Thưa quý vị! Tiềm lực khoa học công nghệ (KHCN) của Việt Nam thời gian qua đã tăng nhiều. Minh chứng là số công bố quốc tế của chúng ta trong năm 2020 tiếp tục tăng. Rồi năm 2020, Việt Nam tiếp tục duy trì thứ hạng cao trong bảng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, khi đứng ở vị trí thứ 42/131 quốc gia và nền kinh tế, dẫn đầu trong nhóm các quốc gia có cùng mức thu nhập và đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á. Chưa kể, năm 2020, KHCN và đổi mới sáng tạo cũng đóng góp quan trọng trong việc giúp Việt Nam phòng chống dịch Covid-19 hiệu quả, giúp kinh tế Việt Nam tăng trưởng dương 2,91%- là một trong những quốc gia tăng trưởng cao nhất trong khu vực và trên thế giới. Tuy vậy, như nhận định của các chuyên gia, hoạt động KHCN ở nước ta vẫn còn nhiều bật cập và cần thêm nhiều chính sách đột phá, để thời gian tới, KHCN và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực cho phát triển kinh tế-xã hội đất nước. Đây cũng là nội dung được chúng tôi chuyển tới quý thính giả trong chương trình Kết nối công nghệ hôm nay.

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra rất nhanh và mạnh mẽ trên nhiều phương diện của đời sống - xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ, y tế, giáo dục và đào tạo… Trong lĩnh vực đào tạo, yếu tố cốt lõi của việc xây dựng hệ thống giáo dục đại học đó là đào tạo gắn liền với yêu cầu thực tiễn, đào tạo đáp ứng nhu cầu của xã hội. Việc gắn kết đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu của thực tiễn mà điển hình là nhu cầu của doanh nghiệp, có vai trò hết sức quan trọng và quyết định đến sự phát triển ổn định của các trường đại học. Giảng viên Nguyễn Thị Lệ Hằng ở Khoa Kinh tế và Kế toán (Trường Đại học Qui Nhơn- Bình Định) tuổi đời còn trẻ nhưng rất tâm huyết với việc gắn nghiên cứu khoa học với thực tiễn phát triển của các doanh nghiệp. Mời quí vị và các bạn cùng phóng viên Mai Hồng gặp gỡ và lắng nghe những tâm sự của nữ giảng viên giàu nhiệt huyết này:

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 như hiện nay, để phát triển, không còn con đường nào khác- buộc doanh nghiệp phải đầu tư cho KHCN và đổi mới sáng tạo. Rất nhiều doanh nghiệp đã nhận thức được vấn đề này, đã và đang triển khai các hoạt động đầu tư cho nghiên cứu phát triển, thông qua việc nhận chuyển giao các kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học. Nhiều công nghệ sau khi được chuyển giao đã phát huy hiệu quả, phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tăng lợi nhuận cũng như tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa. Mặc dù mang lại hiệu quả vô cùng lớn, nhưng cũng có một thực tế là việc chuyển giao, thương mại hóa các kết quả nghiên cứu KHCN vẫn còn nhiều khó khăn, trở ngại. Câu chuyện “gắn kết nhà khoa học với doanh nghiệp” (tức bên cung và bên cầu công nghệ) dù đã được bàn nhiều, nhưng dường như vẫn còn khoảng cách không nhỏ. Vậy làm sao để thúc đẩy mối liên kết nhà khoa học- doanh nghiệp, để từ đó phát triển thị trường KHCN và xa hơn – giúp nâng cao trình độ KHCN ở Việt Nam?

Giải Nobel Vật lý 2020 đã vinh danh tên của 3 nhà khoa học Roger Penrose, Reinhart Genzal và Anderea Gheiz vì những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực vật lý thiên văn, với những nghiên cứu về hố đen vũ trụ. BTV Thu Hoài thông tin:

Trước những diễn biến khó lường và dai dẳng của dịch bệnh Covid-19, các chuyên gia y tế đã nhận định: cuộc sống của chúng ta chỉ có thể trở lại bình thường như trước kia nếu có vaccine Covid-19. Trong khi chờ vaccine made in Việt Nam, Bộ Y tế đã đăng ký mua vaccine từ nước ngoài.- Vậy khi nào nước ta mua được vaccine Covid-19? Việc nghiên cứu, thử nghiệm và sử dụng vaccine trong nước cần được thực hiện như thế nào để đảm bảo an toàn? Giải đáp vấn đề này, khách mời là Tiến sĩ Đỗ Tuấn Đạt – Chủ tịch Công ty Vaccine và Sinh phẩm số 1, Bộ Y tế.

