Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đầu tư, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vừa qua. Luật đã thể chế hóa các Chỉ thị, Nghị quyết, Kết luận của Bộ Chính trị nhằm tạo khuôn khổ pháp lý phù hợp với giai đoạn phát triển mới. Theo đó, Luật đã cắt giảm nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nhằm tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch, bình đẳng, thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Luật đã cắt giảm 62 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và sửa đổi 14 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, Luật Đầu tư sửa đổi 2026 đã ban hành Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mới thay thế, chỉ còn 137 ngành, nghề. Trong đó, lược bỏ một số ngành, nghề như: Kinh doanh súng bắn sơn; Kinh doanh thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên; Hành nghề đấu giá tài sản; Hành nghề thừa hành viên; Hành nghề quản lý, thanh lý tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã trong quá trình giải quyết phá sản; Kinh doanh dịch vụ kế toán; Kinh doanh hàng miễn thuế; Kinh doanh khí; Kinh doanh rượu; Kinh doanh khoáng sản; Hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến hoạt động mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam; Hoạt động dầu khí; Kinh doanh dịch vụ huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao động...

 Luật bổ sung ngành, nghề "Hoạt động dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực của cơ sở kinh doanh được ủy quyền" vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện….

Điều 3 Luật Đầu tư sửa đổi 2026 cũng đã quy định điều khoản chuyển tiếp khi áp dụng các quy định của Luật. Theo đó, đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục 4 của Luật Đầu tư năm 2025 nhưng đã bị bãi bỏ theo quy định của Luật này thì thực hiện như sau: Tổ chức, cá nhân được hoạt động đầu tư kinh doanh trong các ngành, nghề này mà không cần đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh; Trường hợp có nhu cầu, tổ chức, cá nhân được tiếp tục sử dụng các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc văn bản cho phép đầu tư kinh doanh khác đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp đến hết thời hạn của văn bản, giấy tờ đó mà không phải thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh, gia hạn;  Trường hợp hồ sơ đề nghị cấp, điều chỉnh, gia hạn các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc văn bản cho phép đầu tư kinh doanh khác đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiếp nhận hợp lệ trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành nhưng chưa trả kết quả, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông báo về việc ngừng giải quyết và trả hồ sơ cho cá nhân, tổ chức đã nộp.

Theo ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, ý nghĩa lớn nhất không nằm ở con số 62 ngành nghề được cắt giảm, mà ở việc thu hẹp phạm vi nhà nước can thiệp vào quyền gia nhập thị trường của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” là một thay đổi rất căn bản về tư duy quản lý. Từ chỗ doanh nghiệp phải chứng minh mình đủ điều kiện mới được kinh doanh, sang nhà nước xác lập những chuẩn mực rõ ràng, tôn trọng quyền tự chủ và trách nhiệm tự tuân thủ của doanh nghiệp, sau đó kiểm soát kết quả và xử lý. Đây không phải là giảm trách nhiệm quản lý, mà chuyển từ quản lý bằng cái cơ chế giấy phép sang quản lý bằng tiêu chuẩn, dữ liệu và cái trách nhiệm pháp lý nó cụ thể, nó rõ ràng hơn.