Được thành lập năm 1076 dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám không chỉ là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nhân tài mà còn là biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài. Trải qua gần một thiên niên kỷ, những giá trị ấy vẫn được trao truyền, trở thành di sản tinh thần quý báu của dân tộc.

    Phát biểu tại buổi họp báo Hoạt động kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076-2026), ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội mong muốn thông qua chuỗi hoạt động tiếp tục khẳng định vị thế của Văn Miếu – Quốc Tử Giám trong không gian văn hiến Thăng Long; phát huy vai trò của di sản trong giáo dục truyền thống, bồi dưỡng nhân cách và khơi dậy tinh thần học tập, sáng tạo của các thế hệ, nhất là thế hệ trẻ. Qua đó, góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô nghìn năm văn hiến, giàu bản sắc, năng động và hội nhập.   

    Trong chuỗi hoạt động kỷ niệm năm nay, Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “950 năm Quốc Tử Giám: Di sản đạo học, hiền tài và khát vọng phát triển đất nước” diễn ra ngày 12/11 tại Hà Nội, là diễn đàn để các nhà khoa học, nhà nghiên cứu nhìn nhận sâu sắc hơn vị trí, vai trò của Quốc Tử Giám trong lịch sử giáo dục và văn hóa Việt Nam.

   Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho biết, công tác chuẩn bị kỷ niệm được triển khai với nhiều nhóm nhiệm vụ, trong đó tập trung vào hai sự kiện cấp quốc gia:  “Từ đầu năm 2026 đến nay, chúng tôi đã triển khai 10 nhóm nhiệm vụ, trong đó 9 nhóm nhiệm vụ phục vụ trực tiếp cho lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám và 1 nhóm nhiệm vụ hướng tới kỷ niệm 1.000 năm Quốc Tử Giám. Trong đó, trọng tâm là Hội thảo khoa học cấp quốc gia 950 năm Quốc Tử giám: Di sản đạo học hiền tài và khát vọng phát triển đất nước và Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 950 năm Quốc Tử giám. Đây là dịp để tôn vinh những giá trị của đạo học Việt Nam, tri ân các bậc tiền nhân, những người đã sáng lập phát triển Quốc Tử Giám và cũng đồng thời là cơ hội để quảng bá những giá trị của Quốc Tử giám đến với bạn bè quốc tế.”     

     Điểm hội tụ của chuỗi hoạt động là Lễ kỷ niệm cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám – Quốc học Việt Nam”, diễn ra lúc 19h30 ngày 14/11 tại Sân Thái Học, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Với chủ đề “Tinh hoa đạo học”, chương trình gồm phần Lễ và phần Hội, kết hợp nghi thức khai văn với nghệ thuật trình diễn, tái hiện hành trình hình thành, phát triển của Quốc Tử Giám và những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam.

      Chia sẻ về ý tưởng dàn dựng, ông Phạm Hoàng Giang, Tổng đạo diễn Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 950 năm Quốc Tử Giám – Quốc học Việt Nam cho biết: “Đối với chương trình, tôi muốn nhấn vào hai nội dung, đấy là thể hiện được yếu tố quá khứ và yếu tố hiện tại. Yếu tố quá khứ chính là mạch nguồn đạo học và yếu tố hiện tại chính là sự trọng dụng hiền tài  trong thời kỳ hiện tại. Ngoài việc có sự tham gia của các nghệ sĩ nổi tiếng như Trọng Tấn, Phạm Thu Hà, Ngô Lan Hương.. chương trình nghệ thuật được dàn dựng mang yếu tố thực cảnh là nhiều, các công nghệ như 3D Mapping hay AR, tôi sử dụng giống như một công cụ để kết nối các điểm nhấn. Tôi muốn tận dụng tối đa không gian thực cảnh của Văn Miếu - Quốc Tử Giám để dàn dựng như một cầu truyền hình thu nhỏ với đa điểm, đa không gian, đa sân khấu trong cùng một đêm diễn."    

    Cùng với hai sự kiện trọng tâm, chuỗi hoạt động kỷ niệm còn có nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm di sản như: Passport “Hành trình Quốc học – Dấu ấn tri thức”; check-in “Gặp gỡ hiền tài”; trưng bày “Quốc Tử Giám Thăng Long và truyền thống khoa bảng Sơn Tây”; triển lãm “Tổ nghề và nhà nho nước Việt”, triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”, triển lãm “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa”; chương trình “Ánh sao Khuê Minh Triết” với nghi lễ thắp sáng 950 ngọn đèn và đêm nghệ thuật “Thanh xuân viết tiếp mạch nguồn”.

     Thông qua các hoạt động, Hà Nội hướng tới đưa những giá trị của Quốc Tử Giám đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ; đồng thời phát huy vai trò của di sản trong giáo dục truyền thống và đời sống văn hóa đương đại.

                                                                                                                                     Thuỷ Tiên/VOV1