Đó là những nội dung được bàn luận tại Hội nghị Xúc tiến thương mại- thúc đẩy xuất nhập khẩu khu vực miền Bắc do Bộ Công Thương và UBND tỉnh Điện Biên tổ chức vào chiều nay 18/9. Hội nghị cũng là diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, địa phương, tổ chức xúc tiến thương mại và cộng đồng doanh nghiệp khu vực miền Bắc Việt Nam và các nước Lào, Trung Quốc, nhằm trao đổi thông tin, nhận diện cơ hội, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực thương mại, xuất nhập khẩu, logistics và giao thương biên giới.

        Khu vực miền Bắc có vị trí địa kinh tế quan trọng, là đầu mối giao thông, cửa ngõ giao thương của Việt Nam với Trung Quốc, Lào và các thị trường trong khu vực. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của khu vực phía Bắc đạt trên 380 tỷ USD, chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước. Khu vực này có nhiều tiềm năng phát triển sản xuất, công nghiệp, chế biến, năng lượng, dịch vụ, du lịch và xuất nhập khẩu. Nhiều địa phương đã hình thành các khu, cụm công nghiệp, vùng sản xuất chuyên canh và chuỗi sản xuất với các nhóm hàng đa dạng như điện tử, chế tạo máy, may mặc, nông, lâm sản, thủ công mỹ nghệ và các sản phẩm truyền thống. Tuy nhiên, ông Lò Văn Cương, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên cho rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, một số tiềm năng, lợi thế, nhất là tại các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, vẫn chưa được khai thác tương xứng. Hạ tầng kinh tế, giao thông kết nối còn khó khăn; việc ứng dụng chuyển đổi số, tăng trưởng xanh trong phát triển kinh tế cần tiếp tục được đẩy mạnh. Do đó, việc tăng cường kết nối giao thương giữa miền Bắc Việt Nam với các tỉnh Bắc Lào và các tỉnh của Trung Quốc có ý nghĩa quan trọng, vừa khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, lợi thế của các địa phương, vừa góp phần xây dựng khu vực biên giới hòa bình, ổn định và phát triển. Ông Lò Văn Cương cho biết: “Tỉnh Điện Biên xác định phát triển thương mại biên giới và xuất nhập khẩu là một trong những lĩnh vực quan trọng với 3 định hướng lớn. Một là tập trung nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giao thông, hạ tầng cửa khẩu và hạ tầng thương mại logistics, từng bước chuyển từ giao thương biên giới theo phương thức truyền thống sang hình thức không gian kinh tế cửa khẩu tích hợp thương mại logistic- dịch vụ chế biến. Hai là thu hút đầu tư phát triển sản xuất hàng hóa tập trung gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, chuyền đổi số và tăng trưởng xanh, nâng cao chất lượng, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm để chuyển lợi thế vị trí địa lý thành lợi thế năng lực cạnh tranh của hàng hóa. Ba là tiếp tục cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh với tinh thần chính quyền đồng hành cùng với doanh nghiệp và áp dụng cơ chế luồng xanh đối với các dự án ưu tiên, công khai, minh bạch, phấn đấu rút ngắn tối thiểu 70% thời gian giải quyết thủ tục hành chính theo quy định”

Thương mại quốc tế đang trải qua quá trình chuyển đổi sâu sắc. Sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng cùng những yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng, phát triển bền vững, giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu. Chuyển đổi số và thương mại xanh không còn là lựa chọn mang tính xu hướng, mà đang trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp và của từng địa phương. Đối với hoạt động giao thương biên mậu, việc hiện đại hóa logistics cửa khẩu, phát triển cửa khẩu thông minh, áp dụng thương mại điện tử xuyên biên giới và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn là những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu chi phí và xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho rằng: “Chúng tôi mong muốn các doanh nghiệp Việt Nam - Lào và Trung Quốc tiếp tục duy trì kết nối tăng cường đầu tư liên kết liên doanh, đặc biệt là cần chuyển từ quan hệ mua bán đơn thuần sang quan hệ hợp tác dài hạn trong việc xây dựng chuỗi giá trị liên kết vùng, liên kết doanh nghiêp. Về phía Bộ Công thương thì chúng tôi cũng xác định rằng là thúc đẩy xuất nhập khẩu, phát triển thương mại biên giới và nâng cao năng lực cạnh tranh của các địa phương, doanh nghiệp khu vực miền Bắc là nhiệm vụ quan trọng. Chúng tôi cũng mong muốn các địa phương lựa chọn lĩnh vực sản phẩm thị trường có lợi thế để xây dựng các chương trình hợp tác cụ thể, để mỗi doanh nghiêp chủ động tìm kiếm đối tác, đổi mới phương thức kinh doanh và nâng cao năng lực cạch tranh, cùng nhau xây dựng một phương thức giao thương mới, đó là cửa khẩu thông minh hơn, logistic hiệu quả hơn, hàng hóa chất lượng hơn, thương mại số mạnh hơn, sản xuất xanh hơn và liên kết vùng chặt chẽ hơn”

Tại Hội nghị, các đại biểu đến từ Việt Nam, Lào và Trung Quốc đã tập trung trao đổi về hành lang kinh tế và logistics xanh; kết nối hạ tầng logistics, kho ngoại quan, vận tải đa phương thức; chuyển đổi số trong quản lý cửa khẩu; hải quan số, chứng từ điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; thương mại điện tử xuyên biên giới, truy xuất nguồn gốc và marketing số quốc tế./.