp các tuyến phố. Việt Nam là một đất nước sôi động, đó là một trong những điều đầu tiên gây ấn tượng với du khách. Đó cũng là một trong những lý do khiến du khách Australia yêu thích Việt Nam. Hiện nay, mỗi năm có khoảng 500.000 người Australia đến Việt Nam và con số đang tiếp tục tăng lên. Nếu tính trên tổng dân số khoảng 26 triệu người của Australia sẽ là một lượng khách rất lớn. Có thể nói, Việt Nam là một điểm đến tuyệt vời, sôi động với ẩm thực và cà phê hảo hạng. Và người Australia rất yêu thích ẩm thực và cà phê nơi đây.

PV: Vâng, thưa Đại sứ, một trong những điều đặc biệt nữa khiến người dân Việt Nam hạnh phúc, đó là bóng đá. Tôi biết Đại sứ quán Australia mới đây đã tổ chức một bữa tiệc để chúc mừng đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam hướng tới Vòng chung kết Giải vô địch bóng đá nữ châu Á 2026 vào tháng 3 tới tại Australia. Vậy Đại sứ suy nghĩ gì về “ngoại giao thể thao” trong việc kết nối người dân hai nước?

Đại sứ Gillian Bird: Vâng, người dân Australia rất đam mê thể thao, và chúng tôi biết rằng, Việt Nam cũng rất đam mê bóng đá. Vì vậy, đây là một trong những lĩnh vực mà chúng ta có thể tăng cường kết nối. Cũng xin chúc mừng đội tuyển nam U23 của các bạn đã giành huy chương Đồng tại Giải vô địch bóng đá U23 châu Á vừa qua. Đây là một kết quả vô cùng tuyệt vời, và cũng thật hấp dẫn khi trận đấu phải phân định thắng thua bằng loạt sút luân lưu gay cấn.

Như bạn đã nói, chúng tôi rất vui mừng được đón tiếp đội tuyển U23 nữ tại Đại sứ quán như một lời tạm biệt trước khi các cầu thủ tham dự Giải vô địch bóng đá nữ châu Á vào tháng 3 tới tại Australia. Chúng tôi thực sự rất mong chờ giải đấu đó. May mắn là Australia và Việt Nam nằm ở hai bảng đấu khác nhau, vì vậy, hy vọng chúng ta sẽ gặp nhau trong trận chung kết. Đó là điều tôi mong ước nhất. Và đúng vậy, những mối liên kết về thể thao - đặc biệt là bóng đá thực sự rất quan trọng đối với chúng ta. Một điều mà chúng tôi cũng đang mong chờ là việc đăng cai Thế vận hội tại Brisbane vào năm 2032. Đó sẽ là một sự kiện lớn khác, và chúng tôi mong chờ một đội tuyển Việt Nam mạnh mẽ sẽ thi đấu tốt tại Thế vận hội này.

PV: Thưa Đại sứ, Tết Nguyên đán sắp đến rồi. Đây có phải là lần đầu tiên bà trải nghiệm Tết ở Việt Nam, và cảm xúc cũng như thông điệp mà Đại sứ muốn dành cho người dân Việt Nam lúc này?

Đại sứ Gillian Bird: Đúng vậy, đây là Tết đầu tiên của tôi ở Việt Nam, vì năm ngoái tôi đến Việt Nam sau Tết. Vì vậy, tôi thực sự rất hào hứng được ở đây trong dịp này, và rất mong muốn được tìm hiểu thêm về một lễ hội tuyệt vời và rất ý nghĩa đối với người dân Việt Nam. Để chào mừng, khi đến đại sứ quán Australia, các bạn sẽ thấy hai cây quất lớn hai bên lối vào. Tôi hiểu rằng, đây là biểu tượng của sự thịnh vượng, may mắn và khởi đầu mới. Hay câu chuyện về áo dài, đây là một bộ trang phục truyền thống rất đẹp. Tôi rất vinh dự khi nhận được món quà là một chiếc áo dài nhân Ngày Quốc khánh Australia mới đây. Áo được thêu họa tiết là hoa Keo vàng - Quốc hoa của Australia, là món quà từ Chủ tịch Quốc hội Việt Nam - biểu tượng cho tình hữu nghị và kết nối giữa hai nước. Tôi vô cùng biết ơn và rất thích mặc chiếc áo dài này, bởi thật tuyệt vời khi có một chiếc áo dài đại diện cho Việt Nam. Thiệp chúc Tết năm nay của tôi cũng có in hình ảnh chiếc áo dài cùng Nhà hát Opera Sydney. Tôi nghĩ, đây sẽ là biểu tượng ý nghĩa cho quan hệ Việt Nam - Australia.

Tôi cũng rất ấn tượng với cách trang trí trên khắp các tuyến phố, bầu không khí thật tuyệt vời và theo tôi, đây là một thời điểm rất thú vị để có mặt tại Việt Nam. Tuyệt vời nữa vì chúng ta đang bước vào năm con Ngựa tượng trưng cho sức mạnh, sức sống và sự tiến bộ. Tôi nghĩ điều đó thực sự phù hợp với Việt Nam trong bối cảnh hiện nay. Vì vậy, tôi muốn chúc tất cả người dân Việt Nam sức khỏe, hạnh phúc và thành công rực rỡ trong năm mới. Tôi cũng hy vọng năm mới sẽ mang lại hòa bình, thịnh vượng và tình hữu nghị bền chặt giữa Việt Nam và Australia. Chúc mừng năm mới! 

PV: Trân trọng cảm ơn Đại sứ về cuộc trò chuyện rất thú vị này!

Phương Hoa - Anh Dũng