Chung cư Iris Garden, phường Nam từ Liêm, thành phố Hà Nội – nơi sinh sống của gần 4.000 cư dân – từng được giới thiệu là khu đô thị hiện đại, tiện nghi, đảm bảo chất lượng sống cao cấp. Tuy nhiên, sau nhiều năm đưa vào vận hành, hàng loạt vấn đề liên quan đến hệ thống kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy, thang máy và đặc biệt là quỹ bảo trì đang khiến đời sống cư dân rơi vào tình trạng bất an kéo dài. Đáng chú ý, số tiền quỹ bảo trì lên đến gần 70 tỷ đồng chưa được bàn giao đầy đủ từ chủ đầu tư, dẫn đến nhiều hạng mục xuống cấp nhưng không có kinh phí sửa chữa.

Với nhiều cư dân tại Iris Garden, cảm giác an cư trọn vẹn dường như vẫn chưa thành hiện thực. Trong những căn hộ khang trang, nỗi lo về sự an toàn và chất lượng sống vẫn thường trực. Đặc biệt, mỗi khi nghe thông tin về các vụ cháy nổ tại chung cư, nhiều gia đình không khỏi thấp thỏm. Hệ thống kỹ thuật, lối thoát hiểm hay công tác vận hành tòa nhà trở thành mối quan tâm lớn đối với cư dân, nhất là những gia đình có người già và trẻ nhỏ. Sự bất an ấy không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn tác động trực tiếp đến niềm tin của người dân vào môi trường sống mà họ đã lựa chọn. Ông Bùi Thanh Sơn, cư dân 8.8 CT3 Chung cư Iris Garden cho biết, cư dân ở đây luôn sống trong trạng thái bất an, đặc biệt là vào giờ cao điểm hoặc ban đêm:

“Ảnh hưởng trực tiếp vẫn là hệ thống thang máy và tất cả hệ thống hành lang đường đi xe ô tô, xe máy lên xuống đang nằm trong thời gian bảo trì nhưng chủ đầu không bảo trì. Cư dân rất bức xúc, ảnh hưởng đến quyền lợi của cư dân, không có thang máy đi lên xuống, ảnh hưởng đến thời gian làm việc, ảnh hưởng đến việc đưa con cháu đi học. Do vậy, quỹ bảo trì không có ảnh hưởng rất nhiều đến cư dân sống tại chung cư này”.

Không chỉ dừng lại ở bất tiện sinh hoạt, nhiều cư dân còn lo ngại các rủi ro an toàn có thể xảy ra bất cứ lúc nào khi hệ thống kỹ thuật không được duy tu đúng quy định. Tình trạng xuống cấp không chỉ diễn ra ở một vài hạng mục riêng lẻ, mà được phản ánh là có tính hệ thống, kéo dài trong thời gian dài. Chị Nguyễn Thị Ngân, một trong những cư dân chuyển vào sinh sống tại chung cư này từ đầu cho biết, cư dân đã nhiều lần kiến nghị nhưng việc khắc phục chưa được xử lý triệt để do thiếu nguồn kinh phí bảo trì:

“Ảnh hưởng rất lớn. Hiện tại thang máy đang có rất nhiều vấn đề. Buổi sáng các con đi học cũng như mọi người đi làm thì chen chúc nhau trong thang máy. Khi thang máy hỏng đến 2-3 cái vào buổi sáng thì có rất nhiều hộ cư dân phải chạy thang bộ để đưa con đi học cho kịp thời gian. Tôi mong muốn Ban quản lý tòa nhà cũng như chủ đầu tư sẽ phải có trách nhiệm để bảo trì các hạng mục đang bị hư hỏng tại tòa nhà”.

Những phản ánh này cho thấy áp lực lớn đối với hạ tầng vận hành, đặc biệt tại những thời điểm cao điểm sinh hoạt trong ngày. Theo quy định tại Luật Nhà ở năm 2014, quỹ bảo trì 2% là khoản kinh phí bắt buộc do chủ đầu tư thu và phải bàn giao lại cho Ban quản trị sau khi được thành lập. Tại Chung cư Iris Garden, Ban quản trị đã được thành lập từ cuối năm 2022, tuy nhiên đến nay việc bàn giao quỹ bảo trì vẫn chưa được thực hiện đầy đủ. Anh Trương Minh Sang – căn 3.7 CT3 bức xúc:

“Cư dân chúng tôi rất là lo lắng và bức xúc bởi vì rất nhiều năm rồi mà quỹ bảo trì của cư dân đến hiện nay cũng chưa đòi được. Tôi được biết quỹ bảo trì hiện tại không đủ để vận hành cũng như bảo dưỡng, bảo trì tất cả các hạng mục trong chung cư từ phòng cháy chữa cháy cho đến thang máy, hệ thống điện và thậm chí là xử lý nước thải. Chúng tôi đang sống trong một ngày tháng mà cảm giác rất lo lắng và lo sợ vì nếu như đột ngột có xảy ra sự cố gì chẳng biết kêu ai”.

Nhiều cư dân lớn tuổi cho rằng vấn đề không chỉ là kỹ thuật mà còn là trách nhiệm quản lý và sự can thiệp của cơ quan chức năng. Bà Tiết Thị Ninh – căn 9.10 CT3 đề nghị:

“Tôi đề nghị UBND phường Từ Liêm thực hiện hai việc: một là cưỡng chế nếu có dấu hiệu vi phạm, hai là chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra theo hướng dẫn của Sở Xây dựng. Chúng tôi chỉ mong cuộc sống ổn định”.

Ông Hà Hải Thắng, Trưởng Ban quản trị chung cư Iris Garden cho biết, việc thiếu kinh phí khiến nhiều hạng mục xuống cấp nghiêm trọng, đặc biệt là hệ thống phòng cháy, thang máy, xử lý nước thải và trạm biến áp:

“Cái vướng mắc lớn nhất là không có nguồn quỹ bảo trì để duy trì hoạt động của tòa nhà. Theo chủ đầu tư thì tổng quỹ hơn 70 tỷ nhưng đến tháng 4 năm 2024 mới bàn giao 4 tỷ, sau đó không có thêm”.

Theo ghi nhận của phóng viên, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Nhuệ Giang – chủ đầu tư dự án – đã nhiều lần không tham dự các buổi làm việc theo thư mời của chính quyền địa phương và Ban quản trị. Việc vắng mặt kéo dài khiến quá trình đối thoại bị gián đoạn, các tồn tại không được giải quyết triệt để.

Ngày 16/04/2026, tại buổi làm việc 4 bên bao gồm: UBND phường Từ Liêm; Ban quản trị nhà chung cư Iris Garden; Đại diện Tổ dân phố và Đại diện Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng Nhuệ Giang, UBND phường Từ Liêm đã yêu cầu Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng Nhuệ Giang trước 30/4/2026 phải xác nhận lộ trình bàn giao số tiền theo Kế hoạch bảo trì nhà chung cư Iris Garden do Ban quản trị lập đã gửi Công ty Nhuệ Giang. Tuy nhiên để đảm bảo an toàn, an sinh cho cư dân, Công ty Nhuệ Giang phải bàn giao 5 tỷ đồng cho Ban quản trị nhà chung cu Iris Garden trước ngày 15/5/2026, phần còn lại (7 tỷ đồng) chậm nhất bàn giao trước ngày 30/6/2026. Liên quan tới vướng mắc việc chậm làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ, phường Từ Liêm yêu cầu Công ty Nhuệ Giang có văn bản thông báo đến cư dân tại dự án./.