Bệnh truyền nhiễm gia tăng, chuyên gia khuyến nghị tiếp cận “miễn dịch trọn đời”
VOV1 - Hội nghị khoa học “Hành trình miễn dịch trọn đời - Góc nhìn đa chiều về cơ hội và thách thức” do Hội Y học Dự phòng Việt Nam phối hợp cùng Pfizer Việt Nam tổ chức mới đây đã thu hút hơn 400 chuyên gia trong các lĩnh vực dịch tễ, nhi khoa, nội khoa và sản phụ khoa.

Với cam kết dài hạn trong việc đồng hành cùng cộng đồng y tế, Pfizer Việt Nam tham gia hội nghị với vai trò hỗ trợ khoa học, nhằm góp phần thúc đẩy trao đổi chuyên môn, tạo điều kiện chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và cập nhật thông tin khoa học phục vụ thực hành - qua đó hỗ trợ đội ngũ nhân viên y tế tiếp cận tri thức một cách hệ thống, phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Tại hội nghị, các chuyên gia nhận định mô hình bệnh tật đang thay đổi, trong đó bệnh truyền nhiễm không chỉ tập trung ở trẻ em mà gia tăng rõ ở người lớn tuổi và người có bệnh nền.

Theo GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, trong bối cảnh dịch tễ biến động, công tác dự phòng cần dựa trên dữ liệu khoa học và kinh nghiệm quốc tế. Ông cho rằng, cách tiếp cận “miễn dịch trọn đời” giúp xây dựng chiến lược bảo vệ sức khỏe để nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Còn PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết: người từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ cao mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, với tỷ lệ biến chứng và tử vong cao hơn. Các bệnh nhiễm trùng này còn có thể làm nặng thêm bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường.

Đáng chú ý, tình trạng đồng nhiễm virus và vi khuẩn có thể khiến bệnh diễn tiến nặng nhanh, làm tăng nguy cơ tử vong. Tuy nhiên, tỷ lệ dự phòng tại Việt Nam còn thấp. Khảo sát năm 2024 cho thấy chỉ 11,5% người lớn được phòng ngừa phế cầu, trong khi chưa đến 6% người cao tuổi tiêm phòng cúm hằng năm.

Từ kinh nghiệm quốc tế, GS. Sasisopin Kiertiburanakul (Đại học Mahidol, Thái Lan) dẫn chứng nghiên cứu năm 2024 trên 825 bệnh nhân cho thấy các biện pháp dự phòng có thể giúp giảm khoảng 73,3% nguy cơ nhiễm trùng hô hấp dưới ở người từ 60 tuổi trở lên, kể cả nhóm có bệnh nền.

Ở chiều ngược lại của vòng đời, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tiếp tục là nhóm có nguy cơ cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

Theo số liệu được trình bày tại hội nghị, năm 2021 có khoảng 2,18 triệu ca tử vong toàn cầu do nhiễm trùng hô hấp dưới (không tính COVID-19). Riêng năm 2023, viêm phổi gây khoảng 2,5 triệu ca tử vong, trong đó phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu.

GS.TS.BS Nguyễn Viết Tiến, Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam nhấn mạnh, virus hợp bào hô hấp (RSV) là tác nhân phổ biến gây bệnh nặng ở trẻ nhỏ. Hầu hết trẻ em đều nhiễm RSV trước 2 tuổi, trong đó nhóm 0 - 6 tháng tuổi có nguy cơ nhập viện cao nhất.

Tại khu vực Đông Nam Á, tỷ lệ nhiễm RSV ở Việt Nam được ghi nhận khoảng 35,5% và virus này lưu hành quanh năm. Đáng lưu ý, nhiều trẻ nhập viện là trẻ sinh đủ tháng, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.

Một vấn đề được nhiều chuyên gia đề cập là tâm lý do dự trong việc chủ động dự phòng bệnh.

GS. Jana Shaw (Đại học Upstate, Hoa Kỳ) cho rằng sự do dự không đồng nghĩa với từ chối, mà thường là trạng thái phân vân do thiếu thông tin, lo ngại về an toàn hoặc chi phí. Điều này khiến tỷ lệ tiếp cận các biện pháp dự phòng vẫn thấp dù dịch vụ đã sẵn có.

Từ các phân tích trên, hội nghị thống nhất rằng cần chuyển từ cách tiếp cận “chữa bệnh” sang “phòng bệnh theo vòng đời”. Theo đó, mỗi người cần được theo dõi và bảo vệ sức khỏe liên tục từ khi còn nhỏ đến khi về già, phù hợp với từng giai đoạn và nguy cơ cụ thể.

Các chuyên gia cho rằng, nếu được triển khai đồng bộ, cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm số ca mắc bệnh truyền nhiễm mà còn giảm chi phí điều trị, giảm quá tải bệnh viện và nâng cao chất lượng sống của người dân.

PV/VOV

Xem trên các nền tảng khác

Bình luận