Chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam và Nhật Bản đều vừa có Ban Lãnh đạo mới, đang tích cực thực hiện các mục tiêu phát triển và tăng trưởng, là dấu mốc lịch sử mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm vóc mới của quan hệ hai nước.

Việt Nam và Nhật Bản chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 21/9/1973. Trải qua 50 năm vun đắp và xây dựng, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản không ngừng được củng cố và phát triển toàn diện trên mọi lĩnh vực, trở thành một điểm sáng trong việc triển khai đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Sau hơn 5 thập kỷ, khuôn khổ quan hệ giữa hai nước đã liên tục được nâng cấp, từ "Đối tác tin cậy, ổn định lâu dài" được thiệt lập năm 2002 lên "Quan hệ đối tác chiến lược vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á"  được thiết lập năm 2009, "Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á" được thiết lập năm 2014, "Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới" được thiết lập tháng 11/2023.

Sợi dây gắn kết giữa Việt Nam và Nhật Bản dựa trên những giá trị văn hóa tương đồng, những lợi ích chung lâu dài mà hai nước cùng chia sẻ, và tình cảm chân thành, tốt đẹp giữa nhân dân hai nước. Quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản phát triển toàn diện trên mọi lĩnh vực, với tin cậy chính trị ngày càng được củng cố, các cam kết, thỏa thuận cấp cao được nỗ lực triển khai nghiêm túc, hiệu quả. Hai bên duy trì và nâng cấp nhiều cơ chế hợp tác đối thoại thực chất. Mỗi bước tiến trong quan hệ song phương đều ghi dấu nỗ lực bền bỉ và quyết tâm cao độ vun đắp của các thế hệ lãnh đạo Việt Nam và Nhật Bản. Kinh tế, thương mại, đầu tư là điểm sáng nổi bật trong hợp tác song phương. Kim ngạch trao đổi thương mại song phương duy trì đà tăng trưởng ổn định, cân bằng, đạt khoảng 52 tỷ USD năm 2025, tăng gấp đôi so với mức năm 2014. Trong 9 tháng năm 2026, tổng kim ngạch thương mại hai nước đạt gần 44 tỷ USD, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm 2025.

Về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tính lũy kế đến ngày 30/9/2026, Nhật Bản có khoảng 5.872 dự án có hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 81 tỷ USD, đứng thứ 3 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Hiện có khoảng 2000 doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam; đầu tư tập trung vào công nghệ chế biến chế tạo, sản xuất phân phối điện, kinh doanh bất động sản..,

Hợp tác giữa hai nước cũng tiến triển tích cực trong các lĩnh vực nông nghiệp, lao động, giáo dục, ứng phó biến đổi khí hậu… Việt Nam là nước đầu tiên trên thế giới chính thức đưa tiếng Nhật vào giảng dạy. Trong khi đó, Nhật Bản là một trong những nước viện trợ lớn nhất cho ngành giáo dục-đào tạo của Việt Nam. Đáng chú ý, hợp tác trong lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn ngày càng được chú trọng thúc đẩy. Hai bên đã thống nhất danh mục 15 dự án với tổng số vốn khoảng 20 tỷ USD ưu tiên triển khai trong lĩnh vực năng lượng xanh, trong đó một số dự án đã được triển khai như các dự án về mạng lưới truyền tải điện, dự án điện sinh khối....

Về văn hóa, hai dân tộc chia sẻ nhiều điểm tương đồng, với lịch sử giao lưu lâu đời. Sự vun đắp của các thế hệ đã tạo nên mối quan hệ gắn bó, bền vững. Gần 700 nghìn người Việt Nam đang làm việc và sinh sống tại Nhật Bản góp phần phát triển kinh tế-xã hội của cả Nhật Bản và Việt Nam.

Việt Nam và Nhật Bản cũng phối hợp hiệu quả tại các diễn đàn quốc tế như Liên hợp quốc, ASEAN+, APEC và ASEM, góp phần nâng cao vai trò của cả hai nước trong khu vực và trên thế giới.

Có thể nói quan hệ Việt Nam-Nhật Bản đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất, tin cậy chính trị rất cao. Nhật Bản rất tích cực ủng hộ Việt Nam về nhiều vấn đề trên các diễn đàn song phương và đa phương. Điều này thể hiện Nhật Bản coi trọng và mong muốn tăng cường quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam trên các lĩnh vực, cũng cho thấy vị thế, uy tín quốc tế của đất nước ta.

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại của Việt Nam; góp phần làm sâu sắc và thực chất hơn nữa quan hệ hợp tác trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Nhân dân giữa Việt Nam và Nhật Bản, giúp tăng cường tin cậy chính trị, củng cố quan hệ cá nhân giữa Lãnh đạo hai nước; đồng thời chuyến thăm sẽ tạo đột phá, thiết lập cơ chế hợp tác theo hướng bình đẳng, cùng có lợi, khai thác tối đa thế mạnh của hai nước trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục đào tạo, lao động, địa phương, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, đẩy mạnh hợp tác quốc phòng và an ninh, góp phần củng cố môi trường hòa bình, ổn định phục vụ phát triển.

Việt Cường -VOV