Từ các kết quả hết sức tích cực của ngành Công Thương trong các hoạt động sản xuất công nghiệp, thương mại - dịch vụ và hội nhập quốc tế…, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GDP năm 2025 và cả giai đoạn 2021-2025, ngành Công Thương tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, trụ cột trong phát triển kinh tế đất nước, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo. Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, phóng viên Nguyên Long phỏng vấn Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng về các nhiệm vụ này.

PV. Thưa Thứ trưởng, xin Thứ trưởng cho biết những kết quả nổi bật trong giai đoạn 2021-2025 vừa qua của ngành Công Thương, đóng góp vào Nhiệm kỳ ĐH lần thứ 13 của Đảng?

Thứ trưởng Phan Thị Thắng: Trong giai đoạn năm 2021-2025 thì mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có nhưng nền kinh tế Việt Nam của chúng ta vẫn giữ vững mức ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn và tăng trưởng tích cực. GDP năm 2025 đã tăng 8,02%, bình quân giai đoạn 2021-2025 tăng 6,3%/năm và được rất nhiều tổ chức quốc tế đã ghi nhận. Trong những thành tựu quan trọng đó có sự đóng góp tích cực của ngành Công Thương, với vai trò nòng cốt, trụ cột, chiến lược.

Thứ nhất, sản xuất công nghiệp phục hồi rõ nét và duy trì đà tăng trưởng khá, với tốc độ bình quân 6,1%/năm. Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo -động lực trung tâm của tăng trưởng - đạt mức tăng bình quân 6,9%/năm; quy mô toàn ngành tăng gần 1,5 lần so với đầu nhiệm kỳ. Tỷ lệ nội địa hóa tiếp tục được cải thiện; nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn như điện tử, dệt may, da giày, chế biến nông sản đã hội nhập thành công, từng bước khẳng định vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ 2, trong lĩnh vực năng lượng, hệ thống năng lượng quốc gia phát triển mạnh mẽ, quy mô hệ thống điện vươn lên nhóm 20 nước hàng đầu thế giới và đứng đầu khu vực Đông Nam Á. An ninh năng lượng quốc gia cơ bản được bảo đảm, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân; cơ cấu năng lượng chuyển dịch theo hướng xanh hơn, bền vững hơn, phù hợp với xu thế toàn cầu.

Thứ 3, xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng nổi bật của nền kinh tế với tốc độ tăng trưởng bình quân 10,9%/năm. Kim ngạch xuất nhập khẩu liên tục xác lập các kỷ lục mới, riêng năm 2025 đạt trên 930 tỷ USD, gấp đôi so với đầu nhiệm kỳ; nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực duy trì thứ hạng cao trên thị trường thế giới. Thặng dư thương mại được giữ vững ở mức cao, đóng góp tích cực vào cân đối vĩ mô, bổ sung dự trữ ngoại hối và củng cố niềm tin thị trường.

Thị trường trong nước tiếp tục phát triển ổn định, với tốc độ tăng trưởng bình quân 7,7%/năm, thực sự trở thành một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Việc bảo đảm cung ứng đầy đủ nguyên, nhiên liệu và hàng hóa thiết yếu đã giúp thị trường trong nước phát huy vai trò “bệ đỡ”, hỗ trợ nền kinh tế đứng vững và phục hồi nhanh trước các cú sốc bên ngoài, đặc biệt trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Cùng với đó, thương mại điện tử tăng trưởng trên 20%/năm, đưa Việt Nam vào nhóm 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, tạo động lực quan trọng cho kinh tế số và chuyển đổi số doanh nghiệp.

Hội nhập kinh tế quốc tế được triển khai đồng bộ, thực chất và ngày càng hiệu quả. Việc tham gia 17 hiệp định thương mại tự do đã mở ra không gian thị trường gần 6 tỷ người tiêu dùng, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững.

PV. Cụ thể, vai trò của ngành Công Thương trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia được thể hiện như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Phan Thị Thắng: An ninh năng lượng quốc gia là một trong những trụ cột quan trọng bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững đất nước, gắn chặt với an ninh quốc gia, quốc phòng và đời sống của Nhân dân.

Thời gian vừa qua, ngành Công Thương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển đa dạng các nguồn năng lượng, kết hợp hài hòa giữa năng lượng truyền thống và năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong nước. Bộ Công Thương cũng đã tập trung hoàn thiện thể chế chính sách hạ tầng năng lượng, tham mưu hoàn thiện Luật điện lực năm 2024 và Luật dầu khí, điều chỉnh Quy hoạch điện 8 và hoàn thiện cơ chế điều độ hệ thống điện quốc gia… Nhiều dự án nguồn điện, lưới điện trọng điểm, nhất là các công trình truyền tải 500kV được đẩy nhanh tiến độ triển khai. Đến nay hệ thống điện Việt Nam đạt quy mô hàng đầu ASSEAN, cơ bản đảm bảo cung ứng điện ổn định cho phát triển kinh tế xã hội.

Thời gian tới, ngành Công Thương sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, phát triển thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch; đẩy mạnh xã hội hoá đầu tư, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia vbền vững và lâu dài.

PV. Để tiếp tục đẩy mạnh phát triển công nghiệp, thương mại, góp phần thực hiện thắng lợi, toàn diện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, ngành Công Thương sẽ tập trung triển khai những nhiệm vụ trọng tâm nào, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Phan Thị Thắng: Đất nước ta đang bước vào một kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong bối cảnh đó, để tiếp tục thúc đẩy phát triển công nghiệp và thương mại, góp phần thực hiện thắng lợi, toàn diện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, ngành Công Thương quyết tâm tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục quán triệt, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế – xã hội và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành các cơ chế, chính sách đồng bộ, khả thi; tập trung hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW, lấy “chuyển đổi kép” (chuyển đổi xanh và chuyển đổi số) là đột phá của đột phá, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, tháo gỡ điểm nghẽn, làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Hai là, đổi mới tư duy, cơ cấu lại ngành công nghiệp, thương mại theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tư nhân làm động lực chủ yếu. Tập trung phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, chiến lược và từng bước làm chủ công nghệ trong một số ngành mới nổi; xây dựng cơ chế phát triển doanh nghiệp dân tộc, doanh nghiệp quy mô lớn; thu hút đầu tư đồng bộ hạ tầng năng lượng, công nghiệp, thương mại và logistics theo hướng hiện đại, xanh, số hóa, gắn với yêu cầu hội nhập sâu.

Ba là, nâng cấp, phát triển toàn diện chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng nhằm tăng tính tự chủ của nền kinh tế và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Có chính sách đủ mạnh hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi của các tập đoàn lớn và doanh nghiệp FDI; tăng tỷ lệ nội địa hóa; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản trị; phát triển các cụm liên kết ngành và chuỗi sản xuất khép kín.

Bốn là, đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng; khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; tăng cường phòng vệ thương mại hợp pháp; đa dạng hóa thị trường, nguồn cung và chuỗi cung ứng, tránh phụ thuộc vào một số ít đối tác; đổi mới xúc tiến thương mại, phát triển thương mại điện tử và kinh tế số.

Năm là, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong công nghiệp, thương mại; đẩy mạnh cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục, điều kiện kinh doanh; mở rộng dịch vụ công trực tuyến, cơ chế một cửa liên thông, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.

Sáu là, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng cường truyền thông chính sách, tạo đồng thuận xã hội; hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm; nâng cao kỷ cương, trách nhiệm công vụ; chuyển mạnh sang hậu kiểm gắn với quản lý rủi ro, quản lý bằng quy chuẩn và tiêu chuẩn, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi!

PV. Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Nguyên Long