Đó là những dự án luật được sửa đổi, ban hành mới nhằm kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trao quyền cho các đô thị phát huy năng lực để trở thành cực tăng trưởng đóng góp mạnh mẽ cho phát triển đất nước. Tư duy lập pháp được đổi mới theo hướng thiết kế năng lực thực thi ngay trong từng quy định và là thước đo chất lượng luật.

Những khó khăn của địa phương, những vướng mắc của doanh nghiệp nếu không được xử lý kịp thời sẽ là điểm nghẽn của phát triển. Thực tế đó cũng cho thấy điểm nghẽn về thể chế vẫn là điểm nghẽn, nút thắt khi không giải quyết được câu hỏi năng lực thực thi ngay trong chính các quy định của luật.

Hoạt động lập pháp phải bắt đầu từ những vấn đề đang đặt ra trong thực tế. Mỗi dự án luật cần trả lời rõ đang tháo gỡ vướng mắc nào và tạo điều kiện gì cho người dân, doanh nghiệp.

Theo dõi phiên thảo luận các dự án luật tại đợt 1, kỳ họp không thường lệ Quốc hội khóa 16, ông Đoàn Tài Lê Minh ở Hà Nội nhận định: Qua kỳ họp này, tư duy xây dựng pháp luật của Quốc hội đã có sự thay đổi rõ rệt. Trọng tâm không còn dừng ở việc ban hành thêm luật, mà là dùng pháp luật để xử lý những vướng mắc từ thực tế, tạo môi trường thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp. 

Với người dân và doanh nghiệp, hiệu quả của pháp luật được nhìn thấy qua những thay đổi cụ thể: thủ tục có thuận lợi hơn, chi phí có giảm và hoạt động sản xuất, kinh doanh có bớt vướng mắc hay không. Vì vậy, điều được chờ đợi ở các quyết sách lần này là xác định đúng điểm nghẽn, sửa đúng quy định và tạo được cơ chế đủ rõ để thực hiện. Đây là nền tảng để cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng suất và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

 Trong phiên khai mạc kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: Với quyết tâm đạt mục tiêu tạo 4 bước chuyển chiến lược mà Hội nghị Trung ương 3 đã xác định, các cơ quan của Quốc hội, từng vị đại biểu Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy trong xây dựng pháp luật; chính sách, pháp luật được ban hành thực sự bám sát thực tiễn; đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp.

Thể chế không chỉ là những điều luật. Thể chế còn là cách luật được thực hiện. Mọi chính sách ngay từ khi được thiết kế đều phải mang trong mình "năng lực thực thi", mọi đạo luật ngay từ khi được thông qua đều phải sẵn sàng đi vào cuộc sống. Khi khoảng cách từ nghị trường đến thực tiễn được rút ngắn, khi từng quyết sách nhanh chóng chuyển hóa thành những công trình, dự án, dòng vốn đầu tư, cơ hội kinh doanh và chất lượng phục vụ người dân thì khi đó, lập pháp mới thực sự phục vụ kiến tạo, phát triển.