Trước nhu cầu phụ tải tăng nhanh, phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn điện, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, góp phần thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng xanh. Hiện nhiều hộ dân và doanh nghiệp tại khu vực trung tâm tỉnh Thái Nguyên đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà nhằm giảm chi phí điện năng. Ông Vũ Quốc Hùng, ở 137 A, tổ 12 phường Tích Lương, tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Sau một thời gian lắp điện mặt trời mái nhà thấy hiệu quả, ổn định, giảm 1/3 chi phí sử dụng điện, nếu mất điện có thể sử dụng được khoảng 6 tiếng. Hiện gia đình đang lắp thêm trạm xạc cho xe điện để kinh doanh. Ông Vũ Quốc Hùng cho hay: Với áp lực tiêu thụ điện ngày nắng nóng, gia đình mình thấy cần phải chủ động về nguồn điện. Sau khi tìm hiểu mình quyết định đầu tư thiết bị năng lượng tầm 120 triệu để dùng. Về mặt thủ tục thấy rất tiện lợi.

Có nhà cho thuê làm phòng khám răng, xét về hiệu quả kinh tế, ông Nguyễn Văn Thành, ở 410 Lương Ngọc Quyến, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên đã sớm lắp điện mặt trời mái nhà. Ông Nguyên Văn Thành chia sẻ:

Qua nghiên cứu tôi thấy rằng lắp điện mặt trời rất có tác dụng nên tôi lắp. Tôi nghĩ rằng mỗi người dân góp một chút vào đó để giảm gánh nặng cho nhà nước về vấn đề năng lượng.

          Theo định hướng của Chính phủ và Bộ Công Thương, mô hình điện mặt trời mái nhà được khuyến khích phát triển nhằm giảm áp lực đầu tư nguồn điện truyền thống và tăng cường an ninh năng lượng. Tỉnh Thái Nguyên là địa phương có tốc độ công nghiệp hóa cao, mật độ nhà xưởng, khu công nghiệp lớn, phụ tải điện tăng mạnh tại các khu vực sản xuất, hệ thống lưới điện trung áp và phân phối được đầu tư tương đối đồng bộ, nên việc phát triển điện mặt trời mái nhà có nhiều điều kiện thuận lợi. Công ty Điện lực Thái Nguyên đang triển khai dịch vụ điện mặt trời mái nhà trọn gói để đồng hành cùng khách hàng từ tư vấn, thiết kế đến lắp đặt, nghiệm thu và hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Ông Nguyễn Tiến Thành, Phòng Kinh doanh, Công ty Điện lực Thái Nguyên, cho biết:

Về thủ tục chia thành 2 hệ, trên 100KW và dưới 100KW. Dưới 100KW thì người dân chỉ cần gửi thông báo đến ngành điện, trên 100KW cần có hệ thống kết nối ngành điện. Thủ tục đơn giản ngành điện sẽ hỗ trợ từ đầu đến cuối. Nếu người dân muốn bán 20% điện dư thừa, ngành điện sẽ đến khảo sát ký hợp đồng với khách hàng.

   Thời gian qua, Công ty Điện lực Thái Nguyên đang kết hợp khai thác hiệu quả điện mặt trời mái nhà với các chương trình quản lý nhu cầu điện, điều chỉnh phụ tải nhằm giảm phụ tải vào các khung giờ cao điểm. Đồng thời khuyến khích khách hàng ưu tiên sử dụng tối đa nguồn điện tự phát vào ban ngày, kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng để dịch chuyển phụ tải sang giờ cao điểm, qua đó góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện và nâng cao hiệu quả sử dụng. Ông Ninh Vân Phong, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Thái Nguyên, cho biết: Tính đến hết tháng 4, công ty phát triển được tổng cộng 1.038 nguồn điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 31.006 MWp.

Căn cứ hiện trạng lưới điện, nhu cầu sử dụng của khách hàng, đặc biệt khách hàng ở các khu công nghiệp, Công ty Điện lực Thái Nguyên đã báo cáo UBND tỉnh ban hành Kế hoạch phát triển ĐMTMN giai đoạn 2026-2030. Điện lực Thái Nguyên đã gương mẫu lắp ĐMTMN tại trị sở công ty và các điện lực khu vực với công suất trên 690 KW.

 Trong tương lai, việc kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng với điện mặt trời mái nhà sẽ là xu hướng nhằm nâng cao khả năng điều tiết công suất và ổn định hệ thống điện.

Việc phát triển điện mặt trời mái nhà không chỉ góp phần đảm bảo cung ứng điện ổn định cho tỉnh Thái Nguyên mà còn phù hợp xu hướng chuyển dịch năng lượng sạch, giảm phát thải carbon và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050./.