Với thời lượng 25 phút, bộ phim tài liệu "Trên chiếc xe lăn" đưa người xem đến với những lát cắt chân thực và giàu cảm xúc về cuộc sống của những người thương binh sau khi trở về từ khói lửa chiến tranh.

   Hình ảnh chiếc xe lăn được sử dụng như một biểu tượng xuyên suốt tác phẩm, không chỉ phản ánh những khó khăn, mất mát mà các thương, bệnh binh phải đối diện trong cuộc sống thường nhật, mà còn khắc họa ý chí bền bỉ, nghị lực phi thường và khát vọng tiếp tục cống hiến của họ. Dẫu mang trên mình những thương tật không thể lành, họ vẫn giữ trọn tinh thần lạc quan, yêu cuộc sống và âm thầm truyền đi nguồn cảm hứng về nghị lực sống tới thế hệ hôm nay.  

   Những câu chuyện dung dị nhưng đầy sức nặng trong bộ phim đã để lại nhiều dư âm trong lòng khán giả trẻ. Anh Hoàng Nguyễn Trọng Dũng, Uỷ viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An chia sẻ: “Từ trước đến nay, đây là bộ phim để lại cho tôi cảm nhận sâu sắc nhất, những người chiến sĩ trên những chiếc xe lăn vẫn tiếp tục sống với nghị lực phi thường và cũng không buồn, họ luôn cố gắng để hòa nhập với cộng đồng, hoà nhập với cuộc sống hiện tại. Qua bộ phim, chúng ta thấy được nỗi đau của chiến tranh, để các bạn trẻ có thể biết được sự hy sinh của các bậc tiền nhân và chúng ta cũng phải có những hành động thiết thực trong tri ân, biết ơn các bác.”    

    Còn với chị Đoàn Thị Loan, xã Ứng Thiên, Hà Nội, bộ phim đã để lại ấn tượng sâu sắc cùng những hình ảnh không thể quên: “Thước phim trải qua rất nhanh nhưng trong tôi có nhiều cảm xúc và ấn tượng đặc biệt với hình ảnh đoàn xe lăn đưa bác đi về nghĩa trang để an nghỉ. Các đồng đội không thể đi như bình thường mà phải ngồi trên chiếc xe lăn. Khi quay cận cảnh chỉ còn chiếc xe lăn, mà không có người, cảnh đấy làm tôi bồi hồi xúc động, những cảm xúc mình không thể diễn đạt hết bằng lời.”  

    Là một trong những nhân vật xuất hiện trong bộ phim, ông Phạm Hồng Tư, chiến sĩ công binh chiến thuật thuộc Trung đoàn 48, Sư đoàn 320, Quân đoàn 3, thương binh với tỷ lệ thương tật 91%, không giấu được xúc động khi nhớ về những năm tháng chiến đấu ác liệt. Ông kể, trong một lần làm nhiệm vụ xây dựng Sở Chỉ huy Trung đoàn, đơn vị bất ngờ bị địch phục kích và bao vây tứ phía. Ba tiểu đội phải rút vào khu rừng mới mọc sau khi phát quang, cầm cự từ sáng đến gần tối trong điều kiện không có nước uống, cạn lương khô.

    Những ký ức ấy như sống dậy nguyên vẹn khi ông xem lại bộ phim ghi lại câu chuyện của chính mình và đồng đội. Ông Phạm Hồng Tư chia sẻ: “Nghệ sĩ nhân dân Lê Mạnh Thích làm bộ phim này ghi lại quá trình những người thương binh như chúng tôi trong đời thường như thế nào, chúng tôi xem rất cảm động, để lại trong tim rất nhiều hình ảnh, khích lệ chúng tôi vượt lên những thương tật. Hiện nay xem lại thì rất nhiều đồng đội chúng tôi đã về với cõi vĩnh hằng rồi. Chúng tôi rất cảm xúc.”   

    Dõi theo từng hình ảnh về cuộc sống của những người đồng đội sau chiến tranh, ông Nguyễn Ngọc Minh, Chi Hội trưởng Chi Hội Cựu Chiến binh xã Ứng Thiên, Hà Nội cũng không giấu được niềm xúc động: “Sau khi xem những thước phim này chúng tôi càng hiểu rõ sự hy sinh mất mát của đồng đội mình và bản thân chúng tôi là những người cựu chiến binh hiện nay đang sống và đang công tác nguyện đem hết khả năng, sức mình để cống hiến công tác của Hội Cựu chiến binh, công tác quốc phòng của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, góp phần nhỏ bé vào công cuộc xây dựng phát triển đất nước ngày càng đổi mới và giàu mạnh. Các thế hệ trẻ hôm nay hãy tiếp nối cha ông, đoàn kết một lòng, tham gia nghĩa vụ quân sự, đóng góp sức mình vào trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc.”  

    Theo ông Trịnh Quang Tùng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Nghệ thuật tại Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, buổi chiếu phim nằm trong khuôn khổ dự án "Việt Nam chưa kể hết" do Hãng phim phối hợp với BEAT Network thực hiện. Dự án mong muốn mang đến cho công chúng, đặc biệt là người trẻ, cơ hội tiếp cận những thước phim tư liệu chân thực để hiểu hơn về chiến tranh, về sự hy sinh và những câu chuyện hậu chiến vẫn còn nguyên giá trị đến hôm nay.

   “Hãng phim có rất nhiều bộ phim liên quan đến đề tài thương binh liệt sỹ nhưng bộ phim “Trên chiếc xe lăn” là một tác phẩm của cố nghệ sĩ nhân dân Lê Mạnh Thích sản xuất bằng phim nhựa năm 2004 - 2005. Qua bộ phim, tác giả đã đề cập đến câu chuyện hậu chiến, tức là những con người trở về sau cuộc chiến, những vết thương, sự mất mát trên cơ thể các thương, bệnh binh. Thật sự rất xúc động khi chúng ta xem, bởi vì hình ảnh chiếc xe lăn đã gợi cho chúng ta nghĩ đến điều gì rồi. Chúng ta thấy rõ số phận của những thương, bệnh binh sau khi trở về, trên mình mang rất nhiều thương tật và cả sự chăm sóc, chia sẻ của người thân trong gia đình, những người vợ, người con và đặc biệt là những người trực tiếp chăm sóc các thương, bệnh binh.” Ông Trịnh Quang Tùng nói.   

   Không chỉ dừng lại ở hoạt động chiếu phim, chương trình còn tạo không gian để các cựu chiến binh giao lưu, chia sẻ với thế hệ trẻ, cùng những cuộc trò chuyện đầy ý nghĩa với các diễn giả khách mời. Qua đó, những câu chuyện về chiến tranh, hòa bình và lòng biết ơn được lan tỏa một cách gần gũi, chân thành. Trong thời gian tới, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương sẽ tiếp tục giới thiệu nhiều tác phẩm mới về các anh hùng liệt sĩ, người có công với cách mạng, đặc biệt là những câu chuyện hậu chiến. Đây sẽ là cầu nối để phim tài liệu đến gần hơn với công chúng, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử và bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước cho các thế hệ hôm nay.

                                                                                                                                  Thuỷ Tiên/VOV1