“Thích ứng biến đổi khí hậu và an ninh lương thực, ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo giống mở ra cơ hội nâng cao năng suất và chất lượng nông sản hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững” là nhận định của các đại biểu tại hội thảo “Cây trồng công nghệ sinh học - Xu hướng ứng dụng trên toàn cầu và định hướng phát triển tại Việt Nam” diễn ra ngày 10/11 tại Hà Nội. Hội thảo do Vụ Khoa học công nghệ, Báo Nông nghiệp Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hiệp hội CropLife Việt Nam và Tổ chức Quốc tế về tiếp thu các ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp (ISAAA) tổ chức. 

# Trong gần 3 thập kỷ qua, công nghệ sinh học trên toàn cầu giúp gia tăng khoảng 1,34 tỷ tấn sản phẩm nông nghiệp gồm: ngô, đậu tương, bông và cải dầu, góp phần tăng nguồn cung mà không cần mở rộng diện tích đất canh tác tương ứng. Tại Việt Nam, cây trồng biến đổi gen được đưa vào canh tác thương mại từ năm 2015, chủ yếu trên cây ngô. Trong giai đoạn 2015-2024, diện tích canh tác lũy kế vượt 1,3 triệu ha, góp phần cải thiện năng suất, giảm thiệt hại do sâu bệnh và nâng cao thu nhập cho nông dân.

Các tham luận tại hội thảo tập trung làm rõ về khung pháp lý và các cơ chế, chính sách; thực trạng ứng dụng, thương mại hóa và mức độ chấp nhận cây trồng công nghệ sinh học tại Việt Nam. Ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong bối cảnh nông nghiệp đối mặt với biến đổi khí hậu, dịch bệnh và yêu cầu phát triển bền vững, việc nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng các công nghệ tiên tiến càng trở nên cấp thiết. Tại Việt Nam, định hướng này được cụ thể hóa thông qua nhiều chủ trương, chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước: "Trong năm vừa qua, Đảng và Chính phủ đã có nhiều các cái quyết sách rất là quan trọng liên quan đến phát triển công nghệ sinh học cũng như là các cái sản phẩm phục vụ cho nông nghiệp. Gần đây nhất là có Nghị quyết số 36 chuyên về phát triển công nghệ sinh học và đến năm 2024 thì Đảng tiếp tục có Nghị quyết số 57, một trong những nghị quyết trụ cột thúc đẩy phát triển kinh tế Việt Nam dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trên cái cơ sở đó thì một loạt hệ thống văn bản, quy phạm pháp luật cũng đã được Quốc hội thông qua để làm cái cơ sở pháp lý để triển khai phát triển công nghệ sinh học cũng như công nghệ kỹ thuật mới".

Chia sẻ về cây trồng biến đổi gen, chuyển gen, bà Rhodora Romero Aldemita, Giám đốc điều hành Tổ chức quốc tế về tiếp thu các ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp (ISAAA) cho biết, thúc đẩy ứng dụng công nghệ sinh học an toàn, hiệu quả và phù hợp với điều kiện từng quốc gia cần tăng cường truyền thông khoa học, thúc đẩy hợp tác quản lý giữa các quốc gia, khai thác tiềm năng của các công nghệ mới nổi và mở rộng đối thoại với các nhà hoạch định chính sách, bà Rhodora Romero Aldemita nhấn mạnh: "Chúng ta không chỉ nâng cao nhận thức mà cần thiết lập ra các định hướng trong tương lai, trong đó có các lĩnh vực ưu tiên, kế hoạch hành động để tiếp cận các mục tiêu phát triển mà nông nghiệp Việt Nam đang hướng tới đó là xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững với ứng dụng công nghệ sinh học. Chúng tôi sẽ luôn luôn phối hợp với các cơ quan quản lý của Việt Nam để chia sẻ trí thức và công nghệ sinh học và giúp phát triển chính sách về cây trồng, sinh vật của Việt Nam"

Tại hội thảo, các tham luận cũng chia sẻ những điểm nghẽn cần tháo gỡ về chính sách để phát triển ứng dụng cây trồng chỉnh sửa gen cũng như cơ hội và ưu tiên về công nghệ để Việt Nam không chỉ tiếp nhận sản phẩm công nghệ mà dần tiến tới nghiên cứu và tự chủ về công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp./.

Minh Long