- Hành trình nghiên cứu vắc-xin ngừa COVID-19 của các nhà khoa học đến nay đã có được những kết quả gì? Hành trình nghiên cứu vắc-xin ngừa COVID-19 của các nhà khoa học đến nay đã có được những kết quả gì?- Cuộc sống của những Ninja thời hiện đại ở Nhật Bản.- Đến với khu chợ đường ray Maeklong tại Thái Lan.- Gặp gỡ ca sĩ Triệu Trang, nghe cô tâm sự về những kỷ niệm của hơn 20 năm ca hát.- Thư viện di động mang lại niềm vui cho trẻ em trên thế giới trong thời kỳ dịch Covid-19.

Trong diễn biến phức tạp của dịch bệnh, chúng ta dễ nhận thấy cuộc đua để sản xuất sớm vắc-xin nhằm kiểm soát dịch bệnh đang được các quốc gia, tập đoàn dược phẩm đầu tư với quy mô chưa từng có. Các nhà khoa học Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc đua đó. Tại sao Việt Nam cần chủ động nghiên cứu và sản xuất vắc-xin ngừa COVID-19? Những thách thức mà các nhà khoa học của chúng ta đang phải đối mặt là gì? Cần làm gì để sớm thấy được ánh sáng cuối đường hầm trong cuộc đua tìm ra vắc-xin để ngăn chặn đại dịch đã cướp đi sinh mạng của hơn 700.000 người trên toàn cầu? Cùng bàn luận về những câu hỏi này, khách mời là TS Đỗ Tuấn Đạt, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Vắc xin và sinh phẩm số 1 (gọi tắt VABIOTECH), thuộc Bộ Y tế - 1 trong 4 đơn vị đang nghiên cứu sản xuất vắc-xin ngừa COVID-19.

- Hành trình nghiên cứu vắc-xin ngừa COVID-19 của các nhà khoa học đến nay đã có được những kết quả gì?- Thư viện di động mang lại niềm vui cho trẻ em trên thế giới trong thời kỳ dịch Covid-19.- Cuộc thi vẽ tranh mùa dịch covid-19: “Vẽ nên mùa hè ý nghĩa”.

- Sinh viên tình nguyện tích cực hỗ trợ thí sinh và người nhà trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020.- Trường đại học cần thiết thành lập các nhóm nghiên cứu mạnh, bước đi chiến lược để trở thành trường Đại học nghiên cứu.

Một dịch bệnh chưa từng xuất hiện với tốc độ lây lan nhanh chóng trên toàn cầu! Một loại virut gây hàng ngàn ca cử vong mỗi ngày. Một chủng bệnh chưa có thuốc đặc trị, thách thức y học thế giới! Để bảo vệ sức khỏe, sinh mạng của người dân trước thảm họa Covid-19, yêu cầu đặt ra cấp thiết: “Sản xuất test kit chẩn đoán bệnh nhân nhiễm virus nhanh nhất có thể”. Thông thường, việc nghiên cứu và xin cấp phép một kit test sẽ mất 4 năm nhưng các nhà khoa học tại Học viện Quân y đặt mục tiêu với độ khó ở mức không tưởng: “Một tháng có sản phẩm hoàn thiện”. Cuộc chiến cam go suốt 1 tháng ròng rã trong phòng thí nghiệm, giữa các nhà khoa học và kẻ thù vô hình… Họ đã chạy đua với thời gian! “Chúng tôi chưa từng nghĩ đến thất bại vì…không có cả thời gian để nghĩ đến điều đó”. Chủ nhiệm đề tài nghiên cứu bộ kit xét nghiệm đã từng chia sẻ. Những khúc cua bất ngờ. Những âm thanh chân thực và sống động. Những chi tiết đầy cảm xúc về tinh thần đồng đội, sự đùm bọc và thương yêu từ người thân, bạn bè – nhân tố giúp các tay đua vượt qua thách thức tưởng như bất khả thi. Tất cả đều có trong “Một cuộc đua”! Cuộc đua đó là gì, mời quý vị cùng nghe Studio mở ngay sau đây.