Khi thị trường tài sản số toàn cầu bước sang giai đoạn gắn chặt hơn với nền kinh tế thực, khái niệm tài sản thực được mã hóa (Real World Assets - RWA) đang thu hút sự quan tâm ngày càng lớn từ các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và doanh nghiệp công nghệ. Không còn dừng ở các tài sản số thuần túy, xu hướng mới hướng đến việc đưa bất động sản, trái phiếu, quỹ đầu tư hay nhiều loại tài sản truyền thống khác lên môi trường blockchain nhằm mở rộng khả năng tiếp cận vốn và gia tăng thanh khoản.

Tại phiên khai mạc Vietnam RWA Summit 2026 diễn ra ngày 18/7 tại Hà Nội, các chuyên gia cùng chung nhận định rằng Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào làn sóng này. Tuy nhiên, điều quyết định thành công của thị trường không nằm ở tốc độ ứng dụng công nghệ mà ở khả năng xây dựng được một nền tảng niềm tin đủ vững chắc.

Cơ hội từ một thị trường đang tăng trưởng mạnh

Phát biểu tại hội nghị, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho rằng RWA đang nổi lên như một xu hướng có ảnh hưởng ngày càng lớn đối với thị trường tài chính toàn cầu. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng gia tăng, đây có thể trở thành một kênh huy động nguồn lực mới cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, theo ông Hải, sự phát triển của thị trường tài sản mã hóa cần được đặt trên nền tảng pháp lý rõ ràng, dòng tiền minh bạch, hạ tầng công nghệ an toàn và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư hiệu quả.

Quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia chia sẻ khi đánh giá rằng cơ hội lớn nhất của RWA không đơn thuần là tạo ra thêm một loại tài sản mới, mà là mở rộng khả năng kết nối giữa tài sản thực và dòng vốn toàn cầu thông qua công nghệ số.

Blockchain không thể tự tạo ra niềm tin

Một trong những phát biểu nhận được nhiều sự chú ý tại hội nghị đến từ ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA).

Theo ông Trung, dòng vốn đổ vào lĩnh vực RWA trên thế giới đang tăng trưởng rất mạnh, riêng năm 2025 ghi nhận mức tăng khoảng 300%. Tuy nhiên, nguyên nhân khiến thị trường chưa phát triển tương xứng với tiềm năng không nằm ở giới hạn của công nghệ token hóa.

"Blockchain có thể giúp chuyển nhượng, giao dịch và thanh toán tài sản hiệu quả hơn, nhưng không thể tự tạo ra niềm tin cho thị trường", ông Trung nhấn mạnh.

Theo vị chuyên gia này, một token chỉ có giá trị khi phía sau nó là dữ liệu đáng tin cậy về tài sản cơ sở, danh tính có thể xác thực của các chủ thể liên quan và cơ chế giám sát minh bạch đối với dòng tiền.

Ông cho rằng trình tự phát triển thị trường cần bắt đầu từ tài sản thực, sau đó xây dựng hạ tầng dữ liệu đáng tin cậy, nền tảng pháp lý phù hợp rồi mới đến token hóa và phân phối ra thị trường.

Nói cách khác, token chỉ là lớp công nghệ ở phía trên. Yếu tố quyết định vẫn là chất lượng của tài sản và khả năng kiểm chứng thông tin phía dưới.

Thị trường càng lớn, yêu cầu an toàn càng cao

Nếu niềm tin là nền móng của thị trường thì an ninh mạng được xem là lớp bảo vệ quan trọng đối với hệ sinh thái tài sản số.

Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, cho rằng đổi mới sáng tạo và an ninh mạng không phải hai yếu tố đối lập.

Theo ông, một hệ sinh thái tài sản số chỉ có thể phát triển bền vững khi dữ liệu được bảo vệ, giao dịch minh bạch và quyền lợi hợp pháp của người dân cũng như doanh nghiệp được bảo đả

Bổ sung góc nhìn kỹ thuật, Thượng tá, TS. Nguyễn Thành Chung (A05) cho biết từ năm 2020 đến đầu năm 2025, thế giới ghi nhận hơn 660 vụ tấn công mạng liên quan đến tài sản mã hóa với tổng thiệt hại gần 13 tỷ USD. Chỉ trong nửa đầu năm 2026, con số thiệt hại tiếp tục ở mức hàng trăm triệu USD.

Các vụ việc chủ yếu nhắm vào ví điện tử, sàn giao dịch, cầu nối blockchain hoặc các ứng dụng phi tập trung.

Theo ông Chung, cùng với việc phát triển thị trường, các tổ chức tham gia cần đầu tư mạnh hơn cho hệ thống giám sát, đánh giá rủi ro và năng lực ứng phó sự cố.

Không chỉ là rủi ro công nghệ

Bên cạnh các cuộc tấn công mạng, nguy cơ đến từ các hành vi gian lận tài chính cũng được nhiều đại biểu quan tâm.

Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng, Phó Trưởng phòng 2, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03), Bộ Công an, cảnh báo tình trạng tạo dự án token không có giá trị thực, sử dụng tài khoản ảo hoặc bot để tạo thanh khoản giả nhằm thu hút nhà đầu tư.

Theo bà Hoàng, một số đối tượng còn lợi dụng đặc tính xuyên biên giới của blockchain để che giấu dòng tiền, gây khó khăn cho hoạt động điều tra và truy vết.

Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng thực thi pháp luật và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường thay vì chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra.

Học kinh nghiệm quốc tế nhưng không sao chép

Ở góc độ quốc tế, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần tham khảo kinh nghiệm từ các thị trường đi trước nhưng không nên áp dụng máy móc.

Ông Wookeun Yoon, chuyên gia tài chính của AMRO, lưu ý rằng token hóa không tự động giải quyết các vấn đề về thanh khoản hay định giá của tài sản cơ sở. Nhiều mô hình thành công trên thế giới hiện vẫn sử dụng các cấu trúc tài chính truyền thống như quỹ đầu tư hoặc pháp nhân chuyên biệt để nắm giữ tài sản, trong khi token đóng vai trò đại diện cho quyền lợi của nhà đầu tư.

Trong khi đó, bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc Phát triển khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Tether, cho rằng sau khi khung pháp lý được thiết lập, bài toán quan trọng nhất đối với doanh nghiệp là tìm ra mô hình có thể tạo ra giá trị thực và thu hút thanh khoản quốc tế.

Các chuyên gia quốc tế đều thống nhất rằng mục tiêu cuối cùng của RWA không phải là tạo ra hoạt động đầu cơ mới mà là xây dựng một cơ chế kết nối hiệu quả giữa tài sản thực và nguồn vốn.

Thể chế là bước khởi đầu, niềm tin mới là đích đến

Những trao đổi tại Vietnam RWA Summit 2026 cho thấy tài sản mã hóa đang dần bước ra khỏi phạm vi của một lĩnh vực công nghệ để trở thành chủ đề được quan tâm trong chiến lược phát triển kinh tế số. Sự xuất hiện của các mô hình tài sản thực được số hóa không chỉ mở thêm lựa chọn cho nhà đầu tư mà còn đặt ra cơ hội hình thành những kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp.

Dù vậy, dư địa phát triển của thị trường sẽ phụ thuộc vào tốc độ hoàn thiện khung pháp lý, năng lực quản lý rủi ro cũng như khả năng kết nối giữa khu vực quản lý nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính. Khi những yếu tố này được hoàn thiện đồng bộ, RWA mới có thể phát huy vai trò như một công cụ hỗ trợ dòng vốn cho nền kinh tế thay vì chỉ dừng lại ở một xu hướng công nghệ mới.