“Đổi mới tư duy quản trị biển theo hướng tổng hợp, thống nhất, hiện đại và hiệu quả hơn”. Đây là chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp tại Hội thảo Quốc gia “Hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức chiều nay (5/6) tại Nghệ An. 

Sau hơn 8 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhận thức về phát triển bền vững kinh tế biển ngày càng được nâng cao; hệ thống chính sách, pháp luật từng bước được hoàn thiện; nhiều ngành kinh tế biển và địa phương ven biển đã có bước phát triển tích cực. Tuy nhiên trước yêu cầu phát triển mới, việc hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển kinh tế biển bền vững đang đặt ra hết sức cấp thiết. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết: "việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo lần này không chỉ là sửa đổi một đạo luật chuyên ngành, mà còn là cơ hội quan trọng để đổi mới tư duy quản trị biển theo hướng tổng hợp, thống nhất, hiện đại và hiệu quả hơn"

Ông Nguyễn Quốc Toản, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sửa đổi được xây dựng trên nền tảng 04 chính sách lớn: Hoàn thiện quy định về quản lý, sử dụng không gian biển, giao, cho thuê, đăng ký khu vực biển, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm trong quản lý, thực thi, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; Hoàn thiện quy định về các quyền chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển, tài sản gắn liền với khu vực biển, chuyển mục đích sử dụng khu vực biển; nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển, bảo đảm kết hợp phát triển bền vững kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên biển; Hoàn thiện quy định về kiểm soát ô nhiễm môi trường, bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu, cải thiện, phục hồi môi trường, bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển và hải đảo; Xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội để thúc đẩy phát triển mạnh mẽ các hoạt động kinh tế trên biển, hải đảo. Theo ông Toản: "4 chính sách lớn của dự án Luật hướng tới bốn kết quả trọng tâm: quản lý hiệu quả không gian biển; xác lập rõ quyền và nghĩa vụ của chủ thể sử dụng khu vực biển; bảo vệ môi trường biển theo hướng phòng ngừa, kiểm soát rủi ro; và tạo động lực mới cho phát triển kinh tế biển bền vững. Đây là cơ sở để dự thảo Luật chuyển từ tư duy quản lý tài nguyên, môi trường biển theo từng nội dung riêng lẻ sang quản trị tổng hợp tài nguyên, không gian biển và môi trường biển; đồng thời chuyển từ pháp luật chủ yếu phục vụ quản lý, kiểm soát sang pháp luật vừa quản lý chặt chẽ, vừa kiến tạo phát triển".

Tại hội thảo, nhiều đại biểu góp ý cần làm rõ yêu cầu đổi mới tư duy phát triển biển theo hướng chuyển từ quản lý đơn ngành sang quản trị tổng hợp, liên ngành, liên vùng; coi biển là không gian phát triển thống nhất gắn kết giữa đất liền, biển và hải đảo; giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái và bảo đảm quốc phòng, an ninh.Đề xuất giải pháp để phát triển nhanh và bền vững kinh tế biển trong tình hình mới, ông Vũ Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh: " Cần có sự đổi mới trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật theo hướng khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế biển và tạo các cơ chế đột phá phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, giá trị gia tăng cao; Bổ sung các quy định hướng dẫn kỹ thuật về phân vùng chức năng biển để bảo đám quy hoạch không chỉ là công cụ quản lý tổng hợp tài nguyên biển và hải đảo mà còn là thiết chế điều phối không gian biển quốc gia có tính ràng buộc đối với toàn bộ hệ thống quy hoạch ngành, vùng và địa phương".

Từ thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh kiến nghị Trung ương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để cho cấp tỉnh trong việc thẩm định quy hoạch không gian biển địa phương, cấp phép giao khu vực biển cho các dự án nuôi trồng thủy sản nước lợ và các hoạt động kinh tế ven biển, giúp cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cho doanh nghiệp. Đề nghị xem xét thí điểm triển khai thực hiện giao cho doanh nghiệp tư nhân trong nước quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ, các khu bảo tồn biển để kết hợp phát triển du lịch, khai thác hợp lý tài nguyên đồng thời bảo tồn bảo vệ các hệ sinh thái đặc thù.

 Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), bảo đảm dự án Luật vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa kiến tạo phát triển, khơi thông nguồn lực, bảo vệ môi trường, hệ sinh thái biển và lợi ích lâu dài của quốc gia.

Quang Huy