Chương trình do Viện Đổi Mới Mới Sáng Tạo Văn Hoá Giáo Dục và Khởi Nghiệp Việt Nam phối hợp với Hội quán các bà mẹ và Trung tâm văn hóa Nếp Xưa tổ chức, diễn ra tại Câu Lạc Bộ Ngoại Ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội), ở số 2 Phạm Văn Đồng, Cầu Giấy, Hà Nội. Đây là hoạt động hướng tới việc kết nối các thế hệ, nuôi dưỡng tình thân và khuyến khích mỗi người tìm được một nhịp sống cân bằng hơn giữa bản thân, gia đình và xã hội.

Từ nếp nhà xưa đến đời sống hôm nay

Theo Ban tổ chức, trong nhịp sống hiện đại, những khoảnh khắc tưởng như bình thường - một bữa cơm, một buổi đi chợ, một cuộc trò chuyện - lại ngày càng khó để các thành viên trong gia đình cùng có mặt bên nhau.. Vì vậy, Chương trình không chỉ nhìn lại những câu chuyện của quá khứ, mà còn tìm hiểu những nếp sinh hoạt, cách ứng xử và giá trị gia đình đã được hình thành trong đời sống xưa, từ đó đặt câu hỏi: điều gì đáng được giữ lại, điều gì cần thay đổi và điều gì có thể được tiếp nối hiện nay?

Thông điệp xuyên suốt mà Chương trình hướng đến là “Kết nối lại mạch nguồn nếp nhà - Nuôi dưỡng tình thân - Cân bằng nhịp sống”.

Dự kiến mỗi tháng chương trình giới thiệu một chủ đề, thông qua các hoạt động triển lãm, tọa đàm và thực hành.

Chia sẻ về ý nghĩa của chương trình, đại diện Ban tổ chức cho biết: “Không tham vọng phục dựng nguyên trạng một mô hình gia đình trong quá khứ. Thay vào đó, các chủ đề được tiếp cận từ góc nhìn lịch sử, văn hóa để mỗi người Việt cùng trả lời câu hỏi “Giữ điều gì, thay đổi điều gì và sáng tạo điều gì. Từ nếp nhà, mỗi người có thêm điểm tựa để làm việc, trưởng thành và sống có trách nhiệm với cộng đồng”.

“Tiền nhân lập chợ” - Từ một phiên chợ, hiểu một nếp nhà

Mở đầu cho chuỗi 12 chủ đề của Chương trình “Nếp nhà xưa - Mạch sống người Việt” là hoạt động “Tiền nhân lập chợ”. Với cách tiếp cận “Từ một phiên chợ, hiểu một nếp nhà”, sự kiện không chỉ nhìn chợ như một nơi trao đổi sản vật, mà còn như một không gian xã hội, nơi mọi người gặp gỡ, giao tiếp, trao đổi, giữ chữ tín và hình thành những cách ứng xử với cộng đồng.

Hòa mình vào “Tiền nhân lập chợ”, mỗi người được tìm hiểu vai trò của chợ trong đời sống cộng đồng qua các tư liệu có nguồn gốc lịch sử; khám phá cách ứng xử trong mua bán, từ lời mời, thương lượng đến sự tôn trọng công sức của người khác; tìm hiểu ý nghĩa của chữ tín qua những tình huống mua bán cụ thể; đồng thời được chia sẻ ký ức về những lần đi chợ cùng ông bà, cha mẹ hoặc người thân..

Điểm nhấn của “Tiền nhân lập chợ” là sự kết hợp giữa tư liệu, câu chuyện và trải nghiệm trực tiếp. Không gian triển lãm gợi lại một góc chợ xưa, nơi người tham dự có thể thử cách mời chào, trao đổi, thương lượng và ứng xử trong mua bán. Từ đó cảm nhận những giá trị làm nên tinh thần “thuận mua vừa bán”.

Một hoạt động tương tác đáng chú ý khác là “Bản đồ ký ức”. Người tham dự sẽ viết lại một ký ức về ngôi chợ, ngôi làng hoặc khu phố nơi mình từng sống và góp vào một bản đồ chung. Phiên tọa đàm quy tụ các khách mời với góc nhìn từ lịch sử, văn hóa, tư liệu lưu trữ và đời sống thực tế, cùng trao đổi về vai trò của chợ trong cộng đồng, chữ tín trong giao tiếp và mối liên hệ giữa nếp nhà với đời sống xã hội.

Một trải nghiệm để mang về nhà

Đối tượng trọng tâm của chương trình là người trẻ đang xây dựng nếp sống và gia đình; cha mẹ muốn cùng con tìm hiểu và trải nghiệm; người trung niên, cao tuổi có những ký ức và kinh nghiệm muốn trao truyền; cùng những người làm trong lĩnh vực giáo dục, văn hóa, truyền thông và nghề thủ công.

Ban tổ chức khuyến khích người tham dự đăng ký theo “cặp người thân” hoặc khác thế hệ để cùng trải nghiệm và trò chuyện, đồng thời tạo điều kiện để những người tham dự một mình vẫn có thể kết nối và tham gia đầy đủ các hoạt động.

Sau sự kiện, mỗi người được khuyến khích chọn một việc nhỏ để thực hiện trong bảy ngày tiếp theo như: Cùng người thân dùng một bữa cơm, đi chợ, trò chuyện hoặc đơn giản là dành một khoảng thời gian thật sự có mặt bên nhau. Điều chương trình mong muốn mang về nhà không phải là một món đồ lưu niệm, mà là một câu chuyện, một cách nhìn và một việc nhỏ có thể tiếp tục trong đời sống hằng ngày./.