Điểm nhấn của Lễ hội Rath Yatra là lễ rước ba cỗ xe thánh khổng lồ, được làm bằng gỗ, chở ba vị thần Hindu (Jagannath, Balabhadra và Subhadra) từ Đền Jagannath đến đền Gundicha, cách đó khoảng 3 km. Mỗi cỗ xe cao tương đương tòa nhà 4 tầng và ước tính nặng khoảng 30 - 40 tấn.

Trước khi đoàn rước bắt đầu, người đứng đầu Hoàng tộc Puri và là người bảo trợ truyền thống của Đền Jagannath, Gajapati Maharaja Divyasingha Deb thực hiện nghi lễ dùng chổi cán vàng quét sàn các cỗ xe thánh. Nghi lễ thể hiện thông điệp mọi người đều bình đẳng trước các vị thần, bất kể địa vị hay quyền lực. Sau đó, hàng vạn tín đồ đồng loạt nắm những sợi dây thừng khổng lồ để kéo ba cỗ xe tiến qua đại lộ trong tiếng trống, tiếng tù và, tiếng chuông và những lời hô vang “Jai Jagannath” từ đám đông, tạm dịch là Vinh danh Chúa tể của Vũ trụ.

Theo tín ngưỡng Hindu, Rath Yatra là dịp hiếm hoi trong năm các vị thần “rời” ngôi đền để đến với người dân. Người Hindu tin rằng chỉ cần được nhìn thấy đoàn rước, chạm vào dây kéo hoặc góp sức đưa xe thánh tiến về đền Gundicha cũng sẽ mang lại phước lành, bình an và may mắn. Đặc biệt, ba cỗ xe thánh đều được chế tác mới hoàn toàn bằng gỗ mỗi năm theo những quy chuẩn nghiêm ngặt được lưu truyền qua nhiều thế kỷ, trở thành một nét độc đáo của lễ hội.

Puri được xem là cái nôi của Rath Yatra với lịch sử hơn 800 năm. Tuy nhiên, lễ hội ngày nay đã vượt ra ngoài bang Odisha để trở thành sự kiện văn hóa - tôn giáo quy mô toàn quốc. Hàng trăm cuộc rước xe thánh đồng thời diễn ra tại nhiều bang và địa phương của Ấn Độ. Tại thành phố Ahmedabad, bang Gujarat - nơi tổ chức Rath Yatra lớn thứ hai Ấn Độ, hàng trăm nghìn người tham gia đoàn rước với những cỗ xe thánh, voi, lạc đà, các đoàn nghệ thuật dân gian và hoạt động phát đồ ăn miễn phí cho người hành hương.

Để bảo đảm an toàn cho lượng người tham dự khổng lồ, chỉ riêng bang Odisha, chính quyền đã phải huy động khoảng 12.000 cảnh sát cùng lực lượng cứu hộ, y tế, máy bay không người lái, hệ thống camera và trí tuệ nhân tạo để giám sát đám đông. Ngành đường sắt Ấn Độ cũng tăng cường hàng chục chuyến tàu đặc biệt đưa người hành hương đến Puri, trong khi nhiều bang khác triển khai các phương án an ninh quy mô lớn phục vụ các hoạt động rước xe.

Có lịch sử hơn tám thế kỷ, Rath Yatra không chỉ là lễ hội tôn giáo quan trọng bậc nhất của người Hindu mà còn là biểu tượng văn hóa của Ấn Độ. Hình ảnh hàng nghìn người cùng kéo những cỗ xe thánh khổng lồ giữa biển người hành hương đã trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất về đời sống tín ngưỡng của quốc gia Nam Á, đồng thời là sự kiện thu hút hàng triệu du khách quốc tế mỗi năm./.