Những ngày vừa qua, thế giới chứng kiến bạo lực leo thang nghiêm trọng giữa Israel và Palestine. Phía Israel cáo buộc nhóm Hồi giáo vũ trang Hamas của Palestine tiến hành hàng chục cuộc tấn công bằng tên lửa từ Dải Gaza và Li-băng nhằm vào khu vực phía Nam của Israel. Để trả đũa, Không quân Israel đã ném bom vào các mục tiêu của Hamas. Các cuộc tấn công trả đũa xuyên biên giới này vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Dư luận đang lo ngại bạo lực có nguy cơ mất kiểm soát tại “chảo lửa” Trung Đông. Vậy tình hình thực sự căng thẳng tới mức nào và hệ lụy của nó ra sao? Phóng viên Ngọc Thạch, thường trú tại Ai Cập, theo dõi tình hình Trung Đông - Châu Phi phân tích vấn đề này.

Rạng sáng nay (7/4) quân đội Israel đã tiến hành không kích Dải Gaza, đồng thời cho biết đang “tấn công ở Lebanon” – hành động được cho là đáp trả sau khi Israel phải hứng chịu vụ tấn công rốc két từ Lebanon hôm 6/4. Động thái “ăn miếng trả miếng” giữa các bên trong những ngày gần đây khiến căng thẳng tại Trung Đông gia tăng, đặc biệt là trong thời điểm vốn dĩ được dự đoán là “yên bình” khi Israel và Palestine cùng nhất trí thiết lập một cơ chế kiềm chế và giảm bạo lực trong tháng lễ Ramadan.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin đang có chuyến thăm loạt 3 nước Trung Đông gồm Jorrdan, Israel và Ai Cập. Chuyến công du được xem là nỗ lực mới nhất nhằm trấn an các đồng minh chủ chốt về cam kết của Washington đối với khu vực, trong bối cảnh Mỹ thời gian gần đây tập trung nhiều hơn vào Nga và Trung Quốc. Tuy nhiên, nỗ lực của Mỹ đang vấp phải không ít khó khăn khi các đối thủ hàng đầu đang tăng tốc hâm nóng quan hệ với các đồng minh; trong khi những hồ sơ nóng khu vực như hạt nhân Iran hay căng thẳng quan hệ Israel - Palestine vẫn đang bế tắc.

Quốc hội Israel hôm qua (15/2) thông qua luật cho phép tước quốc tịch của những người bị kết tội khủng bố. Quyết định này đã ngay lập tức vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của cộng đồng người A-rập bởi nó ảnh hưởng tới nhiều người dân Palestine vốn đang cư trú tại các vùng đất do Israel quản lý. Dự báo căng thẳng giữa Israel và Palestine sẽ càng trở nên nghiêm trọng hơn trong thời gian tới.

Trong cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Quốc vương Jordan Abdullah II ngày 02/02 tại Nhà Trắng, hai bên đã thảo luận về thúc đẩy hợp tác song phương, tầm nhìn khu vực và đặc biệt là giải pháp tháo gỡ bạo lực đang leo thang tại Trung Đông, căng thẳng trong quan hệ với Israel.

Liên tiếp trong tháng đầu tiên của năm 2023, giới chức cấp cao Mỹ thực hiện các chuyến công du quan trọng tới châu Phi và Trung Đông. Hồi giữa tháng này, Bộ trưởng tài chính Janet Yellen có chuyến đi kéo dài 11 ngày đến một loạt quốc gia châu Phi. Từ hôm qua (29/1), Ngoại trưởng Antony Blinken cũng có chuyến thăm Ai Cập, Israel và khu Bờ Tây. Trước đó 1 tuần, Cố vấn an ninh quốc gia Jake Sullivan cũng có mặt tại Israel. Tuy nhiên bối cảnh khu vực thay đổi cùng với những cam kết thiếu hiệu quả, dường như khiến chính sách Trung Đông –châu Phi của Mỹ trở nên kém cạnh tranh hơn so với Trung Quốc. Chính vì vậy, sự hiện diện của các quan chức Mỹ tại châu Phi và Trung Đông thời điểm này dường như báo hiệu chính sách tập trung hơn của Washington vào khu vực đang có sự cạnh tranh ảnh hưởng gay gắt của Trung Quốc. Phóng viên Phạm Huân, thường trú Đài TNVN tại Mỹ phân tích vấn đề này.

Hôm nay (29/1), Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken bắt đầu chuyến thăm Trung Đông kéo dài 4 ngày, gồm Ai Cập, Israel và khu Bờ Tây. Đây là chuyến thăm thứ 2 của ông tới khu vực này trong năm qua và cũng là chuyến thăm thứ 2 của các quan chức cấp cao Mỹ đến khu vực này trong một tháng qua. Bài toán lớn nhất trong chuyến đi này của ông Blinken là ‘giảm nhiệt” căng thẳng Israel-Palestine. Tuy nhiên bối cảnh khu vực thay đổi cùng với những cam kết thiếu hiệu quả, dường như khiến chính sách Trung Đông lớn của Mỹ trở nên kém cạnh tranh hơn so với Trung Quốc.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cuối tuần này sẽ tới Ai Cập, Israel và Bờ Tây, đánh dấu chuyến thăm thứ 2 của một quan chức an ninh quốc gia cấp cao Mỹ tới khu vực trong tháng này. Chuyến thăm được dự đoán sẽ đầy căng thẳng do những bất đồng ngày một tăng lên giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, cũng như trong bối cảnh bạo lực leo thang tại Bờ Tây trong những tuần gần đây.

Bộ Y tế vừa có công văn gửi Văn phòng Chính phủ báo cáo những nội dung về tăng cường phòng, chống dịch Covid-19 trong thời gian nghỉ Tết âm lịch.

Cuộc khủng hoảng của đại dịch Covid-19 đang khiến khu vực Trung Đông thiếu lương thực và nhiều người rơi vào đói nghèo. Tác động này cũng khiến cho tiến độ thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi bị ảnh hưởng nặng nề.