Phát biểu tại buổi lễ, TS. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) cho biết, Viện Nghiên cứu Văn hóa và Dân sinh được thành lập ngày 19/01/2026 trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đặt yêu cầu ngày càng cao đối với vai trò của khoa học, công nghệ. Đây là giai đoạn khoa học không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn là nền tảng định hình vị thế quốc gia. Vì vậy, việc thành lập các tổ chức mới được cân nhắc rất chặt chẽ, hướng tới hiệu quả và gắn với thực tiễn.

Sự ra đời của Viện nghiên cứu văn hóa và dân sinh thể hiện sự quan tâm đặc biệt của VUSTA đối với lĩnh vực văn hóa và dân sinh, những trụ cột gắn trực tiếp với con người. Trong bối cảnh hệ thống các tổ chức trực thuộc đang được rà soát, tinh gọn, việc thành lập Viện khẳng định niềm tin lớn của cơ quan quản lý vào đội ngũ sáng lập.

Ông Phan Xuân Dũng kỳ vọng, với nền tảng sức mạnh từ 3,7 triệu hội viên, trong đó có hơn 3,2 triệu trí thức cả nước, Viện sẽ bám sát điều lệ, thực hiện tốt chức năng tư vấn, phản biện xã hội và tham mưu chính sách:

 “Một trong những nhiệm vụ quan trọng của các tổ chức khoa học công nghệ của Liên hiệp hội các nhà khoa học Việt Nam mà được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, đấy là công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Mong rằng Viện của chúng ta nơi tập hợp và sẽ tập hợp các nhà khoa học, các chuyên gia có những tư vấn, những tham mưu về chính sách phát triển đội ngũ. Sắp tới công tác tư vấn, phản biện này tôi nghĩ rất có giá trị và Viện của chúng ta sẽ tồn tại và phát triển bền vững”.

Khẳng định sứ mệnh của tổ chức, ông Đỗ Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa và Dân sinh nêu rõ, Viện được định vị là trung tâm nghiên cứu, tư vấn và kết nối tri thức, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách, đồng thời lan tỏa các giá trị nhân văn. Trong giai đoạn tới, Viện xác định các định hướng chiến lược trọng tâm: Đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về văn hóa, dân sinh trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập; Tăng cường tư vấn chính sách, tham gia phản biện xã hội; Xây dựng mạng lưới hợp tác đa ngành, liên ngành trong và ngoài nước; Đẩy mạnh truyền thông, phổ biến tri thức và lan tỏa giá trị văn hóa; Gắn nghiên cứu hàn lâm với thực tiễn đời sống, hoạt động an sinh xã hội và hỗ trợ các đối tượng yếu thế.

Sự kiện ra mắt ghi dấu bước đi chiến lược, khẳng định quyết tâm của Viện trong việc đưa khoa học phục vụ con người, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của đất nước. ông Đỗ Mạnh Hùng nêu rõ:

 “"Về định hướng lâu dài, Viện sẽ triển khai 3 đề tài nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực văn hóa và dân sinh. Thứ hai nữa là Viện đang định hướng 3 mảng hoạt động. Thứ nhất là chương trình “Ánh sáng hạnh phúc”, tức là vận động nguồn lực xã hội để ủng hộ, giúp đỡ hệ thống chiếu sáng, hệ thống năng lượng mặt trời cho đến hộ các gia đình khuyết tật, nghèo ở những cái vùng khó khăn. Chương trình thứ hai gọi là “Máy tính về với bản làng”.Chương trình thứ ba gọi là chương trình “Nhịp cầu dân sinh”, vận động các nguồn lực xã hội để làm cầu cho các vùng khó khăn biên giới.”