Nửa vòng trái đất - một ngôi làng

Thứ bảy, 13:25, 15/08/2026

VOV1 - George Mizo từng là một người lính Mỹ tham chiến ở chiến trường Việt Nam cách đây hơn 50 năm. Chiến tranh kết thúc, mặc dù cách xa nửa vòng trái đất nhưng ông vẫn nhiều lần trở lại chiến trường xưa ở Việt Nam để bắc một “cây cầu hòa giải”.

Trên hành trình đối diện với quá khứ, Geogre Mizo cùng những người đồng hành đã chung tay xây dựng nên làng Hữu Nghị Việt Nam. Suốt hàng chục năm qua, nơi đây đã trở thành địa chỉ tiếp nhận, điều trị và dạy nghề cho những nạn nhân nhiễm chất độc hóa học chiến tranh.

Ông George Mizo (bên phải) cắt băng khánh thành làng Hữu Nghị Việt Nam năm 1998

Trở về từ Việt Nam, George mang theo những vết thương thẳm sâu trong tâm trí. Những gì chứng kiến trong chiến tranh khiến George dần nhận ra một điều: ông và cả những người dân Việt Nam đều không mong muốn cuộc chiến ấy. Năm 1988, George Mizo quyết định trở lại chiến trường xưa.

Điều George nhận được khi trở lại Việt Nam không phải là sự căm ghét mà ông từng lo sợ, mà là sự cởi mở và mong muốn cùng nhau hàn gắn những vết thương chiến tranh. Sự đón nhận đầy bất ngờ ấy càng thôi thúc George quyết tâm “bắc một nhịp cầu hòa giải”. Ông dành 6 năm đi nhiều quốc gia để thuyết phục, huy động tài chính, theo đuổi mục đích xây dựng một mái nhà chung dành cho nạn nhân chiến tranh tại Việt Nam. Ngôi làng có tên làng Hữu Nghị - đẹp như tâm nguyện của George Mizo.

Năm 1993, trên một cánh đồng ngoại ô thành phố Hà Nội, những cựu binh Mỹ và Việt Nam vui mừng khôn xiết cùng đặt những viên gạch khởi công Làng Hữu Nghị. Tháng 3/1998, ngôi làng chính thức mở rộng cánh cửa đón những cư dân đầu tiên là nạn nhân nhiễm chất độc hóa học trong chiến tranh.

Vợ chồng ông George Mizo và các tình nguyện viên quốc tế tại làng Hữu Nghị Việt Nam

George Mizo không có nhiều thời gian để chứng kiến thành quả của những việc mình đã làm. 4 năm sau khi làng Hữu Nghị Việt Nam chính thức hoạt động, ông qua đời trong một cơn đột quỵ ở Đức. Không còn sự đóng góp của George Mizo nhưng tâm nguyện tốt đẹp của ông vẫn được tiếp nối. Vợ ông, bà Roshi Mizo, thay chồng gánh vác vai trò Chủ tịch Ủy ban quốc tế về Làng Hữu nghị Việt Nam.

Tại ngôi làng yên bình nằm dưới những tán cây xanh mát ở phường Xuân Phương, thành phố Hà Nội, mỗi năm, có khoảng 500-600 cựu chiến binh đến đây điều dưỡng. Trung tâm Y tế của Làng kết hợp các biện pháp điều trị đông y, tây y và cả vật lý trị liệu với nhiều phòng chức năng.

Khoảng 120 em là con, cháu của các cựu chiến bịnh bị nhiễm chất độc dioxin dẫn đến dị tật bẩm sinh và nhiều bệnh lý khác cũng đang được chăm sóc, điều trị dưới những mái nhà của làng Hữu Nghị.

Khoảng 120 em thuộc thế hệ F2, F3 nhiễm chất độc da cam/dioxin đang được chăm sóc tại làng Hữu Nghị Việt Nam

28 năm kể từ khi Làng Hữu Nghị Việt Nam ra đời, một cây cầu hòa giải bền chặt đã và đang được vun đắp mỗi ngày. Cây cầu ấy nối giữa từng đứng ở hai đầu chiến tuyến, họ đã tìm được cách đứng về cùng một phía - phía của hòa bình.