Tại hội trường Lữ đoàn 167, cán bộ, chiến sĩ các cơ quan, đơn vị cùng tham gia những tình huống, câu hỏi và phần thi tìm hiểu xoay quanh các nguy cơ từ tiền ảo, lừa đảo trên không gian mạng và tệ nạn xã hội. Những vấn đề tưởng như xa với nhiệm vụ trên biển lại được đặt trong chính đời sống hằng ngày của mỗi quân nhân.

Tàu 380 là đơn vị được giao phụ trách nội dung Ngày Pháp luật tháng 8. Thay vì truyền đạt một chiều, các báo cáo viên xây dựng tình huống để người nghe tự nhận diện nguy cơ, lựa chọn cách xử lý; đồng thời ứng dụng nền tảng trực tuyến, mã QR để tăng tương tác.

Thượng úy Lê Đình Long, Trưởng ngành 2 Tàu 380, cho biết: "Hình thức tạo được sự tương tác tốt nhất là xử lý các tình huống thực tế kết hợp với thi tìm hiểu pháp luật. Chẳng hạn, khi tuyên truyền về việc sử dụng mạng xã hội, tôi đưa ra một tình huống gần gũi để bộ đội tự lựa chọn phương án và giải thích vì sao mình chọn như vậy. Sau đó, nội dung được chuyển thành câu hỏi trắc nghiệm trên nền tảng trực tuyến để mọi người dùng điện thoại quét mã QR và cùng tham gia. Qua cách làm này, những vấn đề tưởng như khô khan lại trở thành câu chuyện rất gần với cuộc sống hằng ngày.”

Điều quan trọng sau mỗi buổi tuyên truyền không phải là cán bộ, chiến sĩ nhớ được bao nhiêu quy định, mà là họ có thể vận dụng những kiến thức ấy khi gặp tình huống thực tế. Trung sĩ Phạm Toàn Năng, chiến sĩ máy Tàu 382 chia sẻ: "Những cách tuyên truyền trực quan, gần gũi giúp các chiến sĩ trẻ nhận thức rõ hơn trách nhiệm của bản thân. Qua các hình thức tuyên truyền mới, tôi hiểu rõ hơn trách nhiệm của bản thân và chủ động điều chỉnh hành vi. Trong công việc, tôi thận trọng hơn, nhất là khi xử lý các tình huống có liên quan đến pháp luật. Đồng thời, tôi cũng tích cực nhắc nhở đồng chí, đồng đội cùng nâng cao ý thức và chấp hành nghiêm kỷ luật.”

Tại Lữ đoàn 167, mỗi tháng một đơn vị đảm nhiệm Ngày Pháp luật cũng đồng nghĩa với việc đội ngũ cán bộ, báo cáo viên phải liên tục tìm tòi cách làm mới. Đây là yếu tố giúp hoạt động không trở thành hình thức, lặp lại. Đại úy Nguyễn Tuấn Anh, Chính trị viên Tàu 953 cho rằng, muốn tuyên truyền pháp luật hiệu quả, người báo cáo viên phải bắt đầu từ những vấn đề bộ đội thực sự quan tâm.

“Theo tôi, trước hết người báo cáo viên cần thay đổi cách tiếp cận, không chỉ đặt câu hỏi ‘mình cần nói gì’, mà phải xác định ‘bộ đội cần biết gì, thường gặp tình huống nào’. Khi chuẩn bị nội dung, cần lựa chọn những quy định thiết thực, gắn với nhiệm vụ, đời sống, những vấn đề đang được quan tâm trên mạng xã hội và tình hình an ninh chính trị trên địa bàn đóng quân. Về phương pháp, cần hạn chế cách truyền đạt một chiều, tăng cường hỏi - đáp, xử lý tình huống, trò chơi để bộ đội được trực tiếp tham gia.”  Đại úy Nguyễn Tuấn Anh chia sẻ thêm.

Khi người nghe được tự suy nghĩ, lựa chọn và xử lý một tình huống, kiến thức pháp luật không còn dừng ở việc “biết”, mà từng bước trở thành khả năng ứng xử. Đó cũng là lý do Lữ đoàn duy trì Ngày Pháp luật theo hình thức luân phiên. Mỗi đơn vị có cơ hội thể hiện cách làm riêng; mỗi báo cáo viên có thêm một lần nghiên cứu, chuẩn bị và đứng trước tập thể để truyền đạt kiến thức pháp luật.

Với đơn vị quân đội, hiểu và chấp hành pháp luật không chỉ nhằm phòng ngừa vi phạm trong đời sống. Đó còn là một phần của quá trình xây dựng bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm của người quân nhân. Đại tá Nguyễn Thành Nhân, Chính ủy Lữ đoàn 167, nhấn mạnh: "Với chúng tôi, thước đo cuối cùng không phải là bộ đội nhớ được bao nhiêu điều luật, mà là sau khi được giáo dục, họ có tự giác làm đúng hay không. Vì vậy, Lữ đoàn đánh giá hiệu quả trên ba phương diện: nhận thức đúng, hành động đúng và kết quả chấp hành; trong đó đặc biệt quan tâm ý thức tự giác, việc tuân thủ quy định trong công tác, huấn luyện, sinh hoạt và tình hình vi phạm, mất an toàn có được ngăn ngừa, giảm thiểu hay không. Chuyển biến rõ nhất là cán bộ, chiến sĩ ngày càng chủ động tìm hiểu pháp luật, biết tự nhận diện nguy cơ, tự điều chỉnh hành vi và nhắc nhở nhau chấp hành". 

Từ “chấp hành vì yêu cầu của tổ chức” đến “chấp hành bằng ý thức tự giác” là một bước chuyển quan trọng trong xây dựng người quân nhân. Ngày Pháp luật vì thế không chỉ mang lại kiến thức cho người nghe mà còn tạo môi trường để cán bộ, chiến sĩ rèn luyện khả năng nghiên cứu, trình bày và vận dụng pháp luật. Mỗi tháng, một đơn vị chủ trì; mỗi tháng lại có những nội dung và cách tiếp cận mới. Qua đó, những cán bộ trẻ từng bước tích lũy kiến thức, kỹ năng tuyên truyền và kinh nghiệm xử lý các tình huống thực tế. Họ có thể trở thành những hạt nhân tuyên truyền pháp luật, những báo cáo viên trong tương lai của đơn vị.

Với người lính Hải quân, hiểu đúng pháp luật còn có ý nghĩa rộng hơn. Đó là hiểu những quy định gắn với nhiệm vụ, hiểu trách nhiệm của mình, biết đâu là giới hạn không được vượt qua và biết cách ứng xử đúng đắn trước những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn. Vững pháp luật để vững kỷ luật; vững kỷ luật để vững bản lĩnh. Từ những Ngày Pháp luật được duy trì đều đặn, ý thức ấy từng bước trở thành hành trang của mỗi cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 167 để  bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Hà Phương