Khi các triệu chứng của việc thiếu vi chất dinh dưỡng bộc lộ thì thường là ở giai đoạn muộn, can thiệp khó khăn. 

Trong số các vi chất dinh dưỡng thiết yếu, vitamin A có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, thị giác, bảo vệ toàn vẹn biểu mô và tăng cường miễn dịch cho trẻ em. Bổ sung vitamin A liều cao cho trẻ trong độ tuổi là can thiệp dinh dưỡng dự phòng hiệu quả, an toàn, chi phí thấp nhưng mang lại lợi ích lớn trong phòng chống thiếu vitamin A và tăng cường sức khỏe trẻ em... Việc tổ chức chiến dịch định kỳ 2 đợt mỗi năm giúp trẻ em được bổ sung vitamin A đúng thời điểm, đúng liều lượng; Từ đó góp phần  bảo vệ hệ miễn dịch và hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện. Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng cho biết, đợt 1 của năm 2026, Chiến dịch bổ sung vitamin A được tổ chức vào tháng 6 và tháng 7, đối với trẻ từ 6 tháng đến dưới 60 tháng tuổi tại 23 tỉnh/thành phố và trẻ từ 6 tháng đến dưới 36 tháng tuổi tại 18 tỉnh/thành phố. Đợt 2 của chiến dịch diễn ra vào tháng 12.

“Ngày vi chất dinh dưỡng là dịp để chúng ta hiện thực hóa mạnh hơn Luật phòng bệnh và Nghị định 165/2026 NĐ-CP để phòng, chống thiếu vi chất dinh dưỡng và phục vụ nền tảng cho sức khỏe và cũng như là dinh dưỡng để nâng cao tầm vóc, thể lực, trí dụng cho người Việt Nam. Luật Phòng bệnh đã nhấn mạnh việc chăm sóc dinh dưỡng vòng đời; Có nghĩa là câu chuyện vi chất dinh dưỡng tập trung cho bà mẹ và trẻ em, nhưng vẫn phải quan tâm đối với tất cả các đối tượng khác.”- PGS.TS.BS Trương Tuyết Mai khẳng định.

Theo các chuyên gia, việc phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng là nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, với sự phối hợp của ngành y tế, chính quyền địa phương, nhà trường, gia đình và cộng đồng. Thạc sĩ, bác sĩ Trịnh Hồng Sơn, Giám đốc Trung tâm Giáo dục Truyền thông dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng) khuyến nghị các gia đình hãy đưa trẻ trong độ tuổi đi uống vitamin A theo hướng dẫn của trạm y tế xã, phường; Đồng thời duy trì chế độ ăn đa dạng, hợp lý, sử dụng thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng và thực hiện chăm sóc dinh dưỡng đúng cách.

“Trên đời này không có loại thực phẩm nào mà lại thay thế được tất cả các loại thực phẩm khác, trừ sữa mẹ đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi. Kể cả những thực phẩm mà bây giờ được ứng dụng công nghiệp siêu chế biến cũng không bao giờ đủ các chất dinh dưỡng mà cơ thể cần. Cho nên trong bữa ăn cần đa dạng thực phẩm để cơ thể có một bản năng là thiếu cái gì hấp thu chất đó và các thực phẩm khi vào cơ thể sẽ tương tác hỗ trợ lẫn nhau để hấp thu và chuyển hóa. Tôi lấy ví dụ, nếu thức ăn có chứa sắt và các dạng vitamin tan trong dầu, nhưng bữa ăn lại thiếu dầu mỡ thì không hòa tan được các vitamin và khoáng chất đó và cơ thể cũng không hấp thu được”- Ths. BS Trịnh Hồng Sơn chia sẻ.

Tại Việt Nam, theo kết quả Tổng điều tra Dinh dưỡng năm 2020 của Viện Dinh dưỡng, tỷ lệ thiếu máu ở trẻ em 6–59 tháng tuổi là 18,1%, phụ nữ có thai là 25,4% và phụ nữ tuổi sinh đẻ là 16,2%. Tỷ lệ thiếu vitamin A tiền lâm sàng ở trẻ 6–59 tháng tuổi là 8,9%, trong đó tỷ lệ thiếu vitamin A ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc lên tới 13,4%;  tỷ lệ vitamin A trong sữa mẹ thấp ở bà mẹ cho con bú là 16,7%. Đáng chú ý, tình trạng kẽm huyết thanh thấp vẫn còn phổ biến ở các nhóm nguy cơ cao. Tỷ lệ kẽm huyết thanh thấp ở phụ nữ có thai là 63,0%; ở phụ nữ tuổi sinh đẻ là 44,3%; ở trẻ 6–59 tháng tuổi là 53,3%.

Bên cạnh đó, tình trạng i-ốt còn chưa đồng đều giữa các vùng sinh thái và khu vực địa lý. Trung vị i-ốt niệu ở phụ nữ có thai năm 2020 là 85µg/L. Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng muối i-ốt đạt chuẩn theo khuyến nghị là 21,2%, cho thấy cần tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp phòng chống thiếu i-ốt trong cộng đồng…. Số liệu điều tra từ khảo sát dinh dưỡng Đông Nam Á (SEANUT II) tại Việt Nam năm 2021 cũng cho thấy, 38,6% trẻ từ 6 đến 11 tháng tuổi bị thiếu máu trong khi tỷ lệ thiếu máu là 7,6% ở nhóm trẻ lớn hơn (trẻ từ 7–11,9 tuổi). Với nhóm trẻ từ 4 – 11,9 tuổi tỷ lệ thiếu vitamin D là 31,1%, trong khi 60,8% trẻ ở độ tuổi này có nồng độ kẽm huyết thanh thấp./.

Văn Hải/VOV1