Liên quan đến chương trình hạt nhân, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vào hôm qua (24/5) tuyên bố nước này sẵn sàng bảo đảm với cộng đồng quốc tế rằng nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân và không mong muốn gây bất ổn trong khu vực. Đồng thời, nhà lãnh đạo Iran cho biết các nhà đàm phán của nước này sẽ không thỏa hiệp vì phẩm giá và danh dự quốc gia.

“Chúng tôi sẵn sàng, trong các cuộc đàm phán, như đã từng tuyên bố dưới thời vị lãnh tụ đã quá cố của mình, bảo đảm với thế giới rằng chúng tôi không tìm kiếm vũ khí hạt nhân. Chúng tôi cũng không tìm kiếm sự bất ổn trong khu vực.”

Trong khi đó, theo các nguồn tin được dẫn lại, Iran được cho rằng hiện đang sở hữu hơn 400 kg uranium được làm giàu ở cấp độ cận ngưỡng chế tạo vũ khí hạt nhân. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết, ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc điện đàm diễn ra một ngày trước đó, đã nhất trí rằng mọi thỏa thuận cuối cùng với Iran phải chấm dứt hoàn toàn mối đe dọa hạt nhân từ Tehran. Điều này đồng nghĩa với việc thỏa thuận Mỹ - Iran sẽ bao gồm dỡ bỏ các cơ sở làm giàu uranium của Iran và loại bỏ các vật liệu hạt nhân đã được làm giàu ra khỏi lãnh thổ nước này.

Liên quan tới tình hình eo biển Hormuz, Tổng thống Trump khẳng định lệnh phong tỏa của Mỹ đối với tàu thuyền Iran tại eo biển Hormuz sẽ tiếp tục được duy trì cho đến khi một thỏa thuận chính thức được ký kết. Dù từng tuyên bố Mỹ và Iran đã “cơ bản hoàn tất” một bản ghi nhớ hướng tới thỏa thuận hòa bình, nhưng trong động thái mới nhất, Tổng thống Trump cho biết ông đã yêu cầu các đại diện Mỹ không vội vàng đạt thỏa thuận với Iran.

Eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược từng chiếm khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu trước xung đột, hiện vẫn là điểm nghẽn lớn trong đàm phán. Một quan chức cấp cao Mỹ từng cho biết Iran đã đồng ý “về nguyên tắc” đối với việc mở lại tuyến hàng hải này, để đổi lấy việc Mỹ dỡ phong tỏa hải quân và xử lý kho dự trữ uranium làm giàu ở mức cao của Tehran. Tuy nhiên, hai bên vẫn bất đồng về cách thức thực hiện và lộ trình cụ thể. Lãnh đạo Iran nhấn mạnh nước này có “quyền hợp pháp” trong quản lý eo biển Hormuz, nhằm bảo đảm an ninh quốc gia. Cố vấn quân sự của lãnh tụ tối cao Iran, ông Mohsen Rezaei cho biết.

“Tại sao Iran phải là bên quản lý eo biển Hormuz? Bởi vì chúng tôi không muốn xảy ra một cuộc xâm lược quân sự tại Vịnh Ba Tư. Eo biển Hormuz được đóng lại nhằm ngăn ngừa bất ổn và các cuộc xâm lược quân sự, nhưng vẫn mở đối với hoạt động thương mại tự do.”

Dù chưa có tiến triển rõ ràng trong đàm phán Mỹ - Iran về thỏa thuận hòa bình, thị trường đang gửi đi kỳ vọng tích cực. Trong phiên giao dịch đầu tuần, giá dầu chạm mức thấp nhất trong hai tuần với giá dầu thô Brent kỳ hạn giảm gần 5% xuống còn 98,83 USD/thùng, trong khi giá dầu thô WTI của Mỹ ở mức 92,03 USD/thùng, cũng giảm hơn 4%. Giới quan sát vẫn theo dõi chặt chẽ tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran do mọi diễn biến tại bàn đàm phán được cho là sẽ tiếp tục tác động mạnh tới thị trường năng lượng và an ninh Trung Đông trong thời gian tới./.

Quốc Khánh/VOV